Վիքիպեդիա:Օրվա հոդված

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Օրվա հոդված

Cscr-featuredtopic gold.svg

«Օրվա հոդված» նախագծի նպատակն է Գլխավոր էջում ամեն օր ներկայացնել հետաքրքիր, ուշագրավ մի հոդված։ Ի տարբերություն «Ցուցափեղկ» նախագծի, որի նպատակն է ընտրել և ներկայացնել որակական առումով անթերի հոդվածներ, այստեղ կարևոր է, որ հոդվածը ունենա բավարար որակ, լինի բովանդակալից և ներկայացնի այնպիսի թեմա, որը հետաքրքություն կառաջացնի այցելուների մոտ՝ Վիքիպեդիա հանրագիտարանի բովանդակության նկատմամբ։

Ինչպե՞ս է հոդվածը հայտնվում «Օրվա հոդվածը» բաժնում։ Նախ որևէ խմբագրող կամ ընթերցող նկատում է հետաքրքրաշարժ մի հոդված և այն առաջարկում է «Թեկնածուներ» կոչվող էջում։ Այստեղ կատարվում է ընտրություն։ Ընտրված հոդվածներից մեկ պարբերություն (սովորաբար ներածությունը) տեղադրվում է հատուկ կաղապարի մեջ (ամեն տարվա համար ստեղծված է 366 այդպիսի կաղապար), որը տարվա համապատասխան օրը հայտնվում է Գլխավոր էջում։ Եթե ինքներդ հանդիպել եք հետաքրքիր հոդված, ապա սեղմեք այստեղ այն «թեկնածու» առաջարկելու համար։

Օրվա հոդված կարող են դառնալ այն հոդվածները, որոնք չեն ընտրվել Շաբաթվա կենսագրություն, Շաբաթվա հոդված և Ընտրյալ կամ Լավ հոդված չեն հանդիսանում:

Նախագիծը վերահսկվում է ակտիվ մասնակիցների կողմից (տե՛ս ձախում)։ Եթե ինքներդ ցանկանում եք ակտիվ մասնակցություն ունենալ, ապա հայտնեք ձեր ցանկության մասին նախագծի քննարկման էջում:

↱ ՎՊ:ՕՀ

Նախագծի ենթաէջեր

Կաղապարներ

Վերահսկող մասնակիցներ

Aram-van (քննարկում)
Vacio (քննարկում)

  • ...
Emblem-star.svg 2012 թ. Օրվա հոդվածներ (արխիվ). ՓետրվարՄարտԱպրիլՄայիսՀունիսՀուլիսՕգոստոսՍեպտեմբերՀոկտեմբերՆոյեմբերԴեկտեմբեր
Cscr-featuredtopic gold.svg 2014 թ. Օրվա հոդվածներ. Հունվար - ՓետրվարՄարտԱպրիլՄայիսՀունիսՀուլիսՕգոստոսՍեպտեմբերՀոկտեմբերՆոյեմբերԴեկտեմբեր


Հոկտեմբեր 2-ի հոդված

-

Բժշկական գիտությունները Հայաստանում գրեթե 3 հազար տարվա պատմություն ունեն։

Ժամանակի ընթացքում ստեղծվել է դեղանյութերի հարուստ գանձարան։ Հայկական լեռնաշխարհի դեղաբույսերն արտահանվել են Արևելքի ու Արևմուտքի մի շարք երկրներ և տեղ գտել հնագույն դեղագիտարաններում։ Հայաստանն անցյալում եղել է մի շարք արժեքավոր խեժատու բույսերի, ինչպես նաև վայրի դեղաբույսերի հայրենիքը։

Գործնական բժշկության մակարդակի մասին վկայում են ուրարտական և ավելի վաղ շրջանի հնագիտական պեղումների արդյունքները (բժշկական գործիքներ և այլն) շարունակել...

-
Անցած 10 օրվա հոդվածները Եկող 10 օրվա հոդվածները
Հոկտեմբերի 1
Ձուկ-սկյուռ (Sargocentron spiniferum)

Ճառագայթալողակ ձկները (լատ.՝ Actinopterygii) պատկանում են ոսկրավոր ձկների վերնադասին:

Ճառագայթալողակ ձկները շուրջ 20 հազար տեսակ են, և կազմում են այժմյան ձկների 90%-ը: Տարածված են գրեթե բոլոր ջրավազաններում և նրանց խորություններում: Ի տարբերություն մյուս տեսակների, սրանք ունեն մի շարք տարբերիչ հատկանիշներ: Չունեն ռոստրում, բերանը գտնվում է դնչի ծայրին:

Բոլոր տեսակներն ունեն բազմաթիվ մանր, եռանկյունաձև ատամներ, որոնք դասավորված են ոչ միայն ծնոտների, այլև քիմքի վրա շարունակել...

