Հինդի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ստանդարտ Հինդի, կամ ավելի ճշգրիտ Արդի Հինդի, հայտնի նաև որպես Մանակ (թարգմանաբար ստանդարտ) Հինդի (Դեվանագարի։ मानक हिन्दी), Բարձր Հինդի, Նագարի Հինդի, և Գրական Հինդի, սերված Խարիբոլի լեզվից, որը Դելիի և Արևմտյան Ուտար Պրադեշի բարբառն է՝ ստանդարտացված և սանկրիտիզացված։ Այն Հնդկաստանի պաշտոնական լեզուն է։

Տարածվածություն և կարգավիճակ[խմբագրել]

Ստանդարտ հինդին, որը անգլերենի հետ միասին 1965 թ.-ի հունվարի 26-ին դարձել է Հնդկաստանի պաշտոնական լեզու, օգտագործվում է կենտրոնական կառավարության կողմից: [1][2] Հինդին տարածված է հիմնականում հյուսիսային նահանգներում (Ռաջաստխան, Դելի, Հարիանա, Ուտարակխանդ, Ուտար-Փրադեշ, Մադհյա-Փրադեշ, Չհատիսգարհ, Հիմաչալ-Փրադեշ, Ջարկհանդ ու Բիհար): Կարևորությամբ այն Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիներում երկրորդ լեզուն է, ինչպես նաև օգտագործվում է ամբողջ հյուսիսային և կենտրոնական Հնդկաստանում այլ մարզային լեզուների հետ միասին, ինչպիսիք են փանջաբին, գուջուրատին, մարատխին ու բենգալին: Սովորական հինդին հասկանում են նաև Հնդկաստանի այլ մարզերում և հարևան երկրներում (Նեպալ, Բանգլադեշ ու Պակիստան):

Ըստ Ֆիջիի կանոնադրության՝ [3] հինդին` անգլերենի ու ֆիջիերենի հետ միասին պաշտոնական լեզու է: Կառավարական կառույցներին դիմելիս յուրաքանչյուրն իրավունք ունի դա անել անգլերենով, ֆիջիերենով կամ հինդիով, կամ էլ անհատապես` լավ թարգմանչի օգնությամբ: [4] Հինդիով են խոսում հնդկական արմատներով բոլոր ֆիջիացիները: Վիտի Լեվուի արևմուտքում ու Վանուա-Լեվուի հյուսիսում այն տարածված լեզու է, որն օգտագործվում է հնդկական արմատներով ֆիջիացիների ու բնիկ ֆիջիացիների միջև: Ֆիջիական հինդիով խոսացողները կազմում են բնակչության 48%-ը: Նրանց են պատկանում նաև այն ֆիջիացիները, ում նախնիները ներգաղթել են արշիպելագ Հնդկաստանի այն հատվածներից, որտեղ այդ լեզվով չեն խոսում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]