Կոպենհագեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Կոպենհագեն
դան.՝ København
Դրոշ Զինանշան
Դրոշ Զինանշան
Copenhagen Collage.jpg
Սլոտսհոլմեն, Մարմարե եկեղեցի, Տվոլի այգի, գշերային Կոպենհագեն
55°41′13″ հս. լ. 12°35′00″ ավ. ե. / 55.686944° հս. լ. 12.583333° աե. ե.
Երկիր Դանիա Դանիա
Մարզ Մայրաքաղաքային մարզ
Կոմունա Կոպենհագեն
Ներքին բաժանում 15 շրջաններ
Քաղաքապետ Ֆրանկ Յենսեն
Առաջին հիշատակում 11-րդ դար
Տվյալ կարգավիճակում XIII դար-ից
Մակերես 88,25 կմ²
Կլիմայի տեսակ ծովային
Բնակչություն 549 050 մարդ (2012)
Խտություն 6214,7 մարդ/կմ²
Ագլոմերացիա 1 213 822
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ 0045 (մինչև 2005 թ.)
Փոստային ինդեքս 1000
Պաշտոնական կայք kk.dk
##Կոպենհագեն (Դանիա)
Red pog.png

Կոպենհագեն[1] (դան.՝ København [kʰøb̥ənˈhaʊ̯ˀn], հին դան.՝ Køpmannæhafn - «Արևտրականների նավահանգիստ», լատ.՝ Hafnia), Դանիայի մայրաքաղաքը և խոշորագույն բնակավայրը։ Գտնվում է Զելանդիա, Սլոտսհոլմեն և Ամագեր կղզիների վրա։ Պատմական քաղաքի բնակչությունը կազմում է ավելի քան 500 հազար մարդ, արվարձաններով՝ ավելի քան 1 մլն մարդ։ Կոպենհագենի մի մասն է կազմում Քրիստիանիա ազատ քաղաքը, որն ունի մասամբ ինքնակառավարություն։

Պատմական ակնարկ[խմբագրել]

Առաջին անգամ Կոպենհագենը պատմական աղբյուրներում հիշատակվել է 1043 թվականին, Հավն նավահանգստի անվամբ։ Իսկ 1170 թվականին անվանվել է Կոպենհագեն։

1254 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ 1416թ.-ին անցել է թագավորի անմիջական իշխանության տակ և ստացել լայն արտոնություններ, իսկ 1433թ.-ին դարձել է թագավորական աթոռանիստ։

Ճարտարապետությունը[խմբագրել]

Կոպենհագենի հին մասում պահպանվել է նեղ ու ոլորուն փողոցներով միջնադարյան օղակա-շառավղային հատակագծումը։ Ճարտարապետական հուշարձաններից են՝ Կրիստիանսբորգ պալատ-պառլամենտը (1733-1740), Բիրժան (1619-1640), Տորդվալսենի թանգարանը (1839-1848), Ռոսենբերգ պալատը (1606-1634), միջնաբերդը (1661), բարոկկո ոճի Շառլոտենբերգ պալատը (1672-1677) և Ամալիենբորգ պալատային համալիրը (շինարարության սկիզբը՝ 1750), ռատուշան (1892-1905)։

20-րդ դարի սկզբից քաղաքն աճում է դեպի հյուսիս-արևմուտք և հարավ՝ միաձուլվելով արվարձաններին, որտեղ կառուցում են բնակելի համալիրներ։ 20-րդ դարի կառույցներից են Գրունդտվիգի եկեղեցին (1921-1940), ռադիոկենտրոնի համալիրը (1938-1945), «ՍԱՍ» ավիաընկերության շենքը (1959)։ Կոպենհագենի զարգացման գլխավոր հատակագիծը հրապարակվել է 1948-ին (ճարտարապետ՝ Ս. Է. Ռասմուսսեն)։

Թատրոններ[խմբագրել]

  • Արքայական թատրոն (Det Kongelige Teater) - Դանիայի ամենամեծ թատրոնը, հիմնադրվել է XVIII դարում, առաջին ազգային թատրոն է[2]
  • Նոր թատրոն (Det Teater Ny) - Դրամատիկական թատրոն, բացվեց 1908 թ. սեպտեմբերի 19
  • Օպերայի տուն (Operaen Pa Holmen) աշխարհի օպերաների տներից ամենաթանկ և նորագույներից մեկը։[2] Տրամադրված է Դանիայի թագավորական թատրոնին
  • Թատրոնի տուն (Skuespilhuset) - Դրամատիկական թատրոն։ Տրամադրված է Դանիայի թագավորական թատրոնին

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 51։ ISBN 99941-56-03-9։ 
  2. 2,0 2,1 Դանիայի Արքայական թատրոնի կայք.(դան.)
Եվրոպական երկրների մայրաքաղաքներ

Հունաստան ԱթենքՆիդերլանդներ ԱմստերդամԱնդորրա Անդորա լա ՎելյաԹուրքիա Անկարա1Ղազախստան Աստանա1Ադրբեջան Բաքու1Սերբիա ԲելգրադՇվեյցարիա ԲեռնԳերմանիա ԲեռլինՀունգարիա ԲուդապեշտՌումինիա ԲուխարեստՍլովակիա ԲրատիսլավաԲելգիա ԲրյուսելԻռլանդիա ԴուբլինՀայաստան Երևան1Խորվաթիա ԶագրեբՎրաստան Թբիլիսի1Պորտուգալիա ԼիսաբոնՍլովենիա ԼյուբլյանաՄեծ Բրիտանիա ԼոնդոնԼյուքսեմբուրգ ԼուքսեմբուրգՈւկրաինա ԿիևԴանիա ԿոպենհագենՖինլանդիա ՀելսինկիԻտալիա ՀռոմԻսպանիա ՄադրիդԲելառուս ՄինսկՄոնակո ՄոնակոՌուսաստան Մոսկվա1Կիպրոսի Հանրապետություն ՆիկոսիաՉեռնոգորիա ՊոդգորիցաՉեխիա ՊրահաԻսլանդիա ՌեյկյավիկԼատվիա ՌիգաՍան Մարինո Սան ՄարինոԲոսնիա և Հերցեգովինա ՍարաևոՄակեդոնիայի Հանրապետություն ՍկոպյեԲուլղարիա ՍոֆիաԱրցախ Ստեփանակերտ1Շվեդիա ՍտոքհոլմԼիխտենշտայն ՎադուցՄալթա ՎալետաՎատիկան Վատիկան ՔաղաքԼեհաստան ՎարշավաԱվստրիա ՎիեննաԼիտվա ՎիլնյուսԷստոնիա ՏալլինԱլբանիա ՏիրանաՖրանսիա ՓարիզՄոլդովա ՔիշնևՆորվեգիա Օսլո

1 Պետության տարածքի մեծամասնությունը գտնվում է Ասիայում։