Գրենլանդիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

72° հս. լ. 40° ամ. ե. / 72° հս. լ. 40° ամ. ե.

Գրենլանդիա
Grønland (դան.)
Kalaallit Nunaat (գրենլ.)
Գրենլանդիայի դրոշ
Դրոշ
Գրենլանդիայի զինանշան
Զինանշան
Ազգային օրհներգ՝
Nunarput utoqqarsuanngoravit (գրենլ.)
Գրենլանդիայի դիրքը
Մայրաքաղաք Նուուկ (Գոդթաբ)
64°10′N, 51°44′W
Ամենամեծ քաղաք մայրաքաղաք
Կառավարում խորհրդարանական ժողովրդավարական սահմանափակ միապետություն
 -  միապետ Մարգրետե II
 -  գերագույն հանձնակատար Միկաելա Էնգել
 -  վարչապետ Կուուպիկ Կլեյստ
Ինքնավարություն Դանիայի Թագավորության սահմաններում 
 -  Նորվեդական իշխանություն 1261 թ. 
 -  Հետադարձ վերականգնվում 1721 թ. 
 -  Զիջել է Դանիայի 1814 թ. հունվարի 14 
 -  Ամտի վարչական բաժանման կարգավիճակ 1953 թ. հունիսի 5 
 -  ինքնավարություն 1979 թ. մայիսի 1 
 -  ինքնավարության խորագում 2009 թ. հունիսի 21[1] 
 -  Ջրային (%) 83.1
Բնակչություն
 -  2012 նախահաշիվը 56,749 [2] 
 -  Խտություն 0.027 /կմ² (աշխարհի 241-րդ)
 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ) 2007 գնահատում
 -  Ընդհանուր $2.122.000.000 
 -  Մեկ շնչի հաշվով $37,517 
ՄԶՀ (1998) 0.927[3] (շատ բարձր
Դրամական միավոր Դանիական կրոնա (DKK)
Ժամային գոտի (UTC+0 մինչև −4)
Ինտերնետ .gl
Հեռախոսային կոդ ++299



Գրենլանդիա (գալ.՝ Kalaallit Nunaat, դանիերեն՝ Grønland, թարգմանաբար՝ «կանաչ երկիր»), կղզի-պետություն Հյուսիսային Սառուցյալ և Ատլանտյան օվկիանոսում, դեպի հյուսիս-արևելք Հյուսիսային Ամերիկայից։ Մինչև 1536 թ-ը պատկանել է Նորվեգիային, որից հետո անցել է Դանիային: Բնակչությունը 2013 թ-ին կազմել է 61,9 հազար մարդ։ Մայրաքաղաքը Նուուկն (Գոթհաբ) է: Բնակչության 90%-ը կազմում են գրենլանդացիները։ Բնակչության շուրջ 90%-ը կենտրոնացված է Գրենլանդիայի հարավ-արևմտյան ափերին, որտեղ էլ գտնվում են խոշոր բնակավայրերը, այդ թվում մայրաքաղաք Նուուկը՝ իր 17 հազար բնակչով։ Նուուկում է գտնվում Գրենլանդիայի միակ համալասարանը։ 2009 թվականի հունվարից պետական լեզու է գրենլանդերենը (Էսկիմոսյան լեզու)։ Գրենլանդիայի ամենագեղեցիկ քաղաքը Կակորտուկն է (Յուլինսհոբ), որտեղ գտնվում է երկրի (ինքնավար շրջանի) միակ ցայտաղպյուրը։ Ափերը ողողում են Գրելանդական ծովը, Դանիական նեղուցը, Բաֆֆինի ծովը, Լաբրադորի ծովը։ Գրենլանդիան ամենամեծ կղզին է։

Պատմություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի պատմություն

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի աշխարհագրություն

Կլիմա[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի կլիմա

Վարչական բաժանում[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի վարչական բաժանում

Պետական կառուցվածք[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի պետական կառուցվածք

Տնտեսություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի տնտեսություն

Բնակչություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի բնակչություն

Մշակույթ[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի մշակույթ

Կրոն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կրոնը Գրենլանդիայում

Զինված ուժեր[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Գրենլանդիայի զինված ուժեր

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «Self-rule introduced in Greenland». BBC News. 2009-06-21. http://news.bbc.co.uk/2/hi/8111292.stm։ Վերցված է 2010-05-04.  (անգլերեն)
  2. "Greenland In Figures"
  3. «United Nations Island Directory»։ Islands.unep.ch։ http://islands.unep.ch/CTP.htm։ Վերցված է 2010-09-06։  (անգլերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]