Թովմաս Նազարբեկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նազարբեկյան Թովմաս Հովհաննեսի
Назарбекян Товмас Ованесович
Tovmas Hovhannesi Nazarbekyan.jpg
ապրիլի 41855 - փետրվարի 13, 1931 (75 տարեկանում)
Ծնվել է ապրիլի 4, 1855({{padleft:1855|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})
Ծննդավայր Թիֆլիս,
Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է փետրվարի 19, 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:19|2|0}}) (75 տարեկանում)
Մահվան վայր Թիֆլիս, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ
Պատկանելություն Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն,
Հայաստան ՀԴՀ
Ծառայության տարիներ 18771928
Կոչում գեներալ-լեյտենանտ
Հրամանատարն էր 2-րդ Կովկասյան հրաձգային կորպուս
Մարտեր/պատերազմներ Ռուս-թուրքական պատերազմ (1877-1878),
Ռուս-ճապոնական պատերազմ,
Առաջին համաշխարհային պատերազմ (Կովկասյան ճակատ)
Պարգևներ

Orderglory rib.png

Commons-logo.svg TovmasNazarbekian

Թովմաս Հովհաննեսի Նազարբեկյան (1855թ. ապրիլի 4 - 1931թ. փետրվարի 19), հայ ռազմական գործիչ, ռուսական բանակի գեներալ-մայոր, Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության գեներալ-լեյտենանտ, զորատեսակի գեներալ (բանակի գեներալ), սպարապետ։ 1918 թ-ի Մայիսյան հերոսամարտերը տեղի են ունեցել նրա ընդհանուր հրամանատարությամբ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1855 թվականին։ Ավարտել է ռազմական գիմնազիան։ 1877-1878 թվականներին մասնակցել է ռուս-թուրքական, իսկ 1904-1905 թվականներին ռուս-ճապոնական պատերազմներին։ 1907-1914 թթ. պաշտոնաթող է գեներալ-մայորի աստիճանով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է Կովկասյան ճակատում, 1914 թվականի հոկտեմբերի 22-ից եղել է Կովկասյան 2-րդ հրաձգային բրիգադի, իսկ 1916 թվականի նոյեմբերի 18-ից Կովկասյան 2-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։ 1916 թվականի ապրիլի 16-18-ին Դիլմանի մոտ պարտության է մատնել Խալիլ բեյի դիվիզիային, որի համար արժանացել է Գերոգիևյան խաչի 4-րդ աստիճանի շքանշանի։

1917 թ. նշանակվել է նոր կազմավորված Հայկական բանակային կորպուսի հրամանատար։ Թովմաս Նազարբեկյանի ընդհանուր հրամանատարությամբ հայկական զորքերը 1918 թ-ի մայիսի երրորդ տասնօրյակում կասեցրել են թուրքերի հետագա առաջխաղացումը Վանաձորի (Ղարաքիլիսա) ուղղությամբ։ Հետագայում շարունակել է ծառայությունը Հայաստանի Հանրապետության բանակում։

1919 թվականի մարտի 25-ից ՀՀ-ն Զինվորական խորհրդի նախագահ և զորքերի հրամանատար։ 1919 թվականի հուլիսի 15-ին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում։ Խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո, 1921 թ. հունվարին մի խումբ հայ և ռուս սպաների հետ աքսորվել է սկզբում Մոսկվա, ապա Ռյազանի համակենտրոնացման ճամբար։ Վերադարձել է 1921 թվականին։ Ապրել է ծայրահեղ աղքատության մեջ։ Գրել է հուշեր։ Մահացել է 1931 թվականին Թիֆլիսում։ ՀՀ-ում զորավարի անունով կոչվել է թաղամաս, իսկ պաշտպանության նախարարությունը սահմանել է մեդալ։

Պարգևներ[խմբագրել]

  • 1877 թ. Ս. Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1878 թ. Ս. Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1892 թ. նոյեմբերի 26-ին Ս. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1901 թ. սեպտեմբերի 22-ին Ս. Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1904 թ. “Ոսկյա զենքովՙ քաջության համար”
  • 1905 թ. մարտի 3-ին Ս. Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1915 թ. մարտի 25-ին Ս. Ստանիսլավ 1-ին աստիճանի շքանշանով
  • 1915 թ. մարտի 15-ին Ս Աննայի 1-ին աստիճանի շքանշանով
  • 1915 թ. հունիսի 15-ին Ս. Գեորգիի շքանշանի 4-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1916 թ. հունիսի 10-ին Ս. Վլադիմիրի շքանշանի 2-րդ աստիճանի շքանշանով

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]