Թուրքիա
| Թուրքիայի Հանրապետություն
Türkiye Cumhuriyeti
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Նշանաբան՝ Yurtta Barış, Dünyada Barış |
||||||
| Ազգային հիմն՝ İstiklâl Marşı |
||||||
.svg) |
||||||
| Մայրաքաղաք | Անկարա |
|||||
| Պետական լեզու(ներ) | Թուրքերեն | |||||
| Կառավարում | Խորհրդարանական հանրապետություն | |||||
| - | Վարչապետ | Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան | ||||
| - | Նախագահ | Աբդուլլահ Գյուլ | ||||
| Ժառանգություն | Օսմանյան Կայսրությունից | |||||
| - | Քեմալական պատերազմ | Մայիսի 19, 1919 թ. | ||||
| - | Խորհրդարանի ւնտրություններ | Ապրիլի 23, 1920 | ||||
| - | Հանրապետության հայտարարումը | Հոկտեմբերի 29, 1923 | ||||
| Տարածք | ||||||
| - | Ընդհանուր | 783.562 կմ² (37-րդ) 302.535 մղոն² |
||||
| - | Ջրային (%) | 1.3 | ||||
| Բնակչություն | ||||||
| - | 2007 նախահաշիվը | 71.158.647 (17-րդ) | ||||
| - | 2000 մարդահամարը | 70.803.927 | ||||
| - | Խտություն | 93 /կմ² (102-րդ) 240 /մղոն² |
||||
| ՀՆԱ (ԳՀ) | 2007 գնահատում | |||||
| - | Ընդհանուր | $1.415.856 միլիարդ (16րդ) | ||||
| - | Մեկ շնչի հաշվով | $16.628 (66-րդ) | ||||
| ՀՆԱ (անվանական) | 2010 գնահատում | |||||
| - | Ընդհանուր | $1.823.200միլիարդ [1] (17րդ) | ||||
| - | Մեկ շնչի հաշվով | $10,206[1] (38-րդ) | ||||
| Ջինի (2005) | 38 (միջակ) | |||||
| ՄԶՀ (2009) |  0.679[2] (բարձր) (83-րդ) |
|||||
| Դրամական միավոր | Թուրքական նոր լիրա (TRY) |
|||||
| Ժամային գոտի | EET (UTC+2) | |||||
| - | Ամռանը (DST) | EEST (UTC+3) | ||||
| Ինտերնետ | .tr | |||||
| Հեռախոսային կոդ | +90 | |||||
Թուրքիա (թուրք.՝ Türkiye) (Թուրքիայի Հանրապետություն (թուրք.՝ Türkiye Cumhuriyeti)) - երկիր է Եվրասիայում, պետություն տեղակայված Ասիայի հարավ-արևմուտքում, որոշ մասը՝ հարավային Եվրոպայում։ Ժամանակակից Թուրքիայի Հանրապետությունը կազմավորվել է 1920-ական թվականանների սկզբին` Օսմանյան կայսրության փլուզման արդյունքում։
Թուրքիան արևելքից սահմանակից է Վրաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի և Իրանի հետ, հարավից` Իրաքի և Սիրիայի հետ, արևմուտքից՝ Հունաստանի և Բուլղարիայի հետ։ Թուրքիայի ափերը ողողում են չորս ծովեր՝ Սև, Միջերկրական, Էգեյան և Մարմարա։
[խմբագրել] Պատմություն
1075 թվականին Իկոնիայից ի հայտ է եկել սելջուկ-թուրքական պետությունը, որն աստիճանաբար ընդլայնել է իր սահմանները ամբողջ Փոքր Ասիայի տարածքում։
1318 թվականին Հուլավյան խաները թագազերծ են անում վերջին սելջուկ սուլթանին և քանդում այդ պետությունը։
1299 թվականին Օսման I-ը՝ Էրտողրուլի որդին և ժառանգորդը, իրեն տալիս է «սուլթան» տիտղոսը և հրաժարվում ենթարկվել Իկոնիայի իշխանություններին։ Նրա անունով թուրքերը սկսեցին կոչվել օսմանական թուրքեր, կամ օսմանցիներ։ Նրանց իշխանությունը սկսվեց տարածվել Փոքր Ասիայում, և Իկոնիայի սուլթանները չէին կարողանում խոչընդոտել դրան։
1326 թվականին բյուզանդացիներից գրաված տարածքներում ստեղծվում է թուրքական սուլթանատ՝ իր Բուրսա մայրաքաղաքով։ Թուրքական սուլթանների իշխանության հիմքն էին հանդիսանում ենիչերիները։
1362 թվականին թուրքերը տարածքներ են նվաճում Եվրոպայում, մայրաքաղաքը տեղափոխում Ադրիանապոլիս (Էդիրնե)։ Թուրքիայի եվրոպական հատվածը ստանում է Ռումելիա անունը։
1510 թվականին թուրքերը զավթում են Կիլիկիան։
[խմբագրել] Ծանոթագրություններ
 |
Սա Թուրքիայի մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
|
|
|
|---|---|
| Անկախ պետություններ | Ադրբեջան1 | Արևելյան Թիմոր | Աֆղանստան | Բանգլադեշ | Բահրեյն | Բրունեյ | Բութան | Եմեն | Թաիլանդ | Թուրքմենստան | Թուրքիա 1| Իսրայել | Ինդոնեզիա | Իրան | Իրաք | Լաոս | Լիբանան | Հյուսիսային Կորեա | Հարավային Կորեա | Հայաստան1 | Հորդանան | Հնդկաստան | Ղրղզստան | Ճապոնիա | Մալազիա | Մալդիվներ | ՄԱԷ | Մոնղոլիա | Մյանմա | Վիետնամ | Վրաստան1 | Կիպրոս | Ղազախստան1 | Նեպալ | Շրի Լանկա | ՉԺՀ | Պակիստան | Ռուսաստան1 | Սաուդյան Արաբիա | Սինգապուր | Սիրիա | Տաջիկստան | Ուզբեկիստան | Կամբոջա | Քաթար | Քուվեյթ | Օման | Ֆիլիպիններ |
| Մասամբ ճանաչված պետություններ | Աբխազիա1 | Հարավային Օսեթիա1 | Հյուսիսային Կիպրոս | Թայվան | Պաղեստին |
| Չճանաչված պետություններ | Արցախ 1 |
| Այլ չճանաչված պետական կազմավորումներ | Վազիրիստան | Շան |
| 1Մասամբ գտնվում են Եվրոպայում ըստ տարբեր բնույթի դասակարգումների | |
