Պետություն

Պետությունը երկրի կարևորագույն ատրիբուտներից է, որով բնորոշվում է քաղաքական իշխանության կայացումը։ Երկրների պետական կարգը կարող է սահմանվել մի քանի չափանիշերով.

• ժողովրդավարական արժեքի գնահատում՝ ժողովրադավարականից մինչև ոչ ժողովրդավարական կարգեր՝ ավտորիտարիզմ, դիկտատուրա, ռազմական ռեժիմ, գաղութատիրություն և այլն.
• եղանակը, որով որոշվում է պետության գլուխը՝ հանրապետություն, միապետություն, աստվածապետություն ևն.
• փիլիսոփայությունը, որի վրա հիմնված է պետական կարգը՝ կոմունիզմ, կապիտալիզմ ևն։

«Պետական կարգ» և «կառավարություն» հասկացությունները նույնական չեն. հնարավոր է մեկ պետական կարգ (օր. հանրապետություն) ունեցող երկրում գործի առանձնահատուկ կառավարություն (տե՛ս այդ մասին կառավարական ձևեր)։ Իսկ միատար պետություն, դաշնություն (ֆեդերացիա) և միություն (կոնֆեդերացիա) հասկացություներրը վերաբերում են սահմանադրական կարգին։

Մի քանի պետական կարգեր

Այստեղ ներկայացված են այն պետական կարգերը, որոնք բնորոշ են նախընթաց և ներկա դարերին.

• միապետություն
  • բացարձակ միապետություն
  • սահմանադրական միապետություն
• օլիգարխիա
  • արիստրոկրատիա
• ժողովրդավարություն
  • խորհրդարանական ժողովրդավարություն
  • սահմանադրական ժողովրադվարություն
  • ժողովրադական դեմոկրատիան
• դիկտատուրա
  • միակուսակցական պետություն
  • ռազմական դիկտատուրա
  • ամբողջատիրություն (տոտալիտարիզմ)
• աստվածապետություն (տեոկրատիա)
  • իսլամիստական հանրապետություն

Ուշագրավ պետական կարգեր ունեցող մի քանի երկրներ

• Բանգլադեշի Ժողովրդական Հանրապետություն
• Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
• Մալազիայի Ընտրական Միապետություն
• Իռլանդիայի Ազատ Պետություն (մինչև 1937)
• Բավարիայի Խորհուրդների Հանրապետություն (1919 թ. ապրիլ-մայիս)
• Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն (1965-1989)
• Մեծ Սոցիալիստական Լիբիա-արաբական Ժողովրդական Յամահիրիյա