Ռուսաստան

Ռուսաստանի Դաշնություն Российская Федерация Ռոսիյսկայա Ֆեդերացիյա
Դրոշ
Ազգային հիմն՝ Ռուսաստանի Դաշնության օրհներգ
Մայրաքաղաք		Մոսկվա 55°45′N, 37°37′E
Ամենամեծ քաղաք		մայրաքաղաք
Պետական լեզու(ներ)		ռուսերեն
Կառավարում		Կիսանախագահական դաշնակցային հանրապետություն
-	Նախագահ	Դմիտրի Մեդվեդև
-	Վարչապետ	Վլադիմիր Պուտին
Կազմություն
-	Հայտարարված	հունիսի 12 1990
-	Վերջնականված	դեկտեմբերի 25, 1991
Տարածք
-	Ընդհանուր	17,075,400 կմ² (1-րդ) 6,592,800 մղոն²
-	Ջրային (%)	13
Բնակչություն
-	2006 նախահաշիվը	142,754,000 (9-րդ)
-	2002 մարդահամարը	145,274,019
-	Խտություն	8.3 /կմ² (209-րդ) 21.8 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ)		2006 գնահատում
-	Ընդհանուր	$1.727 տրիլիոն
-	Մեկ շնչի հաշվով	$12,096 (59-րդ)
ՀՆԱ (անվանական)		2006 գնահատում
-	Ընդհանուր	$979 բիլիոն (11-րդ)
-	Մեկ շնչի հաշվով	$6,856 (59-րդ)
Ջինի (2002)		39.9 (միջին)
ՄԶՀ (2004)		0.797 (միջին) (65th)
Դրամական միավոր		Ռուբլի (RUB)
Ժամային գոտի		(UTC+2 to +12)
-	Ամռանը (DST)	(UTC+3 to +13)
Ինտերնետ		.ru, .su
Հեռախոսային կոդ		+7

Ռուսաստանը (ռուս.՝ Россия, ծագումը՝ հունարեն՝ Ρωσία — Ռուսիա, պաշտոնապես՝ Ռուսաստան կամ Ռուսաստանի Դաշնություն) պետություն է Եվրասիայում (Եվրոպայի արևելյան և Ասիայի հյուսիսային մասում): Աշխարհի ամենամեծ պետությունն է (17 075 400 կմ² կամ Երկիր մոլորակի ցամաքի 11,46 % (1/9) մասը, կամ մարդով բնակեցված ցամաքի 12,65 % (1/8) մասը, ինչը երկու անգամ շատ է երկրորդ տեղը զբաղեցնող Կանադայից:

Ըստ 2010 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների` բնակչությունը 141 927 296 մարդ է, ընդ որում, բնակիչների 79,3%-ն ապրում է Ռուսաստանի եվրոպական մասում, իսկ 20,7-%-ը` ասիական: Տվյալ պահին բնակչության թվով զբաղեցնում է իններորդ տեղը աշխարհի երկրների ցանկում: Բնակչության հիմնական մասը (73,1%) ապրում է քաղաքներում: Ռուսները երկրում կազմում են 79,83%-ը: Ռուսաստանի պաշտոնական լեզուն ռուսերենն է:

Ռուսաստանի Դաշնությունը սահմանակցում է 18 երկրների (այդ չափանիշով նույնպես զբաղեցնում է առաջին տեղը) հետ, որոնցից ցամաքով սահմանակցում է Նորվեգիայի, Ֆինլանդիայի, Էստոնիայի, Լատվիայի, Լիտվայի, Լեհաստանի, Բելառուսի, Ուկրաինայի, Աբխազիայի (մասամբ ճանաչված), Վրաստանի, Հարավային Օսիայի (մասամբ ճանաչված), Ադրբեջանի, Ղազախստանի, Չինաստանի, Մոնղոլիայի, Հյուսիսային Կորեայի, իսկ ծովով` Ճապոնիայի և ԱՄՆ-ի հետ:

Ռուսաստանն ունի հանքային և էներգետիկ ամենամեծ պաշարներն աշխարհում: Անտառների տարածքով Ռուսաստանը զբաղեցնում է առաջին տեղն աշխարհում (երկրի տարածքի 45%-ը), ունի համաշխարհային փայտանյութի պաշարների ավելի քան 1/5 մասը: Ռուսաստանի տարածքում է լճերի ամենամեծ թիվը, որոնք պարունակում են աշխարհի չսառեցրած անալի ջրի 1/4 մասը:

Ռուսաստանի մայրաքաղաքը Մոսկվան է: Ընդհանուր առմամբ Ռուսաստանում կա 11 միլիոնանոց քաղաք՝ Մոսկվան, Սանկտ Պետերբուրգը, Նովոսիբիրսկը, Եկատերինբուրգը, Նիժնի Նովգորոդը, Սամարան, Օմսկը, Կազանը, Չելյաբինսկը, Դոնի Ռոստովը և Ուֆան:

Վարչական բաժանում

     Հիմնական հոդված ՝ Ռուսաստանի վարչական բաժանում:

