Կոլումբիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կոլումբիա
Կոլումբիայի Հանրապետություն

Flag of Colombia.svg
Դրոշ

Coat of arms of Colombia.svg
Զինանշան

COL orthographic (San Andrés and Providencia special).svg

Հիմնական տեղեկություններ
Պետական լեզու Իսպաներեն
Մայրաքաղաք Բոգոտա
Պետական կարգ Կիսանախագահական
Կրոն Քրիստոնյա
Մակերես 1,141,748 կմ² (8.8 %% ջրային)
Ազգաբնակչություն. 42,888,592 (/կմ²)
Պետական ատրիբուտներ
Հիմն Կոլումբիայի ազգային օրհներգ
Արժույթ Պեսո (COP)
Վեբ | ISO | Հեռ. .co | CO | 57
Gran Colombia map 1824.jpg



Կոլումբիա, պետություն Հարավային Ամերիկայում։ Մայրաքաղաքը Բոգոտան է։ Տարածքը կազմում է 1 138 910 քառ. կմ, իսկ բնակչության թիվը՝ 45.6 մլն։

Պատմություն[խմբագրել]

Կոլումբիան իսպանացիների կողմից հայտնաբերվել է 1499 թ.։ XVI դարի 30-ական թվականներին իսպանացիները վերջնականապես նվաճել են երկիրը՝ հարակից տարածքներով, և դարձրել գաղութ՝ Նոր Գրանադա անունով (ընդգրկում էր նաև Էկվադորի, Պանամայի, Վենեսուելայի տարածքները), որը հետագայում տրոհվել է։ Կոլումբիայի անկախությունը հռչակվել է 1810 թ. հուլիսի 20-ին, սակայն իրական անկախությունն սկսվել է 1830 թ-ից՝ Մեծ Կոլումբիայի դաշնության տրոհումից հետո (նրանից անջատվել են ներկայիս Վենեսուելան և Էվկադորը)։ 1863 թ-ից երկիրն անվանվել է Կոլումբիայի Միացյալ Նահանգներ, 1886թ-ից՝ Կոլումբիայի Հանրապետություն։ Երկրի հիմնական բնակիչները կոլումբիացիներն են։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Կոլումբիան գտնվում է Հարավային Ամերիկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Ափերը ողողվում են Խաղաղ օվկիանոսի և Կարիբյան ծովի ջրերով։ Երկրին են պատկանում նաև Սան Անդրես, Պրովիդենսիա (Կարիբյան ծովում) և Մալպելո (Խաղաղ օվկիանոսում) կղզիները։ Ռելիեֆը բազմազան է. հյուսիսում և արևելքում հարթավայրային է, իսկ արևմուտքում ձգվում է Կոլումբիական Անդեր լեռնաշղթան։ Հյուսիս-արևմուտքում Սիեռա Նևադա դե Սանտա Մարտա լեռնազանգվածն է, որտեղ գտնվում է Կոլումբիայի ամենաբարձր՝ Կոլոն լեռնագագաթը (5800 մ)։ Ափամերձ գոտիներում ճահճապատ դաշտավայրեր են։ Կան նավթի, գազի, ածխի, ոսկու, պլատինի, զմրուխտի (առաջին տեղն աշխարհում), երկաթի պաշարներ։

Կլիմա[խմբագրել]

Կլիման հասարակածային և մերձհասարակածային է։ Գետային ցանցը խիտ է։ Խոշոր գետերն են Մագդալենան, Անտրատոն, Մետան, Գուավիարեն, Կակետան և այլն։ Կան բազմաթիվ լճեր։ Տարածված են մշտադալար անտառներն ու սավաննաները։ Կենդանական աշխարհը հարուստ է։

Վարչական բաժանում[խմբագրել]

Կոլումբիայի դեպարտամետները

Կոլումբիան ունիտար հանրապետություն է, որը բաժանվում է 32 դեպարտամենտրների (իսպ.՝ departamentos) և մայրաքաղաքային շրջանի (իսպ.՝ Distrito Capital)։ Ամեն դեպարտամենտրը գլխավորում է նահանգապետը (իսպ.՝ gobernador) և Դեպարտամենտրի Ժողովը (իսպ.՝ Asamblea Departamental), որին չորս տարով ընտրում է բնակչությունը։ Նահանգապետը չի կարող զբաղեցնել իր պաշտոնը առանց ընդատումների երկու անգամ։ Դեպարտամենտները ունեն ինքնավարության որոշ աստիճան։

Դեպարտամենտները կազմված են մունիցիպալիտետներից (իսպ.՝ municipios)։ Մունիցիպալ կառավարությունը գլխավորում է ալկալդը (իսպ.՝ alcalde) և վարչական մարմինն է Մունիցիպալ Խորհուրդը (իսպ.՝ Concejo Municipal), երկուսին էլ ընտրում է չորս տարով բնակչությունը։

Մայրաքաղաքային շրջանն է երկրի մայրաքաղաք Բոգոտան։ Բոգոտան մասամբ քաղված է իրեն շրջապատող Կունդինամարկա դեպարտամենտից։

Պետական կառուցվածք[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Կոլումբիայի պետական կառուցվածք

Տնտեսություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Կոլումբիայի տնտեսություն

Բնակչություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Կոլումբիայի բնակչություն

Մշակույթ[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Կոլումբիայի մշակույթ

Կրոն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Կրոնը Կոլումբիայում


Հիմնականում կոլումբիացները կաթոլիկ են, բայց անտառային հնդկացիների շարքում հանդիպում են ավանդական ցեղային հավատքներ։

Զինված ուժեր[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Կոլումբիայի զինված ուժեր

Տես նաև[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Dasaran.am Կոլումբիա