Ուկրաիներեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Ուկրաիներեն
українська мова
(ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ)
Երկրներ Ուկրաինա Ուկրաինա
Խորվաթիա Խորվաթիա
Ռումինիա Ռումինիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Սերբիա Սերբիա
Սլովակիա Սլովակիա
Պաշտոնական կարգավիճակ Ուկրաինա Ուկրաինա
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 45 մլն [1].
Դասակարգում
Կատեգորիա Եվրասիայի լեզուներ
Հնդեվրոպական ընտանիք
Գրերի համակարգ Ուկրաիներենի այբուբեն
Լեզվի կոդեր
ԳՕՍՏ 7.75–97 639
ISO 639-1 uk
ISO 639-2 ukr
ISO/DIS 639-3
Քարտեզ

Ուկրաիներեն՝ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Ուկրաիներեն խոսում են աշխարհում 41 միլիոն մարդ։ Ուկրաիներենը պետական լեզու է Ուկրաինայում, Լեհաստանում, Սլովակիայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման ուկրաիներենը խոսողների թվով 26-րդն է։

Ուկրաիներեն՝ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Ուկրաիներեն խոսում են աշխարհում 41 միլիոն մարդ։ Ուկրաիներենը պետական լեզու է Ուկրաինայում, Լեհաստանում, Սլովակիայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման ուկրաիներենը խոսողների թվով 26-րդն է։

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել]

  • Խոսողների թիվ - 45 մլն.
  • Լեզվի կոդ - uk
  • Անվանում - uk - українська мова (ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina
  • Տառատեսակ - Կիրիլիցա

Պետական կարգավիճակը[խմբագրել]

Պետական լեզու է՝

Աշխարհագրական տարածումը[խմբագրել]

Ուկրաիներենը տարածված է հիմնականում Ուկրաինայում, Բելառուսում, Ռուսաստանում և նրանց հարակից շրջաններում, Կուբանում, Լեհաստանում, Սլովակիայում, ինչպես նաև Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում և Ավստրալիայում։

Այբուբենը և գիրը[խմբագրել]

ուկրաինատառ այբենական անվանում մոտավոր արտասանություն
А а ա ա
Б б բե բ
В в վե գ
Г г հե հ
Ґ ґ գե գ[1]
Д д դե դ
Е е է է
Є є ե ե (IPA։ je, ʲe)
Ж ж ժե ժ
З з զե զ
И и ի ի (IPA։ I)
І і ի ի (IPA։ i)
Ї ї յի յի (IPA։ ji)
Й й յոտ յ (IPA։ j)
К к կա կ
Л л էլ լ
М м էմ մ
Н н էն ն
О о օ օ
П п պե կ
Р р էռ ռ
С с էս ս
Т т տե տ
У у ու ու
Ф ф էֆ ֆ
Х х խա խ
Ц ц ցե ց
Ч ч չե չ
Ш ш շա շ
Щ щ շչա շչ
Ь ь (ռուս.՝) мягкий знак – (IPA։ ʲ )
Ю ю յու յու (IPA։ ju, ʲu)
Я я յա յա (IPA։ ja, ʲa)
(ապաթարց)

Բառապաշար[խմբագրել]

  • Բարի օր/Բարև/Ողջույն - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
  • Բարի լույս - Доброго ранку (Dobroho ranku)
  • Բարի երեկո - Добрий вечір (Dobryy̆ vechir)
  • Ինչպե՞ս եք - як ви поживаєте? (yak vy pozhyvayete?)
  • Ինչպե՞ս ես - як поживаєш? (yak pozhyvayesh?)
  • Բարի գալուստ - Ласкаво просимо (Laskavo prosymo); Вітаємо (Vitaemo)
  • Ինչպե՞ս են Ձեր գործերը - Як у вас справи? (Yak u vas spravy?)
  • Շնորհակալություն - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
  • Այո | Ոչ - Так | Ні (Tak / Ni)
  • Խնդրում եմ - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
  • Ցտեսություն/Հաջողություն - До побачення (Do pobachennya)

Թվեր

  • 1 - один (ody'n) արական սեռ
  • 1 - одна (odna) իգական սեռ
  • 1 - одне (odne) միջին սեռ
  • 2 - два (dva) և՛ արական, և՛ միջին սեռ
  • 2 - дві (dvi) իգական սեռ

(մնացած թվանշանների անվանումները ընդհանուր են)

  • 3 - три (tri)
  • 4 - чотири (choty'ry)
  • 5 - п'ять (pyat')
  • 6 - шість (shist')
  • 7 - сім (sim)
  • 8 - вісім (vísim)
  • 9 - дев'ять (devyat')
  • 10 - десять (desyat')

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ґ տառը ուկրաիներենում հանդիպում է շատ հազվադեպ։ Հիմնականում հանդիպում է անձնանուններում։ Ուկրաինացիները այս տառը արտասանում են ինչպես „գ“, թեև դա ավելի նման է հայերեն „ղ“-ի (որոշ դեպքերում հնչում է ինչպես „ղ“ և „հ“ տառերի միջև ընկած մի տառ)։