Բեհաեդդին Շաքիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բեհաեդդին Շաքիր
օսման.՝ بهاءالدین شاکر, թուրք.՝ Bahaettin Şakir
Բեհաեդդին Շաքիր
«Հատուկ կազմակերպության» 250-րդ ղեկավար
 
Ծննդյան օր 1874 թ.
Ծննդավայր Թրակիա
Վախճանի օր ապրիլի 17 1922 թ.
Վախճանի վայր Բեռլին
Դինաստիա «Միություն և առաջադիմություն»

Բեհաեդդին Շաքիր (օսման.՝ بهاءالدین شاکر, թուրք.՝ Bahaettin Şakir; 1874, Թրակիաապրիլի 17 1922, Բեռլին), թուրք քաղաքական գործիչ, հայերի ցեղասպանության գլխավոր հանցագործներից։ «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության 2-րդ քարտուղար։

Քաղաքական գործունեությունը սկսել է երիտթուրքերի ընկերության Սալոնիկի բաժանմունքում։ 1915 թ.-ի սկզբին մասնակցել է կուսակցության 2-րդ այն խորհրդակցությանը, որտեղ որոշվել է բնաջնջել հայ ժողովրդին։ Ընդգրկվել Է «Երեքի գործադիր կոմիտեի» մեջ, ղեկավարել «Թեշքիլաթ-ը մահսուսե» կազմակերպություններից մեկը։ Ցեղասպանության ընթացքում տեսչական ուղևորություններ է կատարել Արևմտյան Հայաստանում, պաշտոններից հեռացրել այն նահանգապետներին և զինվորականներին, որոնք հրաժարվել են կատարել հայերին բնաջնջելու հրամաններն ու որոշումները։ Առաջին աշխարհամարտում Թուրքիայի պարտությունից հետո ոչնչացրել է հայերի ծրագրավորված բնաջնջման վերաբերյալ փաստաթղթերի մեծ մասը և, վերցնելով կուսակցական արխիվը, փախել Թուրքիայից։ Մինչև 1922 թ.-ը ծպտված ապրել Է Բեռլինում։

1922 թ.-ի ապրիլի 17-ին Բեհաեդդին Շաքիրին Ջեմալ Ազմիի հետ սպանել են հայ վրիժառուներ Արամ Երկանյանն ու Արշավիր Շիրակյանը[1]։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Ronald Grigor Suny, Fatma Müge Göçek, Norman M. Naimark. A Question of Genocide։ Armenians and Turks at the End of the Ottoman Empire‎. — Oxford University Press, 2011. — 465 p. — ISBN 9780195393743
  • Taner Akçam. From Empire to Republic։ Turkish Nationalism and the Armenian Genocide. — Zed Books Ltd, 2004. — 273 p. — ISBN 1842775278, ISBN 9781842775271

Ծանոթագրություններ և նշումներ

  1. Suny, Göçek, Naimark. A Question of Genocide: Armenians and Turks at the End of the Ottoman Empire‎. — P. 410.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է «Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png