Ղազախստան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Ղազախստանի Հանրապետություն
Қазақстан Республикасы
Ղազախստանի դրոշ Ղազախստանի զինանշանը
Դրոշ
Ազգային հիմն՝
Իմ Ղազախստանը
Ղազախստանի դիրքը
Մայրաքաղաք Աստանա
Ամենամեծ քաղաք Ալմաթա
Պետական լեզու(ներ) ղազախերեն
ռուսերեն
Անկախություն
Տարածք
 -  Ընդհանուր 2,724,900 կմ² 
 մղոն² 
 -  Ջրային (%) 1.7
Բնակչություն
 -  2006 նախահաշիվը 15,217,700 
 -  1999 մարդահամարը 14,953,100 
 -  Խտություն 5.4 /կմ² 
14.0 /մղոն²
Դրամական միավոր տենգե (KZT)
Ժամային գոտի (UTC+5/+6)
 -  Ամռանը (DST)  (UTC+5/+6)
Ինտերնետ .kz
Հեռախոսային կոդ +7

Ղազախստանը Եվրասիական պետություն է:

Ղազախստան, նախկինում մի տևական ժամանակ, Հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակից (1917 թ) հետո, մինչև 1936 թ, Ղազախստանը եղել է Ռուսաստանի Սովետական Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության կազմում որպես ինքնավար հանրապետություն: Հետագայում, մինչև անկախացումը (1991 թ) ունեցել է ԽՍՀՄ միութենական հանրապետության կարգավիճակ և մյուս 14 հանրապետությունների հետ միասին ուղղակիորեն ենթարկվել է միութենական կենտրոնական կառավարությանը: Այդ ընթացքում մայրաքաղաքը եղել է Ալմա Աթան, անկախացումից հետո տեղափոխվել է Աստանա:
Ղազախստանը ընդարձակ, բերրի հողերով ծածկված տափաստանների, ինչպես նաև անջուր անապատների երկիր է: Նրա ընդերքում հայտնաբերված են մարդկությանը հայտնի գրեթե բոլոր օգտակար հանածոները:
Ղազախստանին բնորոշ է տարածքի յուրացվածության ցածր մակարդակը, նոսր բնակեցվածությունը: Ներկայումս տնտեսական զարգացման գլխավոր ուղղվածությունը հումքային բնույթից հրաժարումն է, մշակող ճյուղերի զարգացման խրախուսումը, տեխնոլոգիական հետամնացության հաղթահարումը և ժամանակակից ենթակառուցվածքների ստեղծումը:

Զարգացման գլխավոր նախադրյալները [խմբագրել]

Ղազախստանը դասական հարթավայրային երկիր է, թույլ բլրապատ մակերևույթով: Միայն հարավարևելյան սահմանների երկայնքով է, որ ձգվում են մինչև 5000 մ բարձրության լեռներ: Մանղշլաղ թերակղզու մակերևույթը համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակից ցածր է:
Կլիման ցամաքային է, միջին հուլիսյան ջերմաստիճանը +190 +260 է, հունվարյանը՝ -40 -190: Մթնոլորտային տեղումները 200-400մմ է: Գետային ցանցը նոսր է, համեմատաբար խիտ է հյուսիսում և արևելքում: Ամենամեծ գետը Իրտիշն է, որը նավարկելի է: Սիրդարյան և Նարին գետերը համեմատաբար սակավաջուր են և օգտագործվում են ոռոգման համար, ամռանը ստորին հոսանքում մինչև Արալի ծովը հասնելը հաճախ ցամաքում են: Ամենախոշոր լիճը Բալխաշն է: Լանդշաֆտները հերթափոխվում են հյուսիսից հարավ՝ անտառատափաստաններից մինչև կիսաանապատներն ու անապատները: Միջին և հարավային գոտու շատ շրջաններում ձյան շերտի փոքր հաստությունը հնարավորություն է տալիս նույնիսկ ձմռանը դրանք օգտագործել որպես արոտավայրեր: Հարավային շրջաններում գյուղատնտեսությունը կարիք ունի արհեստական ոռոգման: