Կրթություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Երեխաները մանկապարտեզում դասարան Ֆրանսիայում

Ամենալայն և ընդհանուր իմաստով կրթությունը միջոց է, որով մի խումբ մարդկանց նպատակները և սովորույթները ապրում և փոխանցվում է մի սերնդից հաջորդ սերնդին:[1] Ընդհանուր առմամբ դա տեղի է ունենում փորձի միջոցով, որ ազդեցություն է թողնում մարդու մտածելակերպի, զգացողությունների կամ գործողությունների վրա:Իր նեղ տեխնիկական իմաստով կրթությունը ֆորմալ գործընթաց է, որով հասարակությունը գիտակցաբար իր կուտակած գիտելիքները, ունակությունները, ավանդույթները և արժեքները փոխանցում է մի սերընդից մյուսին, e.g., ուսուցումը դպրոցում:

Կրթության իրավունքը ստեղծվել և ճանաչվել է մի քանի իրավասուների կողմից: Սկսած1952թ. Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնցվենցիայի առաջին արձանագրության 2-րդ հոդվածը բոլոր ստորագրած կողմերին պարտավորեցնում է երաշխավորել կրթության իրավունքը: Համաշխարհային մակարդակով, կրթության իրավունքը երաշխավորվում է ըստ 1966թ. Միավորված Ազգերի Կազմակերպության կողմից ընդունած Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների միջազգային դաշնագրի 13-րդ հոդվածի:

Կրթական հաստատությունների համակարգ[խմբագրել]

Նախադպրոցական կրթություն[խմբագրել]

Նախադպրոցական դասարան բաց երկնքի տակ։ Ուսուցիչը (քահանան) իր աշակերտների հետ Բուխարեստի մոտ, մոտ 1842թ

Տարրական կրթությունը համարվում է պրակտիկորեն ընդունելի կրթության առաջին մի քանի տարիներին։ Տարբեր երկրներում այն սկսվում է հինգից յոթ տարեկան հասակում և տևում մինչև յոթ տարի։ Ներկա ժամանակ աշխարհի երեխաների 70%-ից ոչ պակասը ստանում են տարրական կրթություն։[2] ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ջանքերով նախատեսվում է մինչև 2015 թ.-ը աշխարհի երկրների մեծամասնության մեջ մտցնել համընդհանուր տարրական կրթություն։ Տարրական կրթության ավարտական տարիքը տարբերվում է տարբեր երկրներում, բայց միջինում այն տատանվում է 11-ից 12 տարեկան։ Երկրների մեծամասնությունում տարրական և միջին կրթական հաստատությունները բաժանված են։

Միջնակարգ կրթություն[խմբագրել]

Զարգացած երկրներում սկսած 20-րդ դարից միջնակարգ կրթությունը համարվում է պարտադիր և ընդհանուր: Միջնակարգ կրթության ավարտի տարիքը հիմնականում մոտենում է չափահասության տարիքին, որից հետո կրթությունը կա՛մ ավարտվում է, կա՛մ շարունակվում բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում, արհեստագործական ուսումնարաններում և այլն:

Բարձրագույն կրթություն[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Dewey, John (1916/1944)։ Democracy and Education։ The Free Press, 1–4։ ISBN 0-684-83631-9։ 
  2. UNESCO, Education For All Monitoring Report 2008, Net Enrollment Rate in primary education