Կանադա

Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կանադա
Canada
Կանադայի դրոշ
Նշանաբան՝
A Mari Usque Ad Mare  (լատիներեն)
"Ծովից ծով"
Ազգային հիմն՝
Օ Կանադա
Թագավորական հիմն՝
God Save the Queen
Կանադայի դիրքը
Մայրաքաղաք Օտտավա
45°24′N, 75°40′W
Ամենամեծ քաղաք Տորոնտո
Պետական լեզու(ներ) անգլերեն
ֆրանսերեն
Կառավարում Խորհրդարանական
ժողովրդավարություն

(Դաշնակցային սահմանադրական
թագավորություն
)
Հիմնում
Տարածք
 -  Ընդհանուր 9,984,670 կմ² (2nd)
3,854,085 մղոն² 
 -  Ջրային (%) 8.92 (891,163 km²)
Բնակչություն
 -  2006 մարդահամարը 31,612,897 
 -  Խտություն 3.2 /կմ² (219րդ)
8.3 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ) 2006 գնահատում
 -  Ընդհանուր $1.165 տրիլիոն (11th)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $35,200 (7th)
ՀՆԱ (անվանական) 2006 գնահատում
 -  Ընդհանուր $1.089 տրիլիոն (8th)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $32,614 (16րդ)
ՄԶՀ (2006) decrease 0.950 (high) (6th)
Դրամական միավոր Կանադական դոլլար (CAD)
Ժամային գոտի (UTC-3.5 to -8)
 -  Ամռանը (DST)  (UTC-2.5 to -7)
Ինտերնետ .ca
Հեռախոսային կոդ +1

Կանադան (անգլ. Canada [ˈkænədə], ֆր. Canada [kanaˈda])- պետություն է Հյուսիսային Ամերիկայում, աշխարհի երկրորդ ամենամեծ երկիրն է իր գրաված տարածքով։ Ողողվում է Ատլանտյան, Խաղաղ և Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսներով, սահմանակցում է ԱՄՆ-ի հետ հարավում և հյուսիս-արևմուտքում, Դանիայի (Գրենլանդիա) հետ հյուսիս-արևելքում և Ֆրանսիայի (Սեն-Պիեր և Միկելոն) հետ արևելքում: Կանադայի` ԱՄՆ-ի հետ սահմանը համարվում է աշխարհի ամենաերկար ընդհանուր սահմանը:

Կանադան պառլամենտական համակարգով սահմանադրական միապետություն է, հանդիսանում է երկլեզվանի և բազմամշակութային երկիր, որտեղ անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուները դաշնային մակարդակով ճանաչված են որպես պետական լեզուներ: Կանադան տեխնոլոգիական և արդյունաբերական զարգացած երկիր է, ունի բազմաճյուղ տնտեսություն, որը հիմնված է հարուստ բնական ռեսուրսների և առևտրի վրա (մասնավորապես ԱՄՆ-ի հետ համատեղ Կանադան համագործակցում է դեռևս գաղութների գոյության և Համադաշնության հիմնման ժամանակաշրջանից):

Հիմնված լինելով 1534 թ. ֆրանսիացի հետախույզ Ժակ Կարտիեյի կողմից` Կանադան իր սկիզբն է առնում ֆրանսիական գաղութից, որը գտնվում էր ժամանակակից Քվեբեկ քաղաքի տեղում, որը սկզբնապես բնակեցված է եղել տեղացի ժողովուրդներով: Անգլիական գաղութատիրության ժամանակաշրջանից հետո բրիտանական երեք գաղութների միությունից (որոնք մինչ այդ Նոր Ֆրանսիայի տարածքներն էին համարվում) ծնվեց կանադական համադաշնությունը: Կանադան Միացյալ Թագավորությունից անկախություն ստացավ խաղաղ գործընթացի արդյունքում 1867-ից 1982 թվականներին:

Ներկայումս Կանադան հանդիսանում է դաշնային պետություն, որը բաղկացած է 10 մարզից և 3 տարածքից: Քվեբեկը հիմնականում հանդիսանում է ֆրանսախոս մարզ, մնացածները հիմնականում անգլախոս մարզեր են, որոնք նաև կոչվում են "անգլիական Կանադա"` ֆրանսախոս Քվեբեկի համեմատ:

Բովանդակություն

[խմբագրել] Պատմություն

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի պատմություն:

Կանադայի գաղութացման սկզբում, դեռևս 17-րդ դարի սկզբին, սուրբ Լավրենտիոս գետի երկայնքով ֆրանսիացիները հիմնում են Նոր ֆրանսիա անունով գաղութը, որի կենտրոնն էր Քվեբեկը: Հետագայում դրան ավելանում են նոր ֆրանսիական գաղութներ: 19-րդ դարի կեսին Ֆրանսիական գաղութները և ամբողջ Կանադան անցնում են անգլիական տիռապետության տակ: Անգլիայի թագուհու հրամանագրով Կանադայի մայրաքաղաք է հռչակվում Օտտավան, որը գտնվում է նախկին ֆրանսիական ու անգլիական գաղութների սահմանագլխին:

[խմբագրել] Աշխարհագրություն

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի աշխարհագրություն:

[խմբագրել] Կլիմա

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի կլիմա:

[խմբագրել] Վարչական բաժանում

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի վարչական բաժանում:

[խմբագրել] Պետական կառուցվածք

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի պետական կառուցվածք:

[խմբագրել] Տնտեսություն

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի տնտեսություն:

[խմբագրել] Բնակչություն

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի բնակչություն:

[խմբագրել] Մշակույթ

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի մշակույթ:

[խմբագրել] Կրոն

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կրոնը Կանադայում:

[խմբագրել] Զինված ուժեր

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կանադայի զինված ուժեր:

[խմբագրել] Տես նաև

[խմբագրել] Արտաքին հղումներ

[խմբագրել] Ծանոթագրություններ

Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով