Գլուխ սոխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գլուխ սոխ
Գլուխ սոխ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Լատիներեն անվանում
Allium cepa

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Սոխ (Allium cepa), ամենատարածված, արժեքավոր և հնագույն բանջարեղեններից է, մշակվում է կլիմայական բոլոր գոտիներում և օգտագործվում գրեթե բոլոր կերակուրների մեջ։ Սոխը մեծ չափով օգտագործվում է նաև թարմ վիճակում, որպես աղցանային բանջար։

Սոխի սննդարար հատկությունները բնորոշվում են դրա մեջ գտնվող շաքարներով, (6-10%), սպիտակուցներով (մոտ 2%) և հանքային աղերով (0,6 - 1,12%)։

Սոխի կալորիականությունը մոտ 400 է, բացի այդ, սոխը դեռ հին ժամանակներից հայտնի է որպես ուժեղ բակտերիասպան (բակտերոցիդ) և բուժիչ հատկություններ ունեցող բուսատեսակ, քանի որ նրա հյութի մեջ պարունակվող եթերային նյութերը՝ ֆիտոնցիդները ունեն բակտերիաներ ոչնչացնելու բարձր հատկություն։ Պարզված է, որ սոխի հյութի մեջ մի քանի րոպեում կարող են ոչնչանալ տիֆի, դիզենտերիայի, դիֆթերիայի և այլ հիվանդաբեր բակտերիաներ։

Խոհարարության մեջ[խմբագրել]

Սոխը լայնորեն օգտագործվում է խոհարարության մեջ։ Հայտնի է ֆրանսիական խոհանոցի սոխով ապուրը։

Պատմությունը[խմբագրել]

Ճապոնացի գիտնականներին հաջողվել է սոխի մեջ հայտնաբերել այնպիսի միացություններ, որոնք հեշտությամբ մարսվում են օրգանիզմի կողմից և դրականորեն ազդում մարդու հիշողության վրա։

Մասնագետները հետազոտություններ են անցկացրել, որոնց ընթացքում ուսումնասիրել են սոխի ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա։ Բացահայտվել է, որ սոխը նպաստում է դրական էմոցիաների ընկալմանը և հիշողության վերականգնմանը։ Պատճառը կայանում է նրանում, որ վերոնշյալ միացությունը, հայտնվելով արյան մեջ, երիտասարդացնում է նրա բջիջները և խթանում դրանց աշխատանքը, կարծում են մասնագետները։

Հետազոտողները խորհուրդ են տալիս սոխն օգտագործել մեղրի հետ։ Նման սննդակարգը հատկապես առողջարար է մեծահասակներին, ովքեր նախատրամադրված են սկլերոզի։

Արտադրական միտումները[խմբագրել]

Սոխի դաշտը բերքահավաքի ժամանակ (ԱՄՆ, Օրեգոն նահանգ)
Տասը առաջատար սոխ արտադրող երկրները - 2009 (տոննա)
{{{2}}} Չինաստան 21,046,969
{{{2}}} Հնդկաստան 13,900,000
ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ 3,400,560
{{{2}}} Թուրքիա 1,849,580
{{{2}}} Եգիպտոս 1,800,000
Flag of Pakistan.svg Պակիստան 1,704,100
Flag of Russia.svg Ռուսաստան 1,601,550
{{{2}}} Իրան 1,512,150
{{{2}}} Բրազիլիա 1,511,850
Նիդերլանդներ Նիդեռլանդներ 1,269,000
Ընդհանուր 73,231,830
Աղբյուր՝ FAO[1]

Ենթատեսակներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]