Սլովենիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սլովենիայի Հանրապետություն
Republika Slovenija
Սլովենիայի դրոշ
Դրոշ
Սլովենիայի զինանշանը
Զինանշան
Սլովենիայի դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Լյուբլյանա
Պետական լեզուներ սլովեներեն
իտալերեն
Անկախություն
Տարածք
 -  Ընդհանուր 20,273 կմ² 
 -  Ջրային (%) 0.6
Բնակչություն
 -  2007 նախահաշիվը 2,009,245 
 -  2002 մարդահամարը 1,964,036 
 -  Խտություն 99 /կմ² 
251 /մղոն²
Դրամական միավոր Եվրո (EUR)
Ժամային գոտի (UTC+1)
 -  Ամռանը (DST)  (UTC+2)
Ինտերնետ .si
Հեռախոսային կոդ +386

Սլովենիա, պետություն Արևելյան Եվրոպայում։ Մայրաքաղաքն է Լյուբլյանան։ 1992 թվականին երբ Հարավսլավիան տրոհեց ինքնիշխան պետություններին Սլովենիան առանձնացավ։ Սլովենիայի խաշար քաղաքներից է Լյուբլյանան, Մարիբորը, Ցելյենը։ Բնակչության 83%-ը սլովենացիներ են մնացածը սերբեր, խորվաթներ, հունգարներ և այլ ազգի ներկայացուցիչներ։

Աշխարհագրական դիրքը, Ընդերքը և կլիման[խմբագրել]

Երկրի մակերևույթը լեռնային է, հյուսիս-արևմուտքում և հյուսիսում ձգվում են Արևելյան Ալպերի (առավելագույն բարձրությունը՝ 2863 մ, Տրիգլավ լեռ), հարավում՝ Դինարյան լեռների ճյուղավորությունները: Ընդերքում կան գորշ ածխի, ծարիրի, սնդիկի, բոքսիտների պաշարներ: Կլիման բարեխառն է, ծովափին՝ մերձարևադարձային միջերկրածովային: Խոշոր գետերն են Սավան և Դրավան, կան կարստային լճեր: Տարածքի 40 %-ն զբաղեցնում են սաղարթավոր ու ասեղնատերև անտառները:

Բուսական աշխարհ[խմբագրել]

Երկրի ներքին շրջանները, մինչև 700–800 մ բարձրությունները, ծածկված են տափաստանային բուսականությամբ, 800–2000 մ բարձրությունները՝ լայնատերև ու ասեղնատերև անտառներով, ավելի բարձր՝ մարգագետիններով:

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել]

Կենդանիներից կան եղջերու, քարայծ, վարազ, վայրի կատու, կզաքիս: Կլիմայավարժեցվել է արջը: Շատ են թռչուններն ու սողունները: Գետերն ու լճերը հարուստ են ձկներով (ծածան, գայլաձուկ, պերկես):

Պատմություն[խմբագրել]

Սլովենիայի տարածքը սլավոններով բնակեցվել է VI դարից: 623– 658թթ-ին եղել է Սամո պետության մասը, ապա մտել Կարանտանիայի կազմի մեջ: XI–XIII դարերում առաջացել են մի շարք իշխանություններ, որոնք XVI դարից ընկել են Ավստրիայի տիրապետության տակ: 1918թ-ից Սլովենիայի մեծ մասը մտել է Սերբերի, խորվաթների և սլովենների թագավորության մեջ, որը 1929թ-ին կոչվել է Հարավսլավիա: 2-րդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հարավսլավիան գրավվել է Գերմանիայի և դաշնակիցների կողմից, 1945թ-ին ազատագրվել ԽՍՀՄ զորքերի օգնությամբ և մինչև 1992թ-ը եղել Հարավսլավիայի Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության կազմում:

Բնակչություն[խմբագրել]

Սլովենիայի բնակչության 83 %-ը սլովեններ են. կան սերբեր (2 %), խորվաթներ (1,8 %), հունգարներ, ալբանացիներ և այլք:

Տնտեսություն[խմբագրել]

Զարգացած են արդյունաբերության արդյունահանող, մեքենաշինության, մետաղաձուլության, տեքստիլ, փայտամշակման, սննդի ճյուղերը: Գյուղատնտեսական նպատակներով օգտագործվում է երկրի տարածքի մոտ 50 %-ը: Մշակում են ցորեն, եգիպտացորեն, վարսակ, կարտոֆիլ, շաքարի ճակնդեղ: