Ատլանտյան օվկիանոս
| Երկիր մոլորակի օվկիանոսներ |
|---|
|
Ատլանտյան օվկիանոսը աշխարհի մեծությամբ երկրորդ օվկիանոսն է։ Գտնվում է Եվրոպայի և Աֆրիկայի (արևելքում), Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի (արևմուտքում) և Անտարկտիդայի (հարավում) միջև։ Հյուսիսում Դևիսի, Դանիական և Շոտլանդական կղզիների Իսլանդիայի միջև եղած նեղուցներով միանում Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսին, հարավ-արևելքում Աֆրիկայի և Անտարկտիդայի միջև` Հնդկական օվկիանոսին, և հարավ-արևմուտքում Դրեյկի նեղուցով` Խաղաղ օվկիանոսին։
Ձգվածությունը հյուսիսից հարավ շուրջ 15 հազար կմ է, նվազագույն լայնությունը շուրջ 2830 կմ (հասարակածային մասում)։ Մակերեսը ծովերի հետ միասին կազմում է 93, 36 միլիոն կմ քառակուսի (առանց կղզիների` 91, 6 միլիոն կմ քառակուսի)։ Միջին խորությունը շուրջ 3600 մ, առավելագույնը` 8428 մ (Հարավային Սանդվիչյան կղզիների մոտ)։
Անվանումը [խմբագրել]
Անվանումը տվել են հին հույները։ Նրանք լեռնային երկիր Ատլասի անունով Ատլանտիս են կոչել Ջիբլարթարի նեղուցի և Կանարյան կղզիների միջև ընկած տարածությունը (լատիներեն` Mare Atlantikum). ամբողջ օվկիանոսը կոչվել է Oceanus Occilcntalis «Արևմտյան օվկիանոս»։ Միջնադարյան աշխարհագրագետները Ատլանտյան օվկիանոսի իրենց հայտնի մասն անվանում էին Հյուսիսային ծով։ 16-րդ դարում ֆլամանդացի քարտեզագիր Մերկատորը օվկիանոսի հյուսիսային մասի համար առաջարկեց Ատլանտյան օվկիանոս, իսկ հարավային մասի համար` Եթովպական ծով անվանումները։ Ամբողջ օվկիանոսին տրվող Ատլանտյան օվկիանոս անվանումը 1650-ին վերջնականապես մտցրեց նիդեռլանդացի աշխարհագրագետ Բեռնհարդուս Վարենիուսը։[1]
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- ↑ Հ, Ղ Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս», էջ 40։
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
|
|
|
|---|---|
| Եվրասիայի ներքին ծովեր | Ազովի • Մարմարա • Սև |
| Միջերկրական ծով | Ադրիատիկ • Ալբորան • Բալեարյան • Հոնիական • Կրետեի • Լիգուրյան • Տիրենյան • Էգեյան |
| Հյուսիսային Եվրոպայի ծովեր |
Բալթիկ • Իռլանդական • Իրմինգերի• Հյուսիսային • Քելթյան • Վաթյան |
| Ամերիկայի ծովեր | Լաբրադոր • Կարիբյան • Սարգասյան • Սքոշի |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||