Լաստենի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լաստենի
Grote oude zwarte els.jpg
Լաստենի սև
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Հաճարածաղկավորներ
Ընտանիք Կեչազգիներ
Ցեղ Լաստենի
Լատիներեն անվանում
Alnus
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 19466
NCBI 3515
EOL 107300

IPNI3975-1

Լաստենի (լատ.՝ Alnus) կեչազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։ Հաշվում են մոտ 23 - 40 տեսակ։[1]

Անվան ծագում[խմբագրել]

Ռուսերեն «ольха» - լաստենի բառը ծագել է սլովեն.՝ *olьxa/elьxa-ից (այստեղից են եկել նաև ուկրաիներեն՝ вільха, բելառուսերեն՝ вольха, բուլղարերեն՝ елша́, սերբ.՝ jóвa, սլովեն.՝ jélša, չեխերեն՝ оlšе, սլովակ.՝ jеlšа, սերբ.՝ wólša)[2], նաև *ălĭsā/ĕlĭsā *haéliso/eha-[3] (ср. գերմ.՝ Erle, անգլ.՝ alder, անգլ.՝ aller < հին անգլերեն՝ alor[4][5]): Հնդեվրոպական բառերում ծագում է *el-, ol- արմատնեիրց, որը կապ ունի լուսավոր բառի հետ[6][7] կամ կարմրաշականակագունի հետ [8]:

Նկարագիր[խմբագրել]

Ծառեր և թփեր են։ Տերևակիցները վաղ թավոտ են։ Արական կատվիկները մի քանիսը միասին են, հիմնադրվում և զարգանում են աշնանից, բացվում են գարնանը։ Իգական կատվիկները մեկական են կամ ողկույզով խմբված, հիմնադրվում են աշնանից։

Տեսակներ[խմբագրել]

Համաձայն Կյուի Թագավորական բուսաբանական այգու դասը ընդգրկում է 45 տեսակ Տեսակներից են՝

Գրականություն[խմբագրել]

  • Ботаника. Учебник для вузов: в 4 т / Под ред. А. К. Тимонина, И. И. Сидоровой // М.: Изд. центр «Академия». — Հ. 3. — 472. — 472. — 472 էջ. — ISBN 978-5-7695-2746-3.
  • Комаров В. Л. Род 365. Ольха — Alnus Mill. // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. и ред. тома акад. В. Л. Комаров. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1936. — Т. V. — С. 306—319. — 762 + XXVI с. — 5175 экз.
  • Соколов С. Я., Стратонович А. И. Род 2. Alnus Mill. — Ольха // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1951. — Т. II. Покрытосеменные. — С. 334—353. — 612 с. — 2500 экз.
  • Алёхин В. В. География растений. — М., 1944. — 455 с.
  • Chen, Zhiduan and Li, Jianhua (2004). Phylogenetics and Biogeography of Alnus (Betulaceae) Inferred from Sequences of Nuclear Ribosomal DNA ITS Region. International Journal of Plant Sciences 165: 325–335.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Банаев Е. В., Шемберг М. А. // Ольха в Сибири и на Дальнем Востоке России (изменчивость, таксономия, гибридизация) // Новосибирск: СО РАН. — ISBN 5-7692-0378-1.
  2. Этимологический словарь славянских языков. — М.: Наука, 1979. — Т. 6. — С. 23—24.
  3. J. P. Mallory, Douglas Q. Adams. Encyclopedia of Indo-European culture. — London: Fitzroy Dearborn Publishers, 1997. — ISBN 9781884964985
  4. Orel V. A Handbook of Germanic Etymology. — Brill, 2003.
  5. Douglas Harper. (2001-2010)։ «Online Etymology Dictionary»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-13-ին։ http://www.webcitation.org/65PkgVzdJ։ Վերցված է 2010-07-09։ 
  6. Гамкрелидзе Т. В., Иванов Вяч. Вс. Индоевропейский язык и индоевропейцы: Реконструкция и историко-типологический анализ праязыка и протокультуры: В 2-х ռուսերեն գիրքх. — Тбилиси: Из-во Тбил. ун-та, 1984. — С. 635.
  7. Friedrich P. Proto-Indo-European Trees. — The University of Chicago Press, 1970. — P. 70—73.
  8. [ *el-] // Pokorny, Julius. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. — Bern: Francke, 1959, 1989.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png