Ինդոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ինդոս
Ինդոս գետի ավազանի պատկեր տիեզերքից
Ինդոս գետի ավազանի պատկեր տիեզերքից
Indus river.svg
Բնութագիր
Երկարություն 3 180 կմ կմ
Ավազանի մակերես 960 800 կմ² կմ2
Ջրի ծախս 6 600 մ³/վրկ մ3
Ջրահոսք
Ակունք Տիբեթ
Գետաբերան Արաբական ծով
Տեղակայում
Երկիր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան,
Հնդկաստան Հնդկաստան,
Պակիստան Պակիստան
Գետը Վիքիպահեստում

Ինդոս[1] (տիբ. སེང་གེ།་གཙང་པོ Sênggê Zangbo, չին.՝ 印度河 Yìndù Hé, հինդի՝ सिन्धु नदी, ա.-փենջ.՝ دریاۓ سندھ Sindh, փուշթու՝ اباسين Abāsin, սինդհի՝ سنڌوندي Sindhu, ուրդու՝ دریائے سندھ), գետ Հարավային Ասիայում՝ Չինաստանում, Հնդկաստանում և Պակիստանում։ Սկիզբ է առնում Կալյաս լեռնաշղթայի (Տիբեթի բարձրավանդակ) լանջերից, շուրջ 5300 մ բարձրությունից․ միջին և ստորին հոսանքներում հոսում է Ինդոս-Գանգեսյան հարթավայրով, թափվում Արաբական ծովը՝ առաջացնելով դելտա (տարածությունը շուրջ 8 հազար կմ2)։ Երկարությունը 3180 կմ է։ Կա ոչ կանոնավոր նավագնացություն մինչև Քաբուլ գետի գեռաբերան։

Ինդոսի վրա են կառուցվել մի շարք պատվարներ։ Ափին է Հայդարաբադ, Սուկկուր քաղաքները, իսկ դեկլտայի մոտ՝ Կարաչի ծովային նավահանգիստը։

Անվանում[խմբագրել]

Անվանումներն են՝ սանսկր.՝ सिन्धु (Sindhu IAST); ուրդու՝ سندھ (Սինդհ); սինդհի՝ سندھو (Սինդհու); ա.-փենջ. سندھ (Sindh IAST); ավեստերեն՝ Hindu; փուշթու՝ اباسين (Աբբա-Սին «գետերի հայր»); պարսկերեն՝ هند («Հինդ»); տիբ. Sengge Chu («Lion River»); չին. հեշտ. 印度河 , պինին: Yìndù Hé; հուն.՝ Ινδός (Ինդոս)։

Սանսկրիտ լեզվով կոչվել Սինդհու (բառացի՝ «գետ»), որը հին պարսիկներին է անցնել Հինդ, իսկ հին հույներին և հռոմեացիներին Ինդոս (Ինդ) ձևով։ Փուշթու լեզվով կոչվում է Աբբա֊Սինդ (բառացի՝ «գետերի հայր»)[2]։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 51։ ISBN 99941-56-03-9։ 
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։