Տոնգա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow.png  Տես նաև Տոնգա (այլ կիրառումներ) 
Տոնգա
Tonga
Տոնգայի թագավորություն
Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga
Kingdom of Tonga
Տոնգայի դրոշ
Դրոշ
Տոնգայի զինանշանը
Զինանշան
Ազգային օրհներգ՝
«Ko e fasi ʻo e tuʻi ʻo e ʻOtu Tonga»
Տոնգայի դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Նուկուալոֆա
Պետական լեզուներ Տոնգա, անգլերեն
Կառավարում Սահմանափակ միապետություն
 -  Թագավոր Տուպոու VI
 -  Վարչապետ Տուիվականո Սիալեատաոնգա
Անկախություն Մեծ Բրիտանիայից 
 -  Սահմանադրություն  
Տարածք
 -  Ընդհանուր 748 կմ² (189-րդ)
 -  Ջրային (%) 4
Բնակչություն
 -  2009 մարդահամարը 120,898 
 -  Խտություն 162 /կմ² 
 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ) 2008 գնահատում
 -  Ընդհանուր US$548.1 միլիոն (IMF) (212-րդ)
 -  Մեկ շնչի հաշվով US$4600 (IMF) 
ՄԶՀ (2013) 0.710 (միջին
) (95-րդ)
Դրամական միավոր Պաանգա (TOP)
Ժամային գոտի +13
Ինտերնետ .to
Հեռախոսային կոդ +676

Տոնգա (տոնգ.՝ Tonga, անգլ.՝ Tonga), պաշտոնապես Տոնգայի թագավորություն (տոնգ.՝ Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga, անգլ.՝ Kingdom of Tonga), խաղաղօվկիանոսյան պետություն Պոլինեզիայում։ Այն աշխարհի հարյուր ութսունիններորդ երկիրն է իր զբաղեցրած տարածքով։ Հարևան երկրներն են հյուսիսից՝ Սամոան, արևելքից՝ Նիուեն, և արևմուտքից՝ Ֆիջին։ Տոնգան կազմված է նույնանուն արշիպելագում գտնվող 172 կղզիներից։ Պետության մայրաքաղաքը Նուկուալոֆան է։

Տոնգան պետություն է Խաղաղ օվկիանոսի հարավ-արևմուտքում՝ Տոնգա (Բարեկամություն) կղզեխմբի վրա: Բրիտանական համագործակցության անդամ է: Կազմված է Խաապայ, Վավաու, Տոնգատապու կղզեխմբերից և 169 առանձին կղզիներից: Տոնգատապու կղզին 1643 թվականին հայտնաբերել է Ա. Թասմանը, իսկ 1773 թվականին այստեղ ափ է իջել Ջ. Կուկը և կղզիներն անվանել Բարեկամության կղզիներ: Տոնգա կղզեխումբը կազմված է 2 զուգահեռ շղթաներից, որոնք տեղադրված են միջօրեականի ուղղությամբ ձգվող ստորջրյա լեռնաշղթայի վրա: Այստեղ է գտնվում խորությամբ աշխարհում երկրորդ իջվածքը՝ Տոնգան (-10882մ): Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում, լեռնային ռելիեֆ, առանձին սրածայր գագաթներ հասնում են մինչև 1000 մ բարձրության: Կան գործող, այդ թվում՝ ստորջրյա (Ֆալկոն) հրաբուխներ: Կլիման մերձհասարակածային և խոնավ արևադարձային է: Գետեր կան միայն Էուա և Նիուատոպուտապու կղզիներում: Կղզիները ծածկված են հասարակածային խիտ անտառներով: Կենդանական աշխարհն աղքատ է: Տոնգան եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը. անկախություն է ձեռք բերել 1970 թվականին: Երկրի բնակչության 98 %-ը պոլինեզացիներ (տոնգացիներ) են, կան եվրոպոլինեզական խառնածիններ: Երկրի տարածքի 20 %-ը (36 կղզի) անմարդաբնակ է:

Աղբյուրներ[խմբագրել]