Պորտալ:Թուրքիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պորտալ Ընտրված հոդվածներ Նախագիծ:Թուրքիա Նախագծի քննարկում Նախագծի մասնակիցներ
Turkish-flag.svg




Թուրքիայի զինանշանը

Թուրքիան (թուրք.՝ Türkiye) պաշտոնական անունը` Թուրքիայի Հանրապետությունը (թուրք.՝ Türkiye Cumhuriyeti) երկիր է Եվրասիայում, , պետություն տեղակայված Ասիայի հարավ-արևմուտքում, որոշ մասը՝ հարավային Եվրոպայում։ Կազմավորվել է 1920 թվականի սկզբին, Օսմանյան կայսրության փլուզման արդյունքում։ Թուրքիան արևելքից սահմաններ ունի Վրաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի և Իրանի հետ, հարավից` Իրաքի և Սիրիայի հետ, և արևմուտքից՝ Հունաստանի և Բուլղարիայի հետ։ Թուրքիայի ափերը ողողում են չորս ծովեր. Սև ծովը, Միջերկրական ծովը, Եգեյան ծովը և Մարմարա ծովը։ (մանրամասն...)

Խմբագրել

Ընտրված հոդված

Էրզուրումի նահանգը Թուրքիայի քարտեզին

Էրզրումի Նահանգը Թուրքիայի նահանգներից մեկն է: Նախքան Հայոց Ցեղասպանության շրջանը ունեցել է մեծ հայկական բնակչություն: Նահանգի մայրաքաղաքն Էրզրում քաղաքն է: Էրզրումն իր շրջակայքով հայտնի լեռնադահուկային հանգստի գոտի է: Շրջապատող սարերը տարվա մեծ մասը ծածկված են ձնով, ինչը մեծ հնարավորություններ է ստեղծում տուրիզմի համար: Էրզրումը հայտնի է իր ջրով, շատ մոտ է Եփրատ գետին:

Էրզրումի հիմնադրումը վերագրում են Ք.Ա. 2-րդ հազարամյակի 2-րդ կեսին ապրած հայոց թագավոր Կարաննիին, որից էլ առաջացել է քաղաքի հայկական Կարին անունը: Այն եղել է խոշոր արհեստավորական, գիտամշակութային կենտրոն, որտեղ ապրել ու արարել են հայերը: Կարինը բոլոր ժամանակներում եղել է հայաշատ քաղաք: Մինչև 4-րդ դարը Երվանդունիների, Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորության շրջանում եղել է հայական պետության կազմում, Կարինի գավառի կենտրոն: 387 թվականին Հայաստանի առաջին բաժանմամբ անցել է Հռոմեական կայսրությանը և Կարինը կոչվեց Թեոդորոս կայսեր անունով Թեոդուպոլիս: 5-րդ դարից Կարինը կռվախնձոր դարձավ պարսիկների և բյուզանդացիների միջև: 885 թվականին, Հայաստանում Բագրատունիների թագավորության հաստատումից հետո, Կարինը նույնպես մտավ հայկական պետության կազմի մեջ: 1049-ին սելջուկները գրավեցին և կործանեցին Հայաստանի Արծն քաղաքը, որի հայ բնակիչները գաղթեցին Կարին և այն կոչեցին Արծն: Քանի որ այն բյուզանդական տիրույթներում էր, նախկինից տարբերելու համար սկսեցին ասել Արզնար-Ռում, որ հետագայում ձևափոխվելով դարձավ Էրզրում: (մանրամասն...)

Խմբագրել

Ընտրված անձ

Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրք

Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը (թուրքերեն՝ Mustafa Kemal Atatürk) (1881 - նոյեմբերի 10, 1938) թուրք սպա, հեղափոխական պետական գործիչ և Թուրքիայի հանրապետության հիմնադիրն էր։ Նա էր նաև հանրապետության առաջին նախագահը և վարչապետը։

Մուստաֆա Քեմալ եղել է հաջող հրամանատար բանակում Գալլիպոլու ճակատամարտին։ Նա մասնակցել է արևելյան Անատոլիայի և Պաղեստինի ռազմաճակատներին Առաջին Համաշխարհային Պատերազմին։ Օսմանյան կայսրության պարտությունից ետք Դաշնակիցներից և հետագա պլանին բաժանմունքի, Աթաթուրքը ղեկավարել է Թուրքական ազգայնական շարժումը որ թուրքերը կոչում են Թուրքիայի անկախության պատերազմը։ Կառավարություն կազմելէ ետք Անկարայում, նա պարտության մատներ է Դաշնակիցներուն։ Այս հաջող ռազմական արշավները պատճառից, Թուրքիան անկախացել է և Թուրքիայի Հանրապետությունը հռչակվել է։

Իբրև Թուրքիայի առաջին նախագահ, Աթաթուրքը հիմնական քաղաքական և մշակութային ռեֆորմներ քննարկման ներկայացնել է։ Նա ուզել է ձևափոխել Օսմանյամ կայսրության ավերակները ժամանակակից, դեմոկրատական և աշխարհիկ հանրապետության մը։ Աթաթուրքի ռեֆորմները այժմ կոչվում են «Քեմալիսմ» և մինչև այսօր կազմում են քաղաքական հիմքը Թուրքիայում։ Նա է կոչվում «Աթաթուրք» որուն նշանակությունն է՝ «թուրքերի հայրը»։ (մանրամասն...)

Խմբագրել

Ընտրված վայր

Վաքիֆի հայկական եկեղեցին

Վաքիֆը կամ Վաքիֆլին (թուրք.՝ Vakıflı) Թուրքիայի ժամանակակից տարածքում գտնվող միակ պահպանված հայաբնակ գյուղն է: Գտնվում է Մուսա լեռան լանջին Հաթայ իլում, Սիրիայի սահմանի մոտ և Միջերկրական ծովի ափին: Վաքիֆում բնակվում է 130 մարդ, որից 35 հայկական օջախներ են, 1 թուրքական և 1 քրդական: (մանրամասն...)

Խմբագրել

Թուրքիայի վիլայեթներ

Խմբագրել

Թեմաներ…

Խմբագրել

Գիտե՞ք դուք արդյոք…

  • Վաքիֆը Թուրքիայի հայաբնակ գյուղերից է...
Խմբագրել

Կատեգորիաներ

Խմբագրել

Հոդվածներ

Խմբագրել

Նոր հոդվածներ

Ավելացրեք այստեղ Թուրքիայի մասին ձեր գրած նոր հոդվածը՝
Խմբագրել

Ուրիշ նախագծեր

Վիքիլուրեր
(Անգլերեն)
Վիքիքաղվածք
(Անգլերեն)
Վիքիպահեստ
(Անգլերեն)
Վիքիդարան
(Անգլերեն)
Վիքիգրքեր
(Անգլերեն)
Խմբագրել

Ինչպե՞ս կարող եմ ես օգնել

Դուք կարող եք թարգմանել հայերեն այս հոդվածները Ռուսերեն Վիքիպեդիայից:

Խմբագրել


Ընտրված պատկեր

Ստամբուլի շրջաններից մեկը
Խմբագրել

Եղբայրական պորտալներ


Europe (orthographic projection).svg

Coat of Arms of the Russian Federation.svg

Türkiye arması.svg

Greater coat of arms of Georgia.svg

Emblem of Iran.svg

Emblem of Azerbaijan.svg

Asia Globe NASA.jpg

Եվրոպա

Ռուսաստան

Թուրքիա

Վրաստան

Իրան

Ադրբեջան

Ասիա

Խմբագրել