Ռուսաստանի Դաշնության ֆեդերատիվ կարգը հաստատվել է 1918 թվականի հունվարին Սովետների III համագումարում, որտեղ ընդունվել է «Աշխատավոր և շահագործվող ազգի իրավունքների հռչակագիր», որը հռչակել է՝

Ռուսաստանի Խորհրդային Հանրապետությունը հիմնվում է ազատ ազգերի ազատ միության հիման վրա որպես Խորհրդային Ազգային Հանրապետությունների Դաշնություն:

Այդպիսով, միացյալ պետությունը վերափոխվել է դաշնության:

2009 թվականին, ըստ 1993 թվականի Սահմանադրության 5 հոդվածի, Ռուսաստանի Դաշնությունը կազմավորված է իրավահավասար սուբյեկտներից։ 2008 թվականի մարտի 1-ից այդպիսի սուբյեկտների թիվը 83 է։

Ռուսաստանի դաշնային կառուցվածքը

     Հիմնական հոդված ՝ Ռուսաստանի դաշնային կառուցվածքը:

Ռուսաստանը Դաշնային կառուցվածքի երկիր է: Ռուսաստանի Դաշնության մեջ են մտնում 83 հավասարազոր սուբյեկտներ, այդ թվում 21 հանրապետություն, 9 երկրամաս, 46 մարզ, 2 դաշնային նշանակաշության քաղաք, 1 ինքնավար մարզ և 4 ինքնավար շրջան:

Դաշնության պետական իշխանության մարմինների համակարգը սահմանվում է Դաշնության կանոնակարգած ընդհանուր հիմունքներով: Յուրաքանչյուր շրջանում գործում է օրենսդիր (ներկայացուցչական) մարմին (պառլամենտ, օրենսդիր հավաք) և գործադիր մարմին (կառավարություն): Մի քանիսում գոյություն ունի նաև բարձր պաշտոնյայի պաշտոն (նախագահ, նահանգապետ), որոնք ունեն ՌԴ-ի օրենսդիր մարմինների լիազորություններ նախագահի ներկայացմամբ և կարող են այդ պաշտոնը զբաղեցնել անսահմանափակ քանակությամբ:

Ռուսաստանը բաժանվում է նաև 8 դաշնային շրջանների, որոնցից յարուրաքանչյուրում աշխատում է նախագահի լիազորված ներկայացուցիչը: Դաշնության սուբյեկտները ունեն իրենց վարչատարածքային բաժանումը: Որպես օրենք, սուբյեկտի կազմում հիմնական միավորը համարվում են հանրապետական (մարզային, երկրամասային) նշանակության շրջանները և քաղաքները:

Ռուսաստանի աշխարհագրական դիրքը

     Հիմնական հոդված ՝ Ռուսաստանի աշխարհագրական դիրքը:

Ռուսաստանը գտնվում է Հյուսիսային կիսագնդում` Եվրասիա մայրցամաքի հյուսիսում: Նրա ափերը ողողում են Խաղաղ և Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսները, ինչպես նաև Ատլանտյան օվկիանոսի Բալթիկ, Սև, Ազովի ծովերը և Կասպից ծովը` 37 653 կմ ընդհանուր ափագծով, որը ամենաերկարն է աշխարհում: Ուրալյան լեռները, Ուրալ գետը և Կումա-Մանիչի իջվածքը Ռուսաստանը բաժանում են եվրոպական և ասիական մասերի: Վերջինս իր մեջ է ներառում Հյուսիսային Կովկասը, Սիբիրը և Ռուսաստանի Հեռավոր Արևելքը: Քսաներորդ դարի սկզբին Դ. Ի. Մենդելեևն նշեց ցարական Ռուսաստանի աշխարհագրական կենտրոնը` 63±29° հյուսիսային. լայնության և 83±20° արևելյան երկայնության (Տուրուխանսկի մոտակայքում): 1992 թվականից կենտրոն է համարվում 66±25° հյուսիսային. լայնության և 94±15° արևելյան երկայնության (Վիվի տայգային լճի տարածքում ):

Քաղաքական կուսակցություններ

2011 թվականի հուլիսի դրությամբ Ռուսաստանում, համաձայն «Քաղաքական կուսակցությունների մասին» Դաշնային օրենքի պաշտոնապես գրանցված են 7 քաղաքական կուսակցություններ, որոնցից Պետական Դումայում ներկայացված են չորսը` Միացյալ Ռուսաստան Համառուսաստանյան քաղաքական կուսակցությունը, ՌԴԿԿ (Ռուսաստանի Դաշնության Կոմունիստական Կուսակցություն), ՌԼԴԿ (Ռուսաստանի Լիբերալ Դեմոկրատական Կուսակցություն) և Արդար Ռուսաստան քաղաքական կուսակցությունը: Պետական Դումայում ներկայացված չեն Արդար գործ Համառուսաստանյան քաղաքական կուսակցությունը, Ռուսասատանի հայրենասերներ քաղաքական կուսակցությունը և Յաբլոկո Ռուսաստանյան միացյալ դեմոկրատական կուսակցությունը: