Վիտամին D

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Խոլեկալցիֆերոլ

Վիտամին D Կալցիֆերոլ (Calciferol) աջակցում է կալցիում և ֆոսֆոր հանքային աղերի յուրացմանը և նրանց կուտակմանը ոսկրային հյուսվածքներում:

Բովանդակություն

Ընդհանուր տեղեկություններ [խմբագրել]

Վիտամին D՝ կենսաբանական ակտիվ նյութերի խումբ (այդ թվում էրգոկալցիֆերոլ и խոլեկալցիֆերոլ). Витамины группы D խմբի վիտամինները մարդու սննդի ռացիոնի անփոխարինելի մասը: Օրվա պահանջը՝ 10-25 մկգ:

Լուծվում է ճարպերում: Բաղկացած է ֆերոլներից, որոնք ակտիվանում են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից: Օրգանիզմում այդ պրոցեսը կատարվում է մաշկում: Վիտամին D —ի անբավարարությունը շատ տարածված է և կարող է օրգանների բջիջների զարգացման խնդիրներ առաջացնել, ամենաշատ մաշկի: Գիտնականները ապացույցներ են փնտրում նաև, որ վիտամին D-ի երկարաժամկետ անբավարարությունը հանգեցնում է քաղցկեղի.\:

Աղբյուրներ [խմբագրել]

  • Սինթեզը օրգանիզմում՝ Խոլեկալցիֆերոլը կազմավորվում է մաշկում արևի լույսի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցության տակ:
  • Կենդանական՝ կարագ, պանիր և այլ կաթնամթերքներ, ձվի դեղնուց, ձկան յուղ, խավիար
  • Բուսական՝ люцерна, хвощ, եղինջ, մաղադանոս, սունկ, արևածաղիկ

Ֆունկցիաները [խմբագրել]

Վիտամին D հավասարակշռում է կալցիում և ֆոսֆոր միներալների՝ յուրացումը, արյան մեջ նրանց պարունակության մակարդակը և նրանց ներթափանցումը ոսկրային հյուսվածքներ և ատամներ: Վիտամին А-ի , կալցիումի և ֆոսֆորի հետ օրգանիզմը պաշտպանում է մրսածությունից, շաքարախտից, աչքի և մաշկային հիվանդություններից: Այն կանխարգելում է ատամների կարիեսը և լնդերի պաթոլոգիան, օգնում է պայքարել օստեոպորոզի դեմ և արագացնում է կոտրվածքների ապաքինումը:

Տեսակներ [խմբագրել]

Անվանում Քիմիական կառուցվածք Строение
Վիտամին D1 էրգոկալցիֆերոլի համակցումը լյումիստերոլի հետ, 1:1
Վիտամին D2 էրգոկալցիֆերոլ (էրգոստերոլի ածանցյալ) Note double bond at top center.
Վիտամին D3 խոլեկալցիֆերոլ (կազմավորվում է մաշկում 7-դիհիդրոխոլեստերոլից) Cholecalciferol.svg
Վիտամին D4 22-դիհիդրոէրգոկալցիֆերոլ 22-Dihydroergocalciferol.png
Վիտամին D5 սիտոկալցիֆերոլ ( 7-դիհիդրոսիտոստերոլի ածանցյալ) VitaminD5 structure.png