Շվեյցարիա
| Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
| Շվեյցարիայի Համադաշնություն Schweizerische Eidgenossenschaft |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Ազգային հիմն՝ Swiss Psalm |
||||||
| Մայրաքաղաք | Բեռն | |||||
| Ամենամեծ քաղաք | Ցյուրիխ | |||||
| Պետական լեզու(ներ) | գերմաներեն ֆրանսերեն իտալերեն |
|||||
| Անկախություն | ||||||
| Տարածք | ||||||
| - | Ընդհանուր | 41,285 կմ² մղոն² |
||||
| - | Ջրային (%) | 4.2 | ||||
| Բնակչություն | ||||||
| - | 2006 նախահաշիվը | 7,507,000 | ||||
| - | 2000 մարդահամարը | 7,288,010 | ||||
| - | Խտություն | 182 /կմ² 100 /մղոն² |
||||
| Դրամական միավոր | Շվեյցարական ֆրանկ (CHF) |
|||||
| Ժամային գոտի | (UTC+1) | |||||
| - | Ամռանը (DST) | (UTC+2) | ||||
| Ինտերնետ | .ch | |||||
| Հեռախոսային կոդ | +41 | |||||
Շվեյցարիա (գերմաներեն՝ Schweiz, ֆրանսերեն՝ Suisse, իտալերեն՝ Svizzera, ռոմանշերեն՝ Svizra), պաշտոնական անվանում՝ Շվեյցարական Համադաշնություն (գերմաներեն՝ Schweizerische Eidgenossenschaft, ֆրանսերեն՝ Confédération suisse, իտալերեն՝ Confederazione Svizzera, ռոմանշերեն՝ Confederaziun svizra) — պետություն Կենտրոնական Եվրոպայում։
Հյուսիսից սահմանակից է Գերմանիայի, հարավում՝ Իտալիայի, արևմուտքում՝ Ֆրանսիայի, արևելքում՝ Ավստրիայի և Լիխտենշտայնի հետ: Անվանումը ծագում է Շվից կանտոնի անունից, որն իր հերթին կազմվել է հին գերմաներեն «վառել» բառից:
Շվեյցարիան գտնվում է Արևմտյան Եվրոպայի գրեթե կենտրոնում:Երկրի երեք հինգերորդ մասն զբաղեցնում են ուղաձիգ ժայռերով, անհատակ վիհերով և շառաչող ջրվեժներով լեռները, որոնց գագաթները ծածկված են հավերժական սառույցով: Շվեյցարիայում մինչև այժմ պահպանվել է մի գեղեցիկ լեգենդ դիպուկ նետաձիգ Վիլհելմ Տելլի մասին:Շատ դարեր առաջ Շվեյցարիայում իշխում էին ավստրիացիները, որոնք դաժանորեն ճնշում էին շվեյցարացիներին:Ավստրիական կուսակալը գլխարկը կախել էր իր տան առջև ցցված ձողից և հրամայել, որ շվեյցարացիներն անցնելիս խոնարհվեն նրա առջև:Ազատասեր Վիլհելմ Տելլը հրաժարվում է կատարել կուսակալի վիրավորական քմահաճույքը:Կատաղած բռնակալը հրամայում է բռնել նրան. իբրև պատիժ Տելլը պետք է նետահարեր իր որդու գլխին դրված խնձորը:Նրա արձակած նետը ծակում անցնում է խնձորը`առանց վնասելու տղային: Երկրորդ նետը ծակում է բռնակալի կուրծքը:Դա դառնում է ապստամբության ազդանշան, և շվեյցարացիները զավթիչներին վտարում են երկրից:Իրականում շվեյցարական ժողովրդի պայքարը երկարատև էր ու դաժան:Շվեյցարիան մշտական բանակ չունի:Ավելի քան 160 տարի է, որ նա չի մասնակցում ոչ մի պատերազմի:1815թ. Շվեյցարիայում օրենք է ընդունվել նրա «մշտական չեզոքության», այսինքն`միջազգային որևէ ընդհարման չմիջամտելու մասին:Տևական խաղաղությունը նպաստել է նրա տնտեսության զարգացմանը:Շվեյցարիայի ընդերքը աղքատ է օգտակար հանածոներով: Արդյունաբերության համար անհրաժեշտ գրեթե ամբողջ հումքը ներմուծվում է ուրիշ երկրներից:Դա է այն գլխավոր պատճառներից մեկը, որ Շվեյցարիայում զարգացած են ժամագործությունը, ոսկերչությունը և ուրիշ այնպիսի ճյուղեր, որոնք քիչ հումք են պահանջում: Շվեյցարիան հռչակված է հատկապես իր ժամացույցներով:Այստեղից ամեն տարի զանազան երկրներ է առաքվում շուրջ 80 մլն ժամացույց:Երկիրը հարուստ է լեռնային հրաշալի արոտավայրերով, այդ պատճառով էլ զարգացած անասնապահություն ունի: Չեզոք Շվեյցարիայում ապաստան են գտել Եվրոպայի բոլոր երկրների հեղափոխականները:Մոտ յոթ տարի այստեղ է ապրել Վ.Ի.Լենինը: Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Բեռնի մոտ գտնվող Ցիմերվալդ գյուղում 1915թ. գումարվել է շատ կարևոր մի կոնֆերանս, որը բանվորական շարժման պատմության մեջ հայտնի է Ցիմերվալդի կոնֆերանս անունով: