Թովմաս Նազարբեկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նազարբեկյան Թովմաս Հովհաննեսի
Назарбекян Товмас Ованесович
1855 թ., ապրիլի 4 (1855-04-04) - փետրվարի 13, 1931 (75 տարեկան)
Tovmas Hovhannesi Nazarbekyan.jpg
Թովմաս Նազարբեկյան
Ծննդյան վայր Թիֆլիս,
Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն
Վախճանի վայր Թիֆլիս, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ
Պատկանելություն Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն,
Հայաստան ՀԴՀ
Ծառայության թվականներ 18771928
Կոչում գեներալ-լեյտենանտ
Հրամանատարն էր 2-րդ Կովկասյան հրաձգային կորպուս
Մարտեր/պատերազմներ Ռուս-թուրքական պատերազմ (1877-1878),
Ռուս-ճապոնական պատերազմ,
Առաջին համաշխարհային պատերազմ (Կովկասյան ճակատ)
Պարգևներ

Orderglory rib.png

Թովմաս Հովհաննեսի Նազարբեկյան (1855թ. ապրիլի 4 - 1931թ. փետրվարի 19), հայ ռազմական գործիչ, ռուսական բանակի գեներալ-մայոր, Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության գեներալ-լեյտենանտ, զորատեսակի գեներալ (բանակի գեներալ), սպարապետ։ 1918 թ-ի Մայիսյան հերոսամարտերը տեղի են ունեցել նրա ընդհանուր հրամանատարությամբ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1855թ.։ Ավարտել է ռազմական գիմնազիան։ 1877-1878 թթ. մասնակցել է ռուս-թուրքական, իսկ 1904-1905 թթ. ռուս-ճապոնական պատերազմներին: 1907-1914 թթ. պաշտոնաթող է գեներալ-մայորի աստիճանով: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է Կովկասյան ճակատում, 1914 թ. հոկտեմբերի 22-ից եղել է Կովկասյան 2-րդ հրաձգային բրիգադի, իսկ 1916 թ. նոյեմբերի 18-ից Կովկասյան 2-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։ 1916 թ. ապրիլի 16-18-ին Դիլմանի մոտ պարտության է մատնել Խալիլ բեյի դիվիզիային, որի համար արժանացել է Գերոգիևյան խաչի 4-րդ աստիճանի շքանշանի: 1917 թ. նշանակվել է նոր կազմավորված Հայկական բանակային կորպուսի հրամանատար։ Թովմաս Նազարբեկյանի ընդհանուր հրամանատարությամբ հայկական զորքերը 1918 թ-ի մայիսի երրորդ տասնօրյակում կասեցրել են թուրքերի հետագա առաջխաղացումը Վանաձորի (Ղարաքիլիսա) ուղղությամբ։ Հետագայում շարունակել է ծառայությունը Հայաստանի Հանրապետության բանակում։ 1919 թ մարտի 25-ից ՀՀ-ն Զինվորական խորհրդի նախագահ և զորքերի հրամանատար: 1919 թ. հուլիսի 15-ին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում: Խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո, 1921 թ. հունվարին մի խումբ հայ և ռուս սպաների հետ աքսորվել է սկզբում Մոսկվա, ապա Ռյազանի համակենտրոնացման ճամբար: Վերադարձել է 1921 թ.: Ապրել է ծայրահեղ աղքատության մեջ: Գրել է հուշեր։ Մահացել է 1931 թ-ին Թիֆլիսում։ ՀՀ-ում զորավարի անունով կոչվել է թաղամաս, իսկ պաշտպանության նախարարությունը սահմանել է մեդալ:

Պարգևներ[խմբագրել]

  • 1877 թ. Ս. Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1878 թ. Ս. Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1892 թ. նոյեմբերի 26-ին Ս. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1901 թ. սեպտեմբերի 22-ին Ս. Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1904 թ. “Ոսկյա զենքովՙ քաջության համար”
  • 1905 թ. մարտի 3-ին Ս. Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1915 թ. մարտի 25-ին Ս. Ստանիսլավ 1-ին աստիճանի շքանշանով
  • 1915 թ. մարտի 15-ին Ս Աննայի 1-ին աստիճանի շքանշանով
  • 1915 թ. հունիսի 15-ին Ս. Գեորգիի շքանշանի 4-րդ աստիճանի շքանշանով
  • 1916 թ. հունիսի 10-ին Ս. Վլադիմիրի շքանշանի 2-րդ աստիճանի շքանշանով

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]