Տնտեսություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Համաշխարհային տնտեսություն: ՀՆԱ 1 շնչի հաշվով

Տնտեսություն (հին հունարեն՝ οἶκος – տուն և νόμος – օրենք, տառացիորեն «տնտեսավարման կանոններ») տնտեսական գործունեություն (արտադրություն, բաշխում, փոխանակում և բարիքների սպառում): «Տնտեսություն» տերմինի տակ սովորաբար ենթադրվում է.

  • «Տնտեսություն» գիտությունը
  • համաշխարհային տնտեսությունը (ինտերէկոնոմիկան)
  • երկրում տնտեսական գործունեության ամբողջությունը
  • որևիցե հասարակության տնտեսությունը (մարզի, երկրի, խմբի, երկրների, աշխարհի)
  • տան վարման օրենքները, կանոնները
  • նյութական և ոչ նյութական արտադրության տեսակների ամբողջությունը
  • արտադրության, բաշխման, փոխանակման և սպառման համակարգում դասավորվող և հասարակության տնտեսական բազիս ձեվավորող տնտեսական հարաբերությունների ամբողջությունը, որի վրա տեղակայվում են գաղափարական և քաղաքական կառույցները:

Առաջին անգամ գիտական աշխատության մեջ «էկոնոմիկա» բառը հայտնվում է մ. թ. ա. 4-րդ դարում Արիստոտելի մոտ, որը այն անվանում է «բնական գիտություն»: Տնտեսագիտության գլխավոր գործառույթը կայանում է նրանում, որ մշտապես ստեղծել այնպիսի բարիքներ, որոնք անհրաժեշտ են մարդկանց կենսագործունեության համար և առանց որոնց հասարակությունը չի կարող զարգանալ: Այսօր տնտեսագիտությունը դա նյութական և ոչ նյութական արտադրության ոլորտները ներառող տնտեսավարման համակարգ է: Ժամանակակից հասարակության տնտեսագիտությունը իրենից ներկայացնում է բարդ և ընդգրկուն օրգանիզմ, որը ապահովում է ամեն մարդու և ամբողջ հասարակության կենսագործունությունը: Տնտեսությունը օգնում է բավարարել մարդու առավելագույն պահանջմունքները սահմանափակ ռեսուրսների աշխարհում: Առանձնացնում են տնտեսության տարբեր ձևեր.

Հետազոտողները նկատի ունեն տնտեսությունը, երբ առանձնացնում են արտադրության միկրո-, մակրոտնտեսական մակարդակներ և ինտերէկոնոմիկան: Միկրոէկոնոմիկան հանդես է գալիս որպես առանձնացված արտադրություն կամ ձեռնարկություն: Մակրոէկոնոմիկան հանդես է գալիս որպես ազգային տնտեսություն կամ պետության տնտեսություն: Ինտերէկոնոմիկան բնութագրում է համաշխարհային տնտեսության առաջացման և զարգացման օրինաչափութունը:

Բովանդակություն

[խմբագրել] Էկոնոմիկան փիլիսոփայության տեսանկյունից

Փիլիսոփայության մեջ էկոնոմիկան դիտարկվում է որպես հասարակական հարաբերությունների համակարգ՝ դիտարկված արժեքի հասկացության տեսանկյունից: Մարքսիզմում մարդու գործունեությունը նյութական բարիքների արտադրության և վերարտադրության, մարդու հիմնական նյութական պահանջմունքների բավարարումն է (սնվելը, կացարանը և այլն): Արիստոտելը հակադրում էր էկոնոմիկան քրեմատիստիկային (գործունեություն ուղղված օգուտի ստացմանը): Էկոնոմիկան նյութական բարիքների արտադրության, բաշխման, փոխանակման և սպառման, ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման վերաբերյալ հասարակական հարաբերությունների ոլորտ է:

[խմբագրել] Աշխարհի խոշորագույն տնտեսությունները ՀՆԱ-ով

Աշխարհի խոշորագույն տնտեսությունները 2008 թվականին ՀՆԱ-ի ծավալով (միլիոն ԱՄՆ դոլարներով) համաձայն International Monetary Fund-ի՝ Արժույթի Միջազգային Հիմնադրամի կողմից կազմված ցուցակի.

Տեղը Երկիր ՀՆԱ (մլն $)
Ամբողջ աշխարհ 60 917 477[1]
Եվրամիություն Եվրամիություն 18 387 785[1]
1 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 14 441 425
2 Ճապոնիա Ճապոնիա 4 910 692
3 Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան 4 327 448
4 Գերմանիա Գերմանիա 3 673 105
5 Ֆրանսիա Ֆրանսիա 2 866 951
6 Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա 2 680 000
7 Իտալիա Իտալիա 2 313 893
8 Ռուսաստան Ռուսաստան 1 676 586
9 Իսպանիա Իսպանիա 1 601 964
10 Բրազիլիա Բրազիլիա 1 572 839
11 Կանադա Կանադա 1 499 551
12 Հնդկաստան Հնդկաստան 1 206 684
13 Մեքսիկա Մեքսիկա 1 088 128
14 Ավստրալիա Ավստրալիա 1 013 461
15 Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա 929 124

[խմբագրել] Ծանոթագրություններ

  1. ↑ 1,0 1,1 «Nominal 2008 GDP for the world and the European Union.»։ World economic outlook database, October 2009։ International Monetary Fund։ http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=001%2C998&s=NGDPD&grp=1&a=1&pr.x=27&pr.y=8։ Վերցված է 2009-10-01։ 

[խմբագրել] Հղումներ

Ստացված է «http://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Տնտեսություն&oldid=704461» էջից
Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով