Հինդի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ստանդարտ Հինդի, կամ ավելի ճշգրիտ Արդի Հինդի, հայտնի նաև որպես Մանակ (թարգմանաբար ստանդարտ) Հինդի (Դեվանագարի։ मानक हिन्दी), Բարձր Հինդի, Նագարի Հինդի, և Գրական Հինդի, սերված Խարիբոլի լեզվից, որը Դելիի և Արևմտյան Ուտար Պրադեշի բարբառն է՝ ստանդարտացված և սանկրիտիզացված։ Այն Հնդկաստանի պաշտոնական լեզուն է։

Տարածվածություն և կարգավիճակ[խմբագրել]

Ստանդարտ հինդին, որը անգլերենի հետ միասին 1965 թ.-ի հունվարի 26-ին դարձել է Հնդկաստանի պաշտոնական լեզու, օգտագործվում է կենտրոնական կառավարության կողմից։ [1][2] Հինդին տարածված է հիմնականում հյուսիսային նահանգներում (Ռաջասթան, Դելի, Հարիանա, Ուտարքանդ, Ուտար-Պրադեշ, Մադհյա-Պրադեշ, Չհատիսգարհ, Հիմաչալ-Պրադեշ, Ջարքանդ ու Բիհար)։ Կարևորությամբ այն Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիներում երկրորդ լեզուն է, ինչպես նաև օգտագործվում է ամբողջ հյուսիսային և կենտրոնական Հնդկաստանում այլ մարզային լեզուների հետ միասին, ինչպիսիք են պանջաբին, գուջրատին, մարաթին ու բենգալին։ Սովորական հինդին հասկանում են նաև Հնդկաստանի այլ մարզերում և հարևան երկրներում (Նեպալ, Բանգլադեշ ու Պակիստան

Ըստ Ֆիջիի կանոնադրության՝ [3] հինդին` անգլերենի ու ֆիջիերենի հետ միասին պաշտոնական լեզու է։ Կառավարական կառույցներին դիմելիս յուրաքանչյուրն իրավունք ունի դա անել անգլերենով, ֆիջիերենով կամ հինդիով, կամ էլ անհատապես` լավ թարգմանչի օգնությամբ։ [4] Հինդիով են խոսում հնդկական արմատներով բոլոր ֆիջիացիները։ Վիտի Լեվուի արևմուտքում ու Վանուա-Լեվուի հյուսիսում այն տարածված լեզու է, որն օգտագործվում է հնդկական արմատներով ֆիջիացիների ու բնիկ ֆիջիացիների միջև։ Ֆիջիական հինդիով խոսացողները կազմում են բնակչության 48%-ը։ Նրանց են պատկանում նաև այն ֆիջիացիները, ում նախնիները ներգաղթել են արշիպելագ Հնդկաստանի այն հատվածներից, որտեղ այդ լեզվով չեն խոսում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]