Էստոնիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Eesti Vabariik
Էստոնիա
Էստոնիայի դրոշ Էստոնիայի զինանշանը
Դրոշ
Ազգային հիմն՝
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
Էստոնիայի դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Տալլին
Պետական լեզու(ներ) Էստոներեն
Անկախություն
Տարածք
 -  Ընդհանուր 45,226 կմ² 
 մղոն² 
 -  Ջրային (%) 4.56%
Բնակչություն
 -  2006 նախահաշիվը 1,344,000 
 -  Խտություն 29.8 /կմ² 
76.4 /մղոն²
Դրամական միավոր Եվրո (EUR)
Ժամային գոտի EET (UTC+2)
 -  Ամռանը (DST) EEST (UTC+3)
Ինտերնետ .ee
Հեռախոսային կոդ +372

Էստոնիա (էստոներեն՝ Eesti, պաշտոնական անվանումը՝ Էստոնիայի Հանրապետություն)․ պետություն Հյուսիսային Եվրոպայի Բալթյան ռեգիոնում: Էստոնիան ժողովրդավարական պառլամենտական հանրապետություն է՝ բաղկացած 15 շրջաններից։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը Տալլինն է: Հանդիսանում է Եվրոմիության ամենասակավաթիվ բնակչությամբ երկրներից մեկը։ Միացյալ Ազգերի Կազմակերպության Մարդկային Զարգացման Ինդեքսի ցուցանիշն է՝ «շատ բարձր»։ Մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի ցուցանիշով նախկին ԽՍՀՄ հանրապետությունների շարքում առաջին տեղում է: Համաշխարհային Բանկի չափանիշներով համարվում է «եկամտի բարձր մակարդակով տնտեսություն», Արժույթի Միաջազգային Հիմնադրամի չափանիշներով՝ «զարգացած տնտեսություն»։ Հանդիսանում է Տնտեսական Համագործակցության և Զարգացման Կազմակերպության (OECD) անդամ։ Առաջավոր դիրքերում է նաև կրթության, տնտեսական ազատության, մամուլի ազատության և դեմոկրատիայի ցուցանիշներով։

Հայերի թիվը՝ շուրջ 2 հզ. (2003թ․): Դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի Հանրապետության և Էստոնիայի Հանրապետության միջև հաստատվել են 1992-ին:

Բովանդակություն

[խմբագրել] Անվանում

«Էստոնիա» անվանումն առաջացել է էստոնների (ինքնանվանումը` էէստլասեդ) նախնիների` ֆիննալեզու էստ ժողովրդի անունից։ Ենթադրում են, որ ցեղանունն առաջացել է բալթիական լեզուների aueist բառից, որը նշանակել է «ջրի մոտի բնակիչներ»։ Էստոններն իրենց երկիրն անվանում են Eesti։

[խմբագրել] Աշխարհագրություն և ժողովրդագրություն

Ողողվում է Բալթիկ ծովի Ֆիննական և Ռիգայի ծոցերի ջրերով։ Սահմանակից է Ռուսաստանին և Լատվիային։ Տարածությունը 45,1 հազար կմ քառակուսի։ Տարածքի մեծ մասը ցածրադիր հարթավայր է (միջին բարձրությունը 50 մ)։ Առավել բարձր է հյուսիս-արևելյան մասը, ուր Հաանյա բարձրավայրն է (բարձրությունը մինչև 318 մետր, Սուուր Մունամյադի լեռը)։[1]

[խմբագրել] Պատմություն

[խմբագրել] Հայ համայնք

1rightarrow.png  Հիմնական հոդված՝ Հայերը Էստոնիայում 

Հայերը Էստոնիայում բնակություն են հաստատել XIX դարից: Առաջին բնակիչները եղել են Դորպատի (այժմ՝ Տարտու) համալսարանի հայ ուսանողները: Այստեղ 1830-ական թթ-ից տարբեր ժամանակներում ուսանել են գրող Խաչատուր Աբովյանը, հրապարակախոս Ստեփանոս Նազարյանը, բանաստեղծներ Ռափայել Պատկանյանը, Գևորգ Դոդոխյանը, Գևորգ Միրիմանյանը, արևելագետ Քերովբե Պատկանյանը և ուրիշներ:

XIX դ. 2-րդ կեսին – XX դ. սկզբին Դորպատի համալսարանում սովորել է շուրջ 200 հայ ուսանող: Գործել է Հայ ուսանողների միություն: Նրանցից ոմանք, ավարտելով համալսարանը, որոշ ժամանակ ապրել և աշխատել են Էստոնիայում: Վարդան Աբովյանը՝ Խ. Աբովյանի որդին, Դորպատի համալսարանն ավարտելուց հետո, երկու տարի աշխատել է Ֆելլին (այժմ՝ Վիլյանդի) քաղաքի դպրոցում, դասավանդել ռուսաց լեզու և գրականություն:

Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո Էստոնիայում մշտական բնակություն են հաստատել հակահիտլերյան կոալիցիայի կողմից կռված և Էստոնիայում գերմանական գերության մեջ եղած, ինչպես նաև խորհրդային բանակից զորացրված հայեր: Հետագա տարիներին (Էստոնիայում խորհրդային իշխանության ժամանակաշրջանում) այստեղ հաստատվել են Ռուսաստանից և Խորհրդային Միության այլ հանրապետություններից գործուղված հայ մասնագետներ:

1989-ի մարդահամարի տվյալներով՝ Էստոնիայում բնակվել է 1600 հայ: 2003թ․ տվյալներով հայերի թիվը երկրում շուրջ 2 հզ. է: Բնակվում են հիմնականում Տալլինում և Տարտուում, սակավ թվով՝ Նարվայում, Պյառնուում, Կոհտլա Յարվեում ևն: Հայերի մեջ զգալի թիվ են կազմում մտավորականները՝ ճարտարագետներ, բժիշկներ, մանկավարժներ, լրագրողներ, մշակույթի գործիչներ, արդյունաբերական և առևտրական ընկերությունների ղեկավարներ:

Համայնքի հասարակական կյանքը կազմակերպում են Տալլինի և Տարտուի Հայկական ազգային միավորումները: Նրանց գործունեությունը համադրում է Էստոնիայի Հայկական ազգային միությունը (պաշտոնապես գրանցվել է 1998-ին):

[խմբագրել] Աղբյուրներ

  1. Հ, Ղ Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս», էջ 161-162. 

[խմբագրել] Տես նաև


Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով