Ուկրաիներեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ուկրաիներեն
Ինքնանվանում українська мова ([ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ])
Երկրներ Ուկրաինա Ուկրաինա
Խորվաթիա Խորվաթիա
Ռումինիա Ռումինիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Սերբիա Սերբիա
Սլովակիա Սլովակիա
Պաշտոնական կարգավիճակ Ուկրաինա Ուկրաինա
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 45 մլն [1].
Դասակարգում
Կատեգորիա Եվրասիայի լեզուներ
Հնդեվրոպական ընտանիք
Գրերի համակարգ Ուկրաիներենի այբուբեն
Լեզվի կոդեր
ԳՕՍՏ 7.75–97 639
ISO 639-1 uk
ISO 639-2 ukr
ISO/DIS 639-3

Ուկրաիներեն՝ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Ուկրաիներեն խոսում են աշխարհում 41 միլիոն մարդ։ Ուկրաիներենը պետական լեզու է Ուկրաինայում, Լեհաստանում, Սլովակիայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման ուկրաիներենը խոսողների թվով 26-րդն է։

Ուկրաիներեն՝ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Ուկրաիներեն խոսում են աշխարհում 41 միլիոն մարդ։ Ուկրաիներենը պետական լեզու է Ուկրաինայում, Լեհաստանում, Սլովակիայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման ուկրաիներենը խոսողների թվով 26-րդն է։

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել]

  • Խոսողների թիվ - 45 մլն.
  • Լեզվի կոդ - uk
  • Անվանում - uk - українська мова (ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina
  • Տառատեսակ - Կիրիլիցա

Պետական կարգավիճակը[խմբագրել]

Պետական լեզու է՝

Աշխարհագրական տարածումը[խմբագրել]

Ուկրաիներենը տարածված է հիմնականում Ուկրաինայում, Բելառուսում, Ռուսաստանում և նրանց հարակից շրջաններում, Կուբանում, Լեհաստանում, Սլովակիայում, ինչպես նաև Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում և Ավստրալիայում։

Այբուբենը և գիրը[խմբագրել]

ուկրաինատառ այբենական անվանում մոտավոր արտասանություն
А а ա ա
Б б բե բ
В в վե գ
Г г հե հ
Ґ ґ գե գ[1]
Д д դե դ
Е е է է
Є є ե ե (IPA: je, ʲe)
Ж ж ժե ժ
З з զե զ
И и ի ի (IPA: I)
І і ի ի (IPA: i)
Ї ї յի յի (IPA: ji)
Й й յոտ յ (IPA: j)
К к կա կ
Л л էլ լ
М м էմ մ
Н н էն ն
О о օ օ
П п պե կ
Р р էռ ռ
С с էս ս
Т т տե տ
У у ու ու
Ф ф էֆ ֆ
Х х խա խ
Ц ц ցե ց
Ч ч չե չ
Ш ш շա շ
Щ щ շչա շչ
Ь ь (ռուս.՝) мягкий знак – (IPA: ʲ )
Ю ю յու յու (IPA: ju, ʲu)
Я я յա յա (IPA: ja, ʲa)
(ապաթարց)

Բառապաշար[խմբագրել]

  • Բարի օր/Բարև/Ողջույն - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
  • Բարի լույս - Доброго ранку (Dobroho ranku)
  • Բարի երեկո - Добрий вечір (Dobryy̆ vechir)
  • Ինչպե՞ս եք - як ви поживаєте? (yak vy pozhyvayete?)
  • Ինչպե՞ս ես - як поживаєш? (yak pozhyvayesh?)
  • Բարի գալուստ - Ласкаво просимо (Laskavo prosymo); Вітаємо (Vitaemo)
  • Ինչպե՞ս են Ձեր գործերը - Як у вас справи? (Yak u vas spravy?)
  • Շնորհակալություն - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
  • Այո | Ոչ - Так | Ні (Tak / Ni)
  • Խնդրում եմ - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
  • Ցտեսություն/Հաջողություն - До побачення (Do pobachennya)

Թվեր

  • 1 - один (ody'n) արական սեռ
  • 1 - одна (odna) իգական սեռ
  • 1 - одне (odne) միջին սեռ
  • 2 - два (dva) և՛ արական, և՛ միջին սեռ
  • 2 - дві (dvi) իգական սեռ

(մնացած թվանշանների անվանումները ընդհանուր են)

  • 3 - три (tri)
  • 4 - чотири (choty'ry)
  • 5 - п'ять (pyat')
  • 6 - шість (shist')
  • 7 - сім (sim)
  • 8 - вісім (vísim)
  • 9 - дев'ять (devyat')
  • 10 - десять (desyat')

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ґ տառը ուկրաիներենում հանդիպում է շատ հազվադեպ։ Հիմնականում հանդիպում է անձնանուններում։ Ուկրաինացիները այս տառը արտասանում են ինչպես „գ“, թեև դա ավելի նման է հայերեն „ղ“-ի (որոշ դեպքերում հնչում է ինչպես „ղ“ և „հ“ տառերի միջև ընկած մի տառ)։