Հոկտեմբերի 3
Ալեքսանդրի սյունը Պալատական հրապարակում

Ալեքսանդրի սյուն, գտնվում է Պետական Էրմիտաժում:

Կանգնեցվել է 1834 թվականին Պալատական հրապարակում: Այն ամպիր ոճի է (lang-fr| թագավորական), իսկ քանդակագործը Օգյուստ Մոնֆերրան է: Կանգնեցվել է Նիկոլայ I հրամանով ի հիշատակ նրա եղբոր՝ Ալեքսանդր I-ի՝ Նապոլեոնին հաղթելու հիշատակ:

Այս հուշարձանը ամբողջացրել է գլխավոր շտաբի կազմը, որը նվիրված էր 1912 թվականին Մեծ Հայրենական պատերազմում տարած հաղթանակին շարունակել...

Սեպտեմբերի 30
Արտաշես Ա

Արտաշես Ա կամ Արտաշես Բարեպաշտ (մ.թ.ա. 230մ.թ.ա. 160), Մեծ Հայքի թագավոր թագավոր մ.թ.ա. 189 թվականից, Արտաշեսյան հարստության հիմնադիր, Զարեհի որդին, Երվանդունի տոհմից։

Արտաշեսը սելևկյան բանակում նախապես եղել է բարձրաստիճան զինվորական։ Սելևկյան թագավոր Անտիոքոս III Մեծը, Երվանդունիներից նվաճելով Հայաստանի զգալի մասը, մ.թ.ա. 200 թվականին նրա կառավարիչ է կարգել Արտաշեսին:

Մագնեսիայի ճակատամարտում Հռոմից Անտիոքոս III–ի կրած պարտությունից հետո, Արտաշեսը անկախ է հռչակել Հայաստանը և հիմնել նոր արքայատոհմ, որն իր հիմնադրի անունով պատմագրության մեջ կոչվում է Արտաշեսյան շարունակել...

Հոկտեմբերի 4
գյուղացի Գերմանիայում

Գյուղացիություն, մինչսոցիալիստական ֆորմացիաներում տնտեսությունը անհատական եղանակով վարող մանր գյուղատնտեսական արտադրողների, սոցիալիզմի ժամանակ՝ գյուղի կոոպերացված աշխատողների դասակարգ։

Գյուղացիության առաջացումը կապված է դասակարգային փոխհարաբերությունների ծագման և մասնավոր սեփականության առաջացման հետ։ Ստրկատիրական հասարակարգում հիմնական դասակարգերի կողքին գոյություն է ունեցել ազատ գյուղացիություն։ Արտադրության ստրկատիրական հարաբերությունների հակասությունները որոշակի փուլում արգելակել են արտադրողական ուժերի զարգացումը։

Ստրկական աշխատանքի վրա հիմնված խոշոր հողատիրությունը վերջապես դարձել է տնտեսապես ոչ շահավետ, և երբեմնի ազատ հողագործները, ստրուկներն ու կոլոնները ամրացվել են հողին, դարձել ֆեոդալից կախում ունեցող ճորտ գյուղացիություն շարունակել...

Սեպտեմբերի 29
1883 թ. ամուսնական վկայական

Ամուսնություն, տղամարդու և կնոջ` պատմականորեն ձևավորված, հասարակության կարգավորվող հարաբերությունների ձև է, որի գլխավոր նպատակն ընտանիք ստեղծելն է և որով սահմանվում են ամուսինների իրավունքներն ու պարտականությունները միմյանց, զավակների և հասարակության նկատմամբ։

Ամուսնության համար անհրաժեշտ են կնոջ և տղամարդու ամուսնական տարիքի հասնելը, փոխադարձ կամավորությունն ու համաձայնությունը։

Հասարակական տարբեր ֆորմացիաներն ու նրանց փոփոխություններն ազդել են ամուսնական հարաբերությունների բովանդակության և ձևի վրա: Ստրկատիրական հասարակարգում ընդունվում էր միայն ազատ քաղաքացիների ամուսնությունը շարունակել...

Հոկտեմբերի 5
Բագրատունիների նշանը

Բագրատունիներ, հայկական նախարարական տոհմ և թագավորական հարստություն միջնադարյան Հայաստանում։

Բագրատունիների ծագումնաբանական արմատները հասնում են Արատտա պետության և Վանի թագավորության ժամանակներում գոյություն ունեցած Բագադատա, Բագա, Բագարնա կամ Բագավանդա անունները կրած տոհմերը և Բագբատու, Բագբաշտու կամ Բագմաշտու ցեղանունն ու դիցանունը, որոնք ծագում են հնդեվրոպական-արիական բագ (bag) արմատից։

Բագրատունյաց նախարարական ապա արքայական տոհմի անունը կապված է նաև Մեծ Հայքի Բագրևանդ կամ Բագրավանդանե գավառի անվան հետ։ Ըստ Մովսես Խորենացու "Հայոց պատմութեան" խմբագրող-աղավաղողների, Բագրատունիները, սերում են հրեա Շամբատից, որի շառավիղներից Շամբատ Բագրատին Հայոց ավանդական թագավոր Վաղարշակը տվել է թագադիր և ասպետի պաշտոն. նշանակել Հայաստանի արևմտյան կողմի կուսակալ և տոհմը կոչել նրա անունով՝ Բագրատունի։ շարունակել...

Սեպտեմբերի 28
16
Ծծումբ
32,066
3s23p4

Ծծումբ՝ S (լատ.՝ sulfur), քիմիական տարր է, որի նշանն է S և ատոմային թիվը՝ 16։

Գտնվում է պարբերական համակարգի 6-րդ խմբի գլխավոր ենթախմբում: Իսկ ջրածնի և թթվածնի միացություններում բաղկացած է տարբեր իոններներից, փոխազդում է համարյա բոլոր թթուների և աղերի հետ: Ծծմբի աղերը քիչ են լուծվում ջրում: Ցուցաբերում է ոչ մետաղական հատկություններ:

Ծծումբը մարդուն հայտնի է վաղնջական ժամանակներից։ Երկրակեղևում ծծմբի պարունակությունը 0,05% է, հանդիպում է ինչպես ազատ (բնածին ծծումբ), այնպես էլ միացությունների՝ գերազանցապես սուլֆիդների, օրինակ՝ ZnS, PbS, Cu2S, FeS2, և սուլֆատների, օրինակ՝ CaSO4.2H2O, Na2SO4.10H2O, ձևով շարունակել...

Հոկտեմբերի 6
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Սեպտեմբերի 27
Ջասթին Թիմբերլեյքը 2013 թվականի մայիսին

Ջասթին Թիմբերլեյք (անգլ.՝ Justin Timberlake, ծնվ. 1981թ. հունվարի 31, Մեմֆիս, Թենեսի), ամերիկացի երգիչ-երգահան, դերասան, երաժշտական պրոդյուսեր և պարող։ Իր կարիերան սկսել է մասնակցելով «Աստղի որոնում» և «Միկի Մաուսի ակումբ» հեռուստաշոուներին, իսկ ավելի մեծ ճանաչում է ձեռք բերել 1990-ականների կեսերին, որպես 'N Sync խմբի վոկալիստ:

Ջասթին Թիմբերլեյքը ծնվել է 1981 թվականի հունվարի 31-ին Մեմֆիսում, Լին Հարլեսի և Ռենդալ Թիմբերլեյքի ընտանիքում։ Նա ունի երկու խորթ եղբայր՝ Ջոնաթանը և Ստեֆանը, նրա քույրը՝ Լաուրան մահացել Է մանուկ հասակում։

Ջասթինը իր առաջին քայլերը երաժշտական կարիերայում արել է 11 տարեկանում՝ մասնակցելով Star Search հեռուստատեսային շոուին, որտեղ նա հանդես էր գալիս որպես Ջասթին Ռենդալ շարունակել...

Հոկտեմբերի 7
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Սեպտեմբերի 26
Շամշուլդե՝ Կյուրիկյանների առաջին մայրաքաղաքը

Կյուրիկյաններ, հայ թագավորական հարստություն Տաշիր-Ձորագետում 10-12-րդ դարերում, Կյուրիկյան թագավորության իշխողները։

Հարստության հիմնադիրն է հայոց արքա Աշոտ Գ Ողորմածի որդի Գուրգենը (վերջինիս անունը տեղական բարբառով հնչել կամ կոչվել է նաև «Կյուրիկե», որից էլ՝ տոհմանունը)։ Կյուրիկյանները կախման մեջ էին Անիի Բագրատունիներից և իրենց իրավունքների հաստատումն ստանում էին նրանցից։

Կյուրիկյանների իշխանությունը պայմանական-ժառանգական էր, տիրույթները՝ ավատ։ Բագրատունիների կենտրոնական թագավորության անկումից (1045) հետո Կյուրիկյաններ դարձան հայրենատեր՝ գլխավորելով Բագրատունյաց տոհմը շարունակել...

Հոկտեմբերի 8
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Սեպտեմբերի 25
Կենսաքիմիան Հայաստանում, կենսաքիմիայի զարգացումը հանրապետությունում պայմանավորված է Հ. Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ 1923 թվականին ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետում կենսաքիմիայի ամբիոնի ստեղծմամբ։

1935 թվականին ստեղծվել է Քիմիայի ինստիտուտը՝ կենսաքիմիայի բաժանմունքով, որը 1943 թվականին ընդգրկվել է Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի կազմում, իսկ 1958 թվականից գործել է որպես ինքնուրույն հիմնարկ։

Վերջինիս հիմքի վրա 1961 թվականին Հ. Բունիաթյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է Կենսաքիմիայի ինստիտուտը: 1961 թվականին կենսաքիմիայի ամբիոն է ստեղծվել նաև ԵՊՀ կենսաբանական ֆակուլտետում շարունակել...

Հոկտեմբերի 9
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Սեպտեմբերի 24
Հայերն Աֆղանստանում, Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության ազգային փոքրամասնություններից մեկը, Հայկական սփյուռքի մասը։

Աֆղանստանի հայ գաղթօջախները, որոնք սովորաբար Իրանի գաղթօջախի մի ճյուղն են համարվում, ունեցել են երեք տարբեր շրջաններ։ Աֆղանահայ գաղութի հնագույն ճյուղը վերաբերում է Արշակունյաց ժամանակաշրջանին։ Պարսիկների կողմից բազմաթիվ հայեր են տարվել և բնակեցվել Խուժաստանում, Սագստանում, Խարասանում, Նիշապուրում և այլուր։

Հայ գաղթականների այս զանգվածների զգալի մասը հետագայում շարժվել է դեպի արևելք և մշտական բնակություն հաստատել ներկայիս Աֆղանստանի տարածքում շարունակել...

Հոկտեմբերի 10
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Սեպտեմբերի 23
Տավարաբուծություն անասնապահության ճյուղ, զբաղվում է կաթնատու և մսատու տավարի բուծման, դրանց տոհմային ու մթերատվության հատկանիշների բարելավման հարցերով։

Տավարը բուծում են կաթ, միս, կաշվի հումք ստանալու, առանձին երկրներում՝ նաև աշխատեցնելու և սպորտային (ցլամարտ) նպատակների համար։ Գիտականորեն հիմնավորված սննդի նորմերի համաձայն կաթնամթերքները կազմում են մարդու օրական կերաբաժնի էներգետիկական արժեքայնության մոտ 20%-ը և ապահովում են օրգանիզմի սպիտակուցի պահանջի մոտ 30%-ը։

Երկրագնդի բնակչության օգտագործած կաթնամթերքի ընդհանուր քանակի 90%-ը պատրաստվում է կովի կաթից շարունակել...

Հոկտեմբերի 11
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Սեպտեմբերի 22
Լեոնարդո ԴիԿապրիո, 2014 թ. լուսանկար

Լեոնարդո ԴիԿապրիո (անգլ.՝ Leonardo Wilhelm DiCaprio, նոյեմբերի 11, 1974), ամերիկացի կինոդերասան։

Առավել հայտնի ֆիլմերն են Ջեյմս Քեմերոնի «Տիտանիկ», Սթիվեն Սփիլբերգի «Բռնիր ինձ, եթե կարող ես», Մարտին Սկորսեզեի «Նյու Յորքի ավազակախմբերը», «Ավիատոր», «Հանգուցյալները», «Թակարդների կղզի» «Ուոլ Սթրիթի գայլը», Քրիստոֆեր Նոլանի «Սկիզբ» և Բազ Լուրմանի «Մեծն Գեթսբին»։

Լեոնարդո ԴիԿապրիոն ծնվել է 1974թ.-ի նոյեմբերի 11-ին։ Նա ունի իտալական, գերմանական և ռուսական արմատներ շարունակել...

Հոկտեմբերի 12
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Emblem-star.svg Գլխավոր էջի բաժիններ – Օրվա հոդվածԱյսօր պատմության մեջԳիտեի՞ք որՕրվա պատկերՇաբաթվա կենսագրությունՇաբաթվա հոդված