Մանազկերտի ճակատամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ծանոթագրություններ և նշումներ

Մանազկերտի ճակատամարտ
Բյուզանդա-սելջուկյան պատերազմներ
131 Bataille de Malazgirt.jpg
15-րդ դարի ֆրանսիական մանրանկար, որտեղ պատկերված է ճակատամարտը
Թվական 1071 թ., օգոստոսի 26 (1071-08-26)
Վայր Մանազկերտ, Բյուզանդական Հայաստան (Մեծ Հայք)
Արդյունք Բյուզանդացիների ջախջախիչ պարտություն
Հակառակորդներ
Բյուզանդական կայսրություն Բյուզանդական կայսրություն
Մասնակցում էին նաև հայեր, վրացիներ, ֆրանկներ, նորմաններ, բուլղարներ, պեչենենգներ և կումաններ
Divrigi02.jpg Սելջուկայն կայսրություն
պեչենենգներ և կումաններ[նշումներ 1]
Հրամանատարներ
Բյուզանդական կայսրություն Ռոմանոս IV Divrigi02.jpg Ալփ Արսլան
Կողմերի ուժեր
150 000 150 000
Կորուստներ
մոտ 85,000 մոտ 30,000


Մանազկերտի ճակատամարտ 1071, վճռական ընդհարում սելջուկ-թուրքերի և բյուզանդական զորքերի միջև, Մանազկերտի մոտ, օգոստոսի 19-ին։ Բյուզանդիան, XIդ. աստիճանաբար ոչնչացնելով հայկական պետական միավորումները, լուծարքի էր ենթարկել հայկական ռազմական ուժերը, որով հնարավորություն էր ընձեռել սելջուկ-թուրքական հորդաներին ներխուժելու Հայաստան և Բյուզանդիայի սահմանամերձ երկրամասեր։ 1070-ին սելջուկները գրավել են Մանազկերտը։ 1071-ի գարնանը Բյուզանդիայի կայսր Ռոմանոս IV հետ է գրավել Մանազկերտը։ Այնուհետև սելջուկ-թուրքական բանակը հարձակվել է բյուզանդական զորքի վրա։ Ճակատամարտի թեժ պահին բյուզանդական բանակի կազմում եղած վարձկան ուժերն ու պեչենեգներն անցել են իրենց ցեղակից թուրքերի կողմը, բյուզանդացի զինվորները խուճապահար լքել են ճակատը և վերադարձել ճամբար։ Շարունակել են քաջաբար մարտնչել բյուզանդական բանակի կազմում գտնվող հայկական զորամասերը։ Սակայն Բյուզանդիայի կայսեր վիրավորվելուց ու գերեվարվելուց հետո ճակատամարտն ավարտվել է սելջուկների հաղթանակով։ Կայսեր և սելջուկյան սուլթանի միջև կնքվել է հաշտություն, որով կայսրությունը սելջուկներին է զիջել Մանազկերտը, պարտավորել է վճարել տարեկան հարկ։

Նշումներ[խմբագրել]

  1. Պեչենենգներն ու կումաններն անցան սելջուկների կողմը