Արգենտինա
| Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
| Արգենտինայի Հանրապետություն
República Argentina
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Նշանաբան՝ "Միասնությունով և Ազատությունով" |
||||||
| Ազգային հիմն՝ Himno Nacional Argentino |
||||||
| Մայրաքաղաք | Բուենոս Այրես |
|||||
| Ամենամեծ քաղաք | մայրաքաղաք | |||||
| Պետական լեզու(ներ) | Իսպաներեն | |||||
| Կառավարում | ֆեդերալ Հանրապետություն | |||||
| - | Նախագահ | Քրիստինա Ֆերնանդես դե Քիրշներ | ||||
| - | Փոխնախագահ | Հուլիո Կոբոս | ||||
| - | Կաբինետի Պետ | Ալբերտո Ֆերնանտեզ | ||||
| Անկախություն | Իսպանիայից | |||||
| - | Մայիսի Հեղափոխություն | մայիսի 25 1810 | ||||
| - | Հայտարարում | հուլիսի 9 1816 | ||||
| - | Ճանաչում | 1821 (Իսպանիայից) | ||||
| - | Ջրային (%) | 1.1 | ||||
| Բնակչություն | ||||||
| - | 2007 նախահաշիվը | 40,301,927 (30-րդ) | ||||
| - | 2001 մարդահամարը | 36,260,130 | ||||
| ՀՆԱ (ԳՀ) | 2007 գնահատում | |||||
| - | Ընդհանուր | $671.508 բիլիոն (18-րդ) | ||||
| - | Մեկ շնչի հաշվով | $17,062 (47-րդ) | ||||
| ՀՆԱ (անվանական) | 2005 գնահատում | |||||
| - | Ընդհանուր | $212,702 բիլիոն (31-րդ) | ||||
| - | Մեկ շնչի հաշվով | $6,548 (66-րդ) | ||||
| Ջինի (2003) | 52.8 (բարձր) | |||||
| ՄԶՀ (2004) | ||||||
| Դրամական միավոր | Արգենտինյան պեսո (ARS) |
|||||
| Ժամային գոտի | (UTC-3) | |||||
| - | Ամռանը (DST) | (UTC-3) | ||||
| Ինտերնետ | .ar | |||||
| Հեռախոսային կոդ | +54 | |||||
Արգենտինա, պետություն Հարավային Ամերիկայում: Տարածքով աշխարհում գրավում է ութերորդ տեղը: Զբաղեցնում է Հարավային Ամերիկայի հարավային մասը, որը կոչվում է Պատագոնիա: Սահմանակից է արևմուտքից` Չիլիին, հյուսիսից` Բոլիվիային և Պարագվային, հյուսիս-արևելքից` Բրազիլիային և Ուրուգվային: Արևելքում ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը: Արգենտինային են պատկանում Ֆոլկլենդյան կղզիները, ինչպես նաև Հրո Երկիր կղզու արևելյան հատվածը: Արգենտինայի արևմտյան հատվածը լեռնային է, այստեղ է գտնվում ամբողջ արևմտյան կիսագնդի ամենաբարձր լեռը` Ակոնկագուան` 6960 մ, իսկ արևելքով հոսում են Պարանա, Ռիո-Նեգրո, Պարագվայ և այլ գետեր: Արգենտինան ժամանակին եղել է Իսպանիայի գաղութ, սակայն հետագայում` 1810 թ մայիսի 25-ին ազատվել է իսպանական լծից ի շնորհիվ Խոոսե Սան-Մարտիի և այլ պայքարողների: Արգենտինան զարգացած կապիտալիստական պետություն է, Մեծ քսանյակի անդամ է, հարուստ է նավթով և այլ օգտակար հանածոներով: Ունի հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհ (կատվառյուծ, լամա, նանդու ջայլամ): Արգենտինայի քաղաքներից ամենախոշորը մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսն է Լա-Պլատայի ծովախորշի ափին: Խոշոր քաղաքներ են նաև Կորդոբան, Լա Պլատան, Ռոսարիոն և այլն: Արգենտինան ծնունդ է տվել մի շարք հայտնի սպորտսմենների (Դիեգո Մարադոնա, Լիոնել Անդրես Մեսսի, ինչպես նաև հայազգի թենիսիստ Դավիդ Նալբանդյանը նույնպես բնակվում է Արգենտինայում), տանգոյին և այլ աշխարհահռչակ բաների:
Աշխարհագրություն[խմբագրել]
Տես նաև Արգենտինայի բնակավայրեր
Արգենտինայի տարածքը Հարավային ամերիկայի երկրորդ և աշխարհի ութերորդ ամենամեծ տարածքն է: Ընդգրկում է ամերիկյան և անտարկտիկական հատվածները: Ամերիկյան հատվածը բաժանված է 22 պրովինցիաների և ենթարկվում է Բուենոս Այրեսին, իսկ Մալվինյան կղզիների համար Արգենտինան պայքարում է Մեծ Բրիտանիայի հետ: Անտարկտիկական հատվածի տարածքը կազմում է 965.597 քառ.կմ և մտնում է Հրո Երկիր պրովինցիայի մեջ, բացի այդ այս պրովինցիայի մեջ են ներառված Հարավ-Շոտլանդական և Հարավ-Օրկնեյան կղզիները: Հրո Երկիր պրովինցիայի մեջ մտնող Հարավ-Սանդվիչյան և Հարավային Ջորջիայի կղզիները ավելի մեծ կախվածություն ունեն Մեծ Բրիտանիայից, բայց հայտնի են, որպես Արգենտինայի տարածքներ: Այսպիսով Արգենտինայի տարածքը կազմում է 3.761.274 քառ.կմ, սակայն սրա մեջ ներառված չեն ոչ Մեծ Բրիտանիայի հետ վիճարկելի տարածքները, որ մայրցամաքային պլատֆորմը, ոչ 200 մղոնանոց տնտեսական գոտին, որ էլ Լա Պլատա գետի արգենտինական հատվածը:
Վարչական բաժանում[խմբագրել]
Արգենտինայի նահանգները.
- Բուենոս Այրես դաշնային մայրաքաղաք
- Բուենոս Այրես պրովինցիա
- Կատամարկա
- Չակո
- Չուբութ
- Կորդովա
- Կորինտես
- Էնտրե Ռիոս
- Ֆորմոսա
- Ժուժույ
- Լա Պամպա
- Լա Ռիոխա
- Մենդոսա
- Միսյոնես
- Նեուկեն
- Ռիո Նեգրո
- Սալթա
- Սան Խուան
- Սան Լուիս
- Սանտա Կրուս
- Սանտա Ֆե
- Սանտյագո դել Էստերո
- Հրո Երկիր, Անտարկտիդա և Հարավային Ատլանտիկայի կղզիներ
- Տուկուման
Ծանոթագրություններ[խմբագրել]
| Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Արգենտինա կատեգորիայում։ |
|
|
|
|---|---|
|
|
||
|---|---|---|
| Անկախ պետություններ | ||
| Կախյալ տարածքներ | ||
|
|
|
|---|---|
| 2012−2013 | |
| 2013−2014 | |