Քաղաք

Դավոսի Շվեյցարական Ալպերում

Քաղաք, որպես կանոն՝ գյուղի համեմատությամբ ավելի մարդաշատ ու խոշոր բնակավայր, որի բնակչությունը գերազանցապես զբաղված է ոչ գյուղատնտեսական բնագավառներում։

Քաղաքները երկրի տնտեսական, մշակութային ու գիտական կյանքի կենտրոններն են։ Առաջին քաղաքներն առաջացել են III հազարամյակի վերջում` աշխատանքի հասարակական բաժանման հետևանքով, երբ սկսվեց արհեստների, առևտրի տարանջատումը գյուղատնտեսական աշխատանքից։ Այս բնագավառներում զբաղված մարդիկ հիմնեցին նոր, ավելի խոշոր բնակավայրեր` քաղաքներ։

Քաղաքների աճն զարգացել է XX դարի ընթացքում տեղի ունեցած արդյունաբերական բուռն զարգացման շնորհիվ։ Դրանց աճին զուգընթաց մեծանում է քաղաքային բնակչության տեսակարար կշիռն ընդհանուր բնակչության մեջ։ Եթե 1800 թվականին աշխարհի քաղաքային բնակչության բաժինը կազմել է 3%, ապա ներկայումս այն գնահատվում է շուրջ 45%։

Բնակավայրի վերաբերումը քաղաքների կատեգորիաներին ձևավորվում է օրենսդրական կարգով: Ընդ որում, քաղաքի չափանիշները տարբերվում են՝ սկսած 250 մարդից Դանիայում և վերջացնելով մինչև 30 հազար մարդ Ճապոնիայում։

Քաղաքներն առանձնացվում են՝ ըստ մարդաշատության (բնակիչների թվի), գործառույթների, աշխարհագրական դիրքի, հիմնադրման ժամանակի և այլն:

Տես նաև

• Քաղաքի կարգավիճակ