Թուրքմենստան

Թուրքմենստան Türkmenistan
Ազգային հիմն՝ Անկախ, չեզոք Թուրքմենստանի ազգային հիմն
Մայրաքաղաք		Աշխաբադ 37°58′N, 58°20′E
Ամենամեծ քաղաք		մայրաքաղաք
Պետական լեզու(ներ)		Թուրքմեներեն
Շրջանային լեզու(ներ)		Ռուսերեն, Ուզբեկերեն
Կառավարում		Նախագահական Հանրապետություն
-	Թուրքմենիստանի նախագահ	Գյուրբանգյուլի Բերդիմուհամեդով
Անկախություն		Սկսած ԽՍՀՄ-ից
-	Հայտարարված	Հոկտեմբերի 27, 1991
-	Հաստատված	Դեկտեմբերի 8, 1991
Տարածք
-	Ընդհանուր	488,100 կմ² (52-րդ) 188,456 մղոն²
-	Ջրային (%)	4.9
Բնակչություն
-	Դեկտեմբեր 2006 նախահաշիվը	5,110,023 (113-րդ)
-	Խտություն	9.9 /կմ² (208-րդ) 25.6 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ)		2006 գնահատում
-	Ընդհանուր	$45.11 բիլիոն (86-րդ)
-	Մեկ շնչի հաշվով	$8,900 (95-րդ)
ՄԶՀ (2003)		0.738 (միջին) (97-րդ)
Դրամական միավոր		Թուրքմեն մանաթ (TMM)
Ժամային գոտի		TMT (UTC+5)
-	Ամռանը (DST)	(UTC+5)
Ինտերնետ		.tm
Հեռախոսային կոդ		+993

Թուրքմենստան, պետություն Ասիայում: Սահմանակից պետություններն են Ղազախստանը, Ուզբեկստանը, Աֆղանստանը և Իրանը։ Ընկած է Կասպից ծովի և Ամուդարիա գետի միջև, ըստ որում՝ Թուրքմենստանի կազմի մեջ են մտնում կասպիցծովյան մի քանի մանր կղզիներ։ Անապատների և օազիսների երկիր է։ Տարածքի մեծ մասը գրավում է Կարակում անապատը։ Հարավում Իրանի սահմանով ձգվում են Թուրքմենախորասանյան և Կոպետդաղի լեռները։

Կլիման և բնությունը

Կլիման խիստ ցամաքային է։ Աշխարհի ամենաչոր երկրներից է։ Որոշ շրջաններում տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է ընդամենը 12 մմ: Խոշորագույն գետը Ամուդարիան է։ Նրանից սկիզբ են առնում բազմաթիվ ջրանցքներ, որոնք հնարավորություն չեն տալիս, որպեսզի ջուրը Արալյան լիճ հասնի: Թուրմենստանը հարուստ է նավթով, գազով, ծծումբով, կերակրի աղով, կրաքարով: Հողերը ավազային և կավային խառնուրդ են պարունակում և առանց ոռոգման պիտանի չեն։ Բուսականությունը քսերոֆմ (չորասեր) է։ Առավել շատ բուսատեսակներ կան Կոպետդաղում։ Կենդանատեսակներից տարածված են մողեսները, օձերը, կճղակավորները։

Բնակչությունը

Բնակչությունը 4.884.887 մարդ է։ Բնակչությունը աճում է շատ արագ։ 1989-2001թթ. բնակչությունը կրկնապատկվել է։ Բնական աճը 2,5% է։ Խտությունը` 10մարդ/քկմ: Բնակչության 89% տոկոսը մուսուլման է/սունի/, 9% քրիստոնյա, իսկ 2% դավանում է կոնֆուցիականություն։ Պետական լեզուն թուրքմեներենն է, որին տիրապետում է բնակչության 72%, ռուսերեն գիտի բնակչության 12%, իսկ ուզբեկերեն`9%։ Որբանիզացման մակարդակը 52% է։ Խոշոր քաղաքներն են Աշխաբադը, Դաշոգուզը, Թուրքմենբաշը/ նախկինում` Կրասնովոդսկ/։ Բնակչությունն ունի զարգացման ցածր մակարդակ։

Մեդիա ֆայլեր

Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Թուրքմենստան կատեգորիայում։