Թուրքիա
Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
| Թուրքիայի Հանրապետություն
Türkiye Cumhuriyeti
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Նշանաբան՝ Yurtta Barış, Dünyada Barış |
||||||
| Ազգային հիմն՝ İstiklâl Marşı |
||||||
 |
||||||
| Մայրաքաղաք | Անկարա |
|||||
| Պետական լեզու(ներ) | թուրքերեն | |||||
| Կառավարում | Խորհրդարանական Հանրապետություն | |||||
| - | Վարչապետ | Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան | ||||
| - | Նախագահ | Աբդուլա Գյուլ | ||||
| Ժառանգություն | Օսմանյան Կայսրությունից | |||||
| - | Քեմալական պատերազմ | մայիս 19 1919 | ||||
| - | Խորհրդարանի կազմություն | ապրիլ 23 1920 | ||||
| - | Հանրապետության հայտարարումը | հոկտեմբեր 29 1923 | ||||
| Տարածք | ||||||
| - | Ընդհանուր | 783.562 կմ² (37րդ) 302.535 մղոն² |
||||
| - | Ջրային (%) | 1.3 | ||||
| Բնակչություն | ||||||
| - | 2007 նախահաշիվը | 71.158.647 (17րդ) | ||||
| - | 2000 մարդահամարը | 70.803.927 | ||||
| - | Խտություն | 93 /կմ² (102րդ) 240 /մղոն² |
||||
| ՀՆԱ (ԳՀ) | 2007 գնահատում | |||||
| - | Ընդհանուր | $1.415.856 միլիարդ (16րդ) | ||||
| - | Մեկ շնչի հաշվով | $16.628 (66րդ) | ||||
| ՀՆԱ (անվանական) | 2007 գնահատում | |||||
| - | Ընդհանուր | $1.823.200 բիլիոն[1] (18րդ) | ||||
| - | Մեկ շնչի հաշվով | $15,561[1] (38րդ) | ||||
| Ջինի (2003) | 43,6 (միջակ) | |||||
| ՄԶՀ (2006) | Պատկեր:Red Arrow Up Darker.svg 0.757 (միջակ) (92րդ) | |||||
| Դրամական միավոր | Թուրքական նոր լիրա (TRY) |
|||||
| Ժամային գոտի | EET (UTC+2) | |||||
| - | Ամռանը (DST) | EEST (UTC+3) | ||||
| Ինտերնետ | .tr | |||||
| Հեռախոսային կոդ | +90 | |||||
Թուրքիա - երկիր Եվրասիայում (թուրք. Türkiye), պաշտոնական անունը Թուրքիայի Հանրապետություն (թուրք. Türkiye Cumhuriyeti), պետություն տեղակայված Ասիայի հարավ-արևմուտքում, որոշ մասը՝ հարավային Եվրոպայում։ Կազմավորվել է 1920 թվականի սկզբին, Օսմանական կայսրության փլուզման արդյունքում։
Թուրքիան արևելքից սահմաններ ունի Վրաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի և Իրանի հետ, հարավից Իրաքի և Սիրիայի հետ, և արևմուտքից՝ Հունաստանի և Բուլղարիայի հետ։ Թուրքիայի ափերը ողողում են չորս ծովեր. Սև, Միջերկրական, Աեգեան և Մարմարե։
[խմբագրել] Պատմությունը
1075 թվականին Կոնյա մայրաքաղաքից ի հայտ է եկել սելջուկ-թուրքական պետությունը, որն աստիճանաբար ընդլայնել է իր սահմանները ամբողջ Փոքր Ասիայի տարածքում։
1318 թվականին Հուլագուիդները թագազերծ են անում վերջին սելջուկ սուլթանին և քանդում այդ պետությունը։
1299 թվականին Օսմանը՝ Էրտոգրուլի որդին և ժառանգորդը իրեն տալիս է «սուլթան» տիտղոսը և հրաժարվում ենթարկվել Կոնյաի իշխանություններին։ Նրա անունով թուրքերը սկսեցին կոչվել օսմանական թուրքեր, կամ օսմաններ։ Նրանց իշխանությունը սկսվեց տարածվել Փոքր Ասիայում, և Կոնյաի սուլթանները չէին կարողանում խոչընդոտել դրան։
1326 թվականին բյուզանդացիներից գրավված տարածքներում ստեղծվում է թուրքական սուլթանատն՝ իր Բուրսա մայրաքաղաքով։ Թուրքական սուլթանների իշխանության հիմքն էին հանդիսանում յանիչարները։
1362 թվականին թուրքերը տարածքներ են նվաճում Եվրոպայում, մայրաքաղաքը տեղափոխում Ադրիանապոլ (Էդիրնե)։ Թուրքիայի եվրոպական տիրությունը ստանում է Ռումելիա անունը։
1375 թվականին թուրքերը զավթում են Կիլիկիան։
1915 - Մեծ Եղեռն:
[խմբագրել] Նշումներ
Ադրբեջան1 · Ալբանիա · Անդորա · Ավստրիա · Բելառուս · Բելգիա · Բոսնիա և Հերցեգովինա · Բուլղարիա · Գերմանիա · Դանիա · Էստոնիա · Թուրքիա1 · Իռլանդիա · Իսլանդիա · Իսպանիա · Իտալիա · Լատվիա · Լեհաստան · Արցախ1 · Լիխտենշտայն · Լիտվա · Լյուքսեմբուրգ · Խորվաթիա · Կիպրոս1 · Հայաստան1 · Հունաստան · Հունգարիա · Ղազախստան1 · Մալթա · Միացյալ Թագավորություն · Մակեդոնիա · Մոլդովա · Մոնակո · Նեդեռլանդներ · Նորվեգիա · Շվեդիա · Շվեյցարիա · Չեխիա · Չեռնոգորիա · Պորտուգալիա · Ռումինիա · Ռուսաստան1 · Սան Մարինո · Սերբիա · Սլովակիա · Սլովենիա · Վատիկան Քաղաք · Վրաստան1 · Ուկրաինա · Ֆինլանդիա · Ֆրանսիա
1 Տարածքի մեծամասնությունը գտնվում է Ասիայում:
 |
Սա աշխարհագրության մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիփեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
