Ճապոնիա

Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

[խմբագրել] Ընդհանուր տեղեկություններ

Ճապոնիան ժամանակակից աշխարհի հզորագույն երկրներից է, որը մյուսներից զգալիորեն տարբերվում է իր աշխարհագրական դիրքով, պատմական անցյալով, լեզվով, տնտեսական զարգացմամբ և բնութագրական այլ գծերով: Ճապոնացիներն իրենց երկիրն անվանել են Նիհոն կամ Նիպոն: Չինաստանի հյուսիսում այդ երկիրն անվանել են ժի բեն գո, իսկ հարավում` յա պոն գո հիերոգլիֆներով: Հենց այս վերջին ձևն էլ, որոշ փոփոխությամբ, տարածվել է աշխարհի պետություններում, այդ թվում և`Հայաստանի հանրապետությունում: Այսպիսով`Ճապոնիա բառն ունի չինարեն ծագում է «Ծագող արեգակի երկիր», ինչը խորհրդանշված է երկրի դրոշի վրա: Ճապոնիան ծովային պետություն է, որի մեծ մասը գտնվում է Հոնսյու, Հոկայդո, Կյուսյու ու Սիկոկու կղզիների, իսկ փոքր մասն էլ`Ռյուկյու, Օվկիանիա և այլ կղզեխմբերի վրա: Ճապոնիան դեռևս տարածքային չլուծված հարցեր ունի հարևան պետությունների հետ և, մասնավորապես`Ռուսաստանից պահանջում է 1945 թվականին ԽՍՀՄ գրաված Ձ կղզին`Իտուրուպը, Կունաշիրը, Շիկոտանը և Համոբայը: Տարածքի չափով Ճապոնիան գերազանցում է եվրոպական տերություններից շատերը: Հյուսիսից հարավ գրեթե 3500 կմ ձգվածության պատճառով երկրի կլիմայական պայմանները բազմազան են:

[խմբագրել] Մայրաքաղաքը

Տոկիո

[խմբագրել] Պատմությունը

Ճապոնիայի պատմությունը սկիզբ է առնում դեռևս մ.թ.ա. 11000—300 թթ։ Այդ մասին վկայում են տեղի հին հուշակոթողները։

1603 թվականին Սյոգունատա Տոկուգավայի կողմից սկիզբ է դրվում Ճապոնիայի աշխարհից մեկուսացմանը, սկսված եվրոպացիների առևտրական և մշակությաին շփումների համար։ XVII—[[19-րդ դար|XIX դարերի ընթացքում Ճապոնիան ապրում է կայունացման և մշակութային զգալի աճ:

ԱՄՆ հետ պայմանագրի ստորագրումից հետ, 1854 թվականին բացելով իր ծովային սահմանները, Ճապոնիայում կարգավորվում են սոցիալ-տնտեսական զարգացումները։ 1860-ական թվականներից հետո սկսված Ճապոնիան արևմուտքի օգնությամբ կարողանում է կառուցել հզոր բանակ, որի հաշվին օկուպացնում է Տայվանն ու Կորեան: 1930-ական թվականների Ճապոնիան Չինաստանի հյուսիս-արևելյան օկուպացված մասում կառուցում է ծովային պետություն Ման-Չժոու-գոն։ 2-րդ Համաշխարհային Պատերազմի ժամանակ Ճապոնիան գրավում է Ասիայի մի անբողջ հատված, ընդհուպ մինչև Ինդոնեզիա, 1944 թվականինչհաջողված փորձ կատարելով, մտնել Հնդկաստան: 1945 թվականին ատոմային ռմբակոծություններից հետո, սեպտեմբերի 2-ին ստորագրվում է պայմանագիր, համաձայն որի Ճապոնիային արգելվում է Զինված ուժեր ունենալ, իսկ Սախալինի հարավը և Կուրիլական կղզիները անցել են ԽՍՀՄ տիրպետության տակ:

1945 թվականից հետո ԱՄՆ և Եվրոպայի աջակցությամ Ճապոնիայի տնտեսությունը կտրուկ աճ է ունենում (Ճապոնական տնտեսական հրաշքը): 1970 թվականից սկսած Ճապոնիայի տնտեսությունը 2-րդ տեղն է զբաղեցնում աշխարհում, զիջելով Միացյալ Նահանգներին: Ճապոնիան համարվում է աշխարհի խոշորագույն ֆինանսական կենտրոններից մեկը:

2005—2007 թվականներին Ճապոնիան ՄԱԿ անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամ է: