Ոսկի
Ոսկի, քիմիական տարր է որի նշանն է Au և ատոմային թիվը՝ 79.
Ոսկի (լատիներեն ` աուրում) Au համեմատաբար փափուկ,ծանր (p=19,32 գ/սմ3),դեղին մետաղ է:Ամենալավ կռելի և ձգելի մետաղն է. 1 գ ոսկուց կարելի է ձգել մինչև 3 կմ երկարուրությամբ լար, tհալ=1064°С,tեռ=2947°С:
Քիմիապես շատ իներտ է.թթվածնի,ջրածնի և ածխածնի հետ ընդհանրապես չի փոխազդում:Մինչև 150°С տաքացնելիս քլորի հետ առաջացնում է AuCl3,որը 190°С-ում քայքայվում է AuCl-ի.
2Au+3Cl2=2AuCl3 (150°С)
AuCl3=AuCl + Cl2 (190°С)
Լուծվում է «արքայաջրում».
Au+HNO3+3HCl=AuCl3+NO2+2H2O
Ոսկու միացություները անկայուն են և հեշտությամբ վերականգնվում են.
2AuCl3+3SnCl2=2Au+3SnCl4
Արդյունքում ստացվում է ոսկու կարմիր կամ վարդագույն կոլոիդ լուծույթ: Առաջացնում է ցիանային կոմպլեքսներ` ցիանաուրատներ.
4Au+8NaCN+O2+2H2O=4Na[Au(CN)2]+4NaOH
Այս ռեակցիան ընկած է հանքերից ոսկու արդյունաբերական կորզման հիմքում:
| Մենդելեևի պարբերական աղյուսակ | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo |
