Սիրիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


الجمهورية العربية السورية
Սիրիայի Արաբական Հանրապետություն
Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունի դրոշ Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունի զինանշանը
Ազգային հիմն՝
Homat el Diyar
Հոմաթ ել Դիյար

Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունի դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Դամասկոս
Պետական լեզու(ներ) արաբերեն
Կառավարում Նախագահական Հանրապետություն
Անկախություն Ֆրանսիայից
Տարածք
 -  Ընդհանուր 183,885 կմ² 
 մղոն² 
 -  Ջրային (%) 0.06
 -  Խտություն 267 /կմ² 
80 /մղոն²
Դրամական միավոր Սիրիական պաունտ (SYP)
Ժամային գոտի (UTC+3)
 -  Ամռանը (DST)  (UTC-4 to -10)
Ինտերնետ .sy
Հեռախոսային կոդ +963

Սիրիա (արաբերեն՝ سوريا Սուրիա, կամ سورية‎ Սուրիահ), պաշտոնապես` Սիրիայի Արաբական Հանրապետություն (արաբերեն՝ الجمهورية العربية السورية Ալ-Ջումհուրիահ ալ-Արաբիյահ աս-Սուրիահ), պետություն Արևմտյան Ասիայում, Միջերկրական ծովի ափին: Արևմտքում սահմանակից է Լիբանանին, հարավ-արևմտքում՝ Իսրայելին, հարավում՝ Հորդանանին, արևելքում՝ Իրաքին և հյուսիսում՝ Թուրքիային: Ֆրանսիական տիրապետությունից Սիրիան անկախացել է 1946 թվականին, սակայն, երկիրն ունի շուրջ 6000 տարվա պատմություն: Մայրաքաղաքն է Դամասկոսը, որն հանդիսացել է կարևորագույն քաղաք նախկին իսլամական կայսրություններում:

Տարածքի մեծ մասը սարավանդային է: Հարավ-արևելքում է գտնվում աշխարհի ամենաընդարձակ անապատներից մեկի` Սիրիական անապատի մի մասը: Միջերկրական ծովի երկայնքով ձգվում է 20-30 կմ լայնությամբ դաշտավայր:

Երկրի ընդերքից արդյունահանվում են նավթ, երկաթ, մանգան, պղինձ, քրոմ, ծծումբ, ֆոսֆորիտներ, կերակրի աղ, գորշ ածուխ:

Ամենամեծ գետը Եփրատն է: Երկրի հյուսիս-արևելյան սահմանի երկայնքով հոսում է Տիգրիսը, հյուսիս-արևմուտքում` Որոնտեսը (Ասի):

Սիրիայի բնակչությունը կազմում է 22.024.000 մարդ: Մեծամասնությունը, այսինքն բնակչության 74%ը արաբախոս Սյուննիներ են։ Այլ իսլամական խմբերն են Ալաուիները (11 տոկոս), Դրուզերը և ուրիշներ (5 տոկոս): Կան նաև զանազան քրիստոնեական խմբեր, որոնք կազմում են բնակչության 10%ը: 1963 թվականից առ այսօր, երկիրը կառավարում է Պաաթ կոչվող կուսկցությունը: Երկրի առաջնորդը 1970թ.-ից ի վեր եղել է Ասադ ընտանիքից: Մինչ 2000 թվականը, երկիրը ղեկավարել է Հաֆազ ալ-Ասադը, ում հաջորդում է որդին` Բաշար ալ-Ասսադը: Պատմության մէջ, Սիրիան հաճախ տիրել է Լիբանանը, Իսրայելը, և Հորդանանի որոշ մասեր, բայց ոչ Ջազիրան: Այս բոլոր շրջանները ճանաչվել է Մեծն Սիրիա, արաբերենով՝ Բիլադ ալ-Շամ (بلاد الشام): Սիրիական կառավարությունը պաշտոնապես հայտարարվել է տեր Իսքանտերունի շրջանում, որն այսօր գտնվում է Թուրքիայի Հաթայ շրջանում։ 1967-ի 6 Օրվա Պատերազմում, Իսրայելը գրավել է Գոլանի բարձրունքը Սիրիաից: Սակայն այն մինչ այսօր չի ճանաչվում միջազգային հանրության կողմից որպես Իսրայելի մաս:

Արտաքին հղումներ [խմբագրել]