Օսերեն

Օսերենը (օսերեն` ирон æвзаг) պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հնդարիական ճյուղի իրանական ենթաճյուղի հյուսիս-արևելյան խմբին: Օսերենը Հյուսիսային Օսիայի և Հարավային Օսիայի Ինքնավար Մարզի հիմնական բնակչության` օսերի լեզուն է: Ներկայումս օսերենով խոսում է մոտ 500,000 մարդ: Օսերենը բաժանվում է երկու հիմնական բարբառների` իրոնական և դիգորյան: Օսերի մեծ մասը խոսում է իրոնական բարբառով: Այն ընկած է գրական օսերենի հիմքում, որի զարգացման գործում մեծ դեր է խաղացել օս բանաստեղծ և հասարակական գործիչ Կոստա Խեթագուրովի ստեղծագործությունը:

Օսական այբուբեն

Օսական լեզվով գրերը գոյություն ունեն 18-րդ դարի վերջից: Նախապես օսական գիրը ստեղծվեց միսիոներական նպատակներով (օսերի շրջանում քրիստոնեության տարածման), և նրա հիմքում ընկան եկեղեցա-սլավոնական տառերը: Միայն հետագայում օսական այբուբենի հիմքում ընկան ռուսական քաղաքացիական տառերը: 1923-1938 թթ. Օսիայում օգտվում էին լատինական հիմք ունեցող այբուբենից: 1938 թ. Հյուսիսային Օսիայում լատինական հիմքով այբուբենը փոխարինվեց ռուսական հիմքով այբուբենով, որը գործածվում է ցայսօր: Ռուսերենում բացակայող օսական հնչյունների համար օգտագործվում է տառերի համակցումը: 1939 թ. Հարավային Օսիայում լատինական հիմքով օսական այբուբենը փոխարինվեց վրացական հիմք ունեցող այբուբենով (մխեդրուլի): Հարավային Օսիայում գործածվում է նաև ռուսական հիմքով այբուբենը:

Արտաքին հղումներ

• Օսերենի մասին (ռուս.)