Բուլղարիա

Република България Բուլղարիայի Հանրապետություն
Դրոշ
Նշանաբան՝ Съединението прави силата "Միյությունը զորություն է"
Ազգային հիմն՝ Միլա Ռոդինո Սիրելի մայրենիք
Մայրաքաղաք		Սոֆիա 42°41′N, 23°19′E
Ամենամեծ քաղաք		մայրաքաղաք
Պետական լեզու(ներ)		բուլղարերեն
Կառավարում		Խորհրդարանական Ժողովրդավարություն
-	Նախագահ	Գեորգի Պրվանով
-	Վարչապետ	Սերգեյ Ստանիշև
Կազմվում
-	Հիմնվում	632
-	Վերջին անկախ Բուլղարական պետություն	1422
-	Անկախություն Օսմանյան Կայսրությունից	1878
-	Ճանաչում	1908
Տարածք
-	Ընդհանուր	110,910 կմ² (104-րդ) 42,823 մղոն²
-	Ջրային (%)	0.3
Բնակչություն
-	2007 նախահաշիվը	7,679,290 (93-րդ)
-	2006 մարդահամարը	7,718,750
-	Խտություն	70 /կմ² (124-րդ) 185 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ)		2007 գնահատում
-	Ընդհանուր	$87.156 բիլիոն (63-րդ)
-	Մեկ շնչի հաշվով	$10,843 (65-րդ)
ՀՆԱ (անվանական)		2007 գնահատում
-	Ընդհանուր	$26.719 բիլիոն (75-րդ)
-	Մեկ շնչի հաշվով	$4,800 (80-րդ)
Ջինի (2003)		29.2 (ցած)
ՄԶՀ (2004)		0.816 (բարձր) (54-րդ)
Դրամական միավոր		Բուլղարիական լեվ (BGN)
Ժամային գոտի		EET (UTC+2)
-	Ամռանը (DST)	EEST (UTC+3)
Ինտերնետ		.bg
Հեռախոսային կոդ		+359

Բուլղարիան, կամ Պուլկարիան՝ արևմտահայերէնով, (բուլղարերեն՝ България, Bălgariya, ՄՀԱ՝ [bɤlˈgarijə]), պաշտոնապես Բուլղարիայի Հանրապետություն (բուլղարերեն: Република България, Republika Bălgariya, ՄՀԱ՝ [rɛˈpubliˌkə bɤlˈgarijə]), բալկանյան երկիր է՝ Հարավարևելյան Եվրոպայում։ Սահմանակից է Ռումինիային՝ հյուսիսում, Սերբիային և Մակեդոնիային՝ արևմտքում, Հունաստանին և Թուրքիային՝ հարավում, և Սև ծովին՝ արևելքում: Բուլղարիան գտնվում է նախկին Թրակիայի տարածքում։ Հինգ դարվա Օսմանյան տիրապետությունից հետո Բուլղարիայում ստեղծվել է սահմանադրական միապետություն՝ 1878 թվին։ Բուլղարիան այժմ ժողովրդավարական և սահմանադրական հանրապետություն է։ Եվրամիության ու ՆԱՏՕ-ի անդամ է։

Հայերը Բուլղարիայում

Բուլղար և հայ ժողովուրդների միջև փոխհարաբերություններ եղել են տակավին V դարում, երբ 451 թ-ի Ավարայրի ճակատամարտից հետո որոշ հայ իշխաններ, խույս տալով պարսիկների հետապնդումներից, իրենց զորքերով հեռացան Հայաստանից և հաստատվեցին Բալկանյան թերակղզում:

XIII–XVIII դարերում մոնղոլական ու թուրքական արշավանքների հետեվանքով հայերի նոր գաղթ տեղի ունեցավ դեպի Բուլղարիա: 1800 թ-ին Բուլղարիայի քաղաքային հայ բնակչությունը շուրջ 10 հզ. էր, արդեն դարավերջին՝ մոտ 15 հզ.: Հայերի թիվը Բուլղարիայում զգալիորեն ավելացավ 1890-ական թվականներին՝ օսմանյան Թուրքիայում հայերի զանգվածային կոտորածներից հետո: Հանրահայտ են բուլղար հայտնի բանաստեղծ Պեյս Յավորովի արձագանքն այդ կոտորածներին և նրա «Հայեր» բանաստեղծությունը: Հայերը մեծ մասամբ արհեստավորներ էին, կային նաև բժիշկներ, իրավաբաններ, ճարտարագետներ, պետական պաշտոնյաներ: Բուլղարահայերն անմասն չէին նաև թուրքական լծի դեմ բուլղար ժողովրդի մղած դարավոր պայքարին, իսկ 1912–13 թթ-ի Բալկանյան պատերազմներում Գարեգին Նժդեհի և Անդրանիկի հայ կամավորների մի հատուկ վաշտ մասնակցում էր Թուրքիայի դեմ մարտերին: Բուլղարահայերից շատերն աչքի ընկան նաև բուլղար ժողովրդի մղած հակամիապետական ու հակաֆաշիստական պայքարում:

Բուլղարիայում գործել են հայկական դպրոցներ, հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններ, մշակութային միություններ, լույս են ընծայվել բազմաթիվ թերթեր: 1946 թ-ին մոտ 6 հզ. բուլղարահայեր հայրենադարձվեցին:

1990 թ-ին կոմունիստական վարչակարգի տապալումից հետո ազգային զարթոնքի ժամանակաշրջան է սկսվել նաև բուլղարահայ համայնքի կյանքում: 1990 թ-ից հիմնվել են նոր միություններ ու կազմակերպություններ, վերաբացվել են հայկական վարժարանները, լույս են տեսնում հայերեն-բուլղարերեն շաբաթաթերթեր:

Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու Բուլղարիայի թեմը կազմավորվել է XIX դարում: Առաջնորդանիստը Սոֆիայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է:

Ներկայումս Բուլղարիայում բնակվում է 15–20 հզ. հայ, հիմնականում Պլովդիվ, Սոֆիա, Վառնա, Բուրգաս և Ռուսե քաղաքներում:

Արտաքին հղումներ

http://www.encyclopedia.am/pages.php?bId=1&hId=141

Մեդիա ֆայլեր

Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Բուլղարիա կատեգորիայում։