Կարտոֆիլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարտոֆիլ
Կարտոֆիլ
Կարտոֆիլի պալարներ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Լատիներեն անվանում
Cercis

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 505272
NCBI 4113
EOL 482935

IPNI821337-1


Կարտոֆիլը (լատ.՝ Solánum tuberósum ) օսլա պարունակող պալարապտղավոր մշակաբույս է։ «Կարտոֆիլ» բառը նկարագրում է բուն կարտոֆիլ բուսատեսակը, սակայն առավել հաճախ մարդիկ «կարտոֆիլ» ասելով հասկանում են ուտելի պալարները։ Գյուղատնտեսության ասպարեզում կարտոֆիլը մշակվում է պարենային, կերային և տեխնիկական նպատակների համար։ Կարտոֆիլը մարդու կողմից տասնյակ կերակրատեսակների ձևով օգտագործվում է ամբողջ տարվա ընթացքում, ինչի համար այն հաճախ անվանվում է «երկրորդ հաց»։

Կարտոֆիլի պալարը պարունակում է մինչև 75% ջուր, 25% չոր նյութեր, որից օսլա՝ 17-22%, սպիտակուցային նյութեր՝ 2%։ Այն պարունակում է C, B1, B2, B6, PP և A վիտամինները։ 300գ եփած կարտոֆիլը պարունակում է 21մգ ասկորբինաթթու, որը 30-50%-ի չափով բավարարում է մարդու օրական C վիտամինի պահանջը։

Ծագումը[խմբագրել]

Կարտոֆիլի հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է (Չիլի, Պերու, Բոլիվիա), որտեղ դրա մշակությունը բնիկներին հայտնի է եղել դեռ մեր թվարկությունից առաջ։ Եվրոպական երկրներում կարտոֆիլի մշակությունը սկսվել է 16-րդ դարի վերջերին։

Կարտոֆիլից պատրաստված տարբեր ուտեստներ
Կարտոֆիլի համաշխարհային ցանքատարածությունները

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել]

  • Գինեսի գրքում գրանցված ամենամեծ կարտոֆիլի քաշը կազմել է ավելի քան 8կգ.