Ղրղզստան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Ղրղստանի Հանրապետություն
Кыргыз Республикасы
Kırgız Respublikası
Кыргызская Республика
Kyrgyzskaya Respublika
Ղրղզստանի դրոշ Ղրղզստանի զինանշանը
Ազգային հիմն՝
Ղրղզստանի ազգային հիմն
Ղրղզստանի դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Բիշկեկ
42°52′N, 74°36′E
Պետական լեզու(ներ) ղրղզերեն, ռուսերեն
Կառավարում Հանրապետություն
 -  Նախագահ Ռոզա Օտունբայևա
Անկախություն ԽՍՀՄ-ից 
 -  Հռչակված Օգոստոսի 31 1991 
 -  Վերջնական Դեկտեմբերի 25 1991 
 -  Ջրային (%) 3.6
Բնակչություն
 -  Հուլիս 2005 նախահաշիվը 5,482,000[1] (111-րդ)
 -  1999 մարդահամարը 4,896,100 
ՀՆԱ (ԳՀ) 2008 գնահատում
 -  Ընդհանուր $11.604 billion[2] (134-րդ)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $2,184[2] 
Ջինի (2003) 30.3 (միջին
ՄԶՀ (2007) Green Arrow Up Darker.svg 0.710[3] (միջին) (120th)
Դրամական միավոր Սոմ (KGS)
Ժամային գոտի KGT (UTC+6)
Ինտերնետ .kg
Հեռախոսային կոդ +996

Ղրղզստան (ղրղզերեն՝ Кыргызстан; ռուսերեն՝ Киргизия, տրասլիտացված՝ Կիրգիզիա կամ Կիրղիզիա) (IPA արտասանությամբ՝ /ˈkəːgɪztan/), պաշտոնապես՝ Ղրղզստանի Հանրապետություն, երկիր է Կենտրոնական Ասիայում։ Ղրղստանը լեռնային և դեպի ծով ելք չունեցող երկիր է, այն սահմանակից է Ղազախստանին՝ հյուսիսում, Ուզբեկստանին՝ արևմուտքից, Տաջիկստանին՝ հարավ-արևմուտքից և Չինաստանին՝ հարավ-արևելքից։ «Ղրղզ» էթնոհորոնիմը նշանակում է «քառասուն ցեղեր», որը վերաբերում է վիպերգական հերոս Մանասին, որը միավորել է քառասուն ցեղերը խիթանների դեմ։ Քառասուն ճառագայթները Ղրղզստանի դրոշի վրա խորհրդանշում է Մանասի քառասուն ցեղերը։[4]

1991 թվականի անկախությունից ի վեր Ղրղզստանում տեղի է ունեցել երկու հեղափոխություն՝ մեկը 2005 թվականի Կակաչների հեղափոխությունը և 2010 թվականի հեղափոխությունը, որը իշխանությունից հեռացրել է 2005 թվականի հեղափոխության առաջնորդ Կուրմանբեկ Բակիևին։

Աղբյուրներ[խմբագրել]