Հնդկական օվկիանոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հնդկական Օվկիանոս

Հնդկական օվկիանոսը[1] աշխարհի մեծությամբ երրորդ օվկիանոսն է։ Նա ընդգրկոմ է երկրագնդի ջրային մակերսի մոտ 20 տոկոսը։ Նրա սահմաներն են հյուսիսից՝ Ասիան, հարավից՝ Անտարկտիդան, արևմուտքում՝ Աֆրիկան, արևելքում՝ Ավստրալիան։ Նրա մակերևույթի ամբողջ մակերեսն է 73,5 միլիոն քառակուսի կիլոմետր։ Հյուսիսից ողողում է Ասիայի, արևմուտքից՝ Աֆրիկայի, արևելքից՝ Ավստրալիայի ափերը, հարավից սահմանակցում է Անտարկտիդային։ Ատլանտյան օվկիանոսի հետ սահմանը գտնվում է արևելյան երկայնության 20°, իսկ Խաղաղից արևելյան երկայնության 146° 55'-ում։ Ամենահյուսիսային կետը Հնդկական օվկիանոսի մոտ հյուսիսային լայնության 30°-ն է, որը գտնվում է Պարսից ծովում։ Հնդկական օվկիանոսի լայնությունը կազմում է մոտ 10000 կմ՝ Ավստրալիայի և Աֆրիկայի հարավային կետերի միջև։

Անվան ծագումը[խմբագրել]

Հին հույները օվկիանոսի իրենց հայտնի արևմտյան մասը ծովերի և ծոցերի հետ միասին անվանել են Էրիթրեական ծով (հին հուն.՝ Ἐρυθρά θάλασσα ՝ Կարմիր, իսկ հին ռուսական աղբյուրներում՝ Սև ծով)։ Հետզհետե այդ անվանումը վերաբերել է միայն մոտակա ծովին, իսկ օվկիանոսը ստացել է անվանումը Հնդկաստանով, ավելի հայտնի այդ ժամանակ իր աստվածություններով ցամաքի երկրներում։ Այդպես Ալեքսանդր Մակեդոնացին մ. թ. ա. IV դարում անվանում է այն հնդկական պեգալոս (հին հուն.՝ Ἰνδικόν πέλαγος )՝ «Հնդկական ծով»։ Արաբների մոտ այն հայտնի է ինչպես Բար-Էլ-Հինդ (ժամանակակից արաբերենով՝ المحيط الهندي‎‎՝ ալ - մուհյթ ալ-հինդի)՝ «Հնդկական օվկիանոս»։ 16-րդ դարից հռոմեական գիտնական Պլինեյ Ավագի կողմից հաստատվեց դեռ I դարում Օկեանուս Ինդիկուս անվանումը (լատ.՝ Oceanus Indicus)՝ Հնդկական օվկիանոս։[2]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 51։ ISBN 99941-56-03-9։ 
  2. Поспелов Е. М. Географические названия мира: Топонимический словарь. — 2-е изд., стереотип.. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2001. — С. 75—76.
Երկիր մոլորակի օվկիանոսներ