Սահմանադրություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ԱՄՆ Սահմանադրության բնօրինակի առաջին էջը

Սահմանադրությունը պետության հիմնական օրենքն է, որը սահմանում է նրա պետական կառուցվածքը, կառավարման և իշխանության մարմինների համակարգը, նրանց իրավասությունները և ձևավորման կարգը, ընտրական համակարգը, քաղաքացիական իրավունքները և ազատությունը, ինչպես նաև դատական համակարգը։ Սահմանադրությունն օրենսդրության հիմքն է։ Պետական գործունեության տարբեր բնագավառներում սահմանադրական կարգի պահպանմանը հետևում է Գերագույն դատարանը կամ Սահմանադրական դատարանը։

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Օրենք


«Սահմանադրություն» բառը գոյություն է ունեցել դեռևս Հին Հռոմում, որտեղ սահմանադրությունը հանրային իրավական ակտերի օրինակարգավորումն էր։ Առաջին սահմանադրություններն են եղել Ամերիկա վերաբնակված անգլիացիների քաղաքական ակտերը, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի սահմանադրական ակտերը (13-16-րդ դարեր

Եթե իրավագիտական երևակայությունը (ֆիկցիան) այն է, որ Սահմանադրությունը իրավաբանորեն հիմնում և սահմանում է պետությունը, ենթադրվում է նաև, որ Սահմանադրությանը նախորդում է քաղաքական պատմությունը և տալիս է նրան պարագայական լեգիտիմություն ինչպես նաև նրա հեղինակության մշտականություն։ Այդ քաղաքական պատմությունը այնուհետև տեղ է գտնում իրավունքի մեջ որակավորվելով որպես « հիմնադիր կազմավորիչ ուժ ». ինքնիշխան ուժ, որը հիմնում է նոր Սահմանադրությունը (ֆր. «le pouvoir constituant primaire»)։

Հնկաստանի սահմանադրությունը աշխարհի ինքնիշխան պետությունների գրավոր սահմանադրություններից ամենաերկարն է,[1] որն ունի 448 հոդվածներ,[2][3] 12 աղյուսակներ և 100 փոփոխություններ և լրացումներ,[4] մինչդեռ Միացյալ Նահանգների սահմանադրությունը ամենակարճ գրավոր սահմանադրությունն է՝ 7 հոդվածներ և 27 փոփոխություններ և լրացումներ։[5]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Pylee, M.V. (1997)։ India's Constitution։ S. Chand & Co., 3։ ISBN 81-219-0403-X։ 
  2. Sarkar, Siuli։ Public Administration In India։ PHI Learning Pvt. Ltd., 363։ ISBN 978-81-203-3979-8։ 
  3. Kashyap, Subhash։ Our Constitution-An introduction to India's Constitution and Constitution Law։ National Book Trust, India, 3։ ISBN 978-81-237-0734-1։ 
  4. «Constitution of India»։ Ministry of Law and Justice of India։ July 2008։ http://indiacode.nic.in/coiweb/welcome.html։ Վերցված է 2008-12-17։ 
  5. «National Constitution Center»։ Independence Hall Association։ http://www.ushistory.org/tour/tour_ncc.htm։ Վերցված է 2010-04-22։