Թյուրքական լեզվախումբ

Շրջաններ Եվրասիայում ուր խոսվում է թյուրքական լեզուներ:

Թյուրքական լեզվախումբ` ընդհանուր ծագում ունեցող լեզուների խումբ ալթայան լեզվաընտանիքից։

Բաժանվում է մի շարք ենթախմբերի։ Թյուրքական լեզվախմբի կենդանի լեզուներին են՝

Ենթախումբը և լեզուները	Խոսողների թիվը	Տարածման երկրները
Բուլղար-խազարական ենթախումբ
Չուվաշերեն	1,3 մլն.	Ռուսաստան
Ղփչաղական ենթախումբ
Բաշկիրերեն	1.380.00	Ռուսաստան, Ղազախստան, Ուզբեկստան
Թաթարերեն	5,3 մլն.	Ռուսաստան, Ուզբեկստան, Ղազախստան
Կարաիմերեն	3.500	Ուկրաինա, Լիտվա, Լեհաստան
Կարակալպակերեն	412.000	Ուզբեկստան, Ղազախստան, Աֆղանստան
Կարաչայ-բալկարերեն	303.000	Ռուսաստան, Թուրքիա
Կումիկերեն	450.00	Ռուսաստան
Ղազախերեն	12 մլն.	Ղազախստան, Չինաստան, Ռուսաստան
Ղրիմի թաթարերեն	400.000	Ուկրաինա, Ուզբեկստան, Թուրքիա
Ղրղզերեն	5,1 մլն.	Ղրղզստան, Չինաստան, Ռուսաստան
Նողայերեն	90.000	Ռուսաստան
Օղուզական ենթախումբ
Ադրբեջաներեն	23-28 մլն.	Իրան, Ադրբեջան, Վրաստան, Ռուսաստան
Աֆշարերեն	300.000	Աֆղանստան, Իրան
Գագաուզերեն	150.000	Մոլդովա, Ուկրաինա, Ռումինիա
Թուրքերեն	76 մլն.	Թուրքիա, Կիպրոս, Բուլղարիա
Թուրքմեներեն	6,5 մլն.	Թուրքմենստան, Իրան, Աֆղանստան
Խորասանի թյուրքերեն	400.000	Իրան
Կաշկայերեն	1,5 մլն.	Իրան
Սալարերեն	50.000	Չինաստան
Ույղուրական ենթախումբ
Ուզբեկերեն	32 մլն.	Ուզբեկստան, Ղրղզստան, Աֆղանստան
Ույղուրերեն	10 մլն.	Չինաստան, Ղազախստան
Սիբիրյան ենթախումբ
Ալթայերեն	500.000	Ռուսաստան, Մոնղոլիա, Չինաստան
Դոլգաներեն	4.800	Ռուսաստան
Խակասերեն	52.000	Ռուսաստան
Յակուտերեն	444.000	Ռուսաստան
Շորերեն	10.000	Ռուսաստան
Տոֆալարերեն	300	Ռուսաստան
Տուվիներեն	200.000	Ռուսաստան, Մոնղոլիա

Թյուրքական լեզվախմբին պատկանող մեռյալ լեզուներից են՝

• Խազարերենը
• Հին ույղուրերենը
• Հոներենը
• Ղփչաղերենը
• Չաղաթայերենը
• Պեչենեգերենը
• Պոլովեցերենը
• Վոլգայի բուլղարերենը
• Օղուզերենը
• Օսմանական թուրքերենը

Դասակարգում

Թյուրքական լեզվախմբի դասակարգումը տարակարծիքների առարկա է լեզվաբանությունում։ Ամենաընդունված և ավանդական դասակարգումն է թյուրքական և մոնղոլական լեզվախմբերի միավորումը մեկ ընդհանուր լեզվաընտանիքի մեջ (ալթայան լեզվաընտանիք)։

Արտաքին հղումներ

• Թյուրքական լեզուներին նվիրված գրականության ցուցակ (ռուս.)
• Թյուրքական լեզուների դասակարգումը Eurasica.ru կայքում (ռուս.)