Թբիլիսի
-
Այս եզրի այլ գործածումների համար տես՝ Թբիլիսի (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Թբիլիսի (վրացերեն՝ თბილისი, հին հայկական անվանումը` Տփղիս, 19-րդ դարում և 20-րդ դարի առաջին կեսում հայկական միջավայրում տարածված էր նաև Թիֆլիս անվանումը (փոխառություն ռուսերենից (Тифлис), որը մինչև այսօր գործածվում է ավանդական Սփյուռքի և արևմտահայերի կողմից) — Վրաստանի մայրաքաղաք և Կովկասի խոշորագույն բնակավայր: Գտնվում է Կուր գետի ափին։ Բնակչությունը՝ 1,081,679 մարդ, որից 82,600 (7,63 %)-ը` հայեր (2002թ. մարդահամարի տվյալներ)[3]։
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Անվան ստուգաբանություն
Թբիլիսին իր անվանումը ստացել է այնտեղ գտնվող տաք ծծմբային աղբյուրներից` «թբիլի» վրացերեն նշանակում է «տաք»։ Քաղաքի հին անվանումը Թիֆլիս է։
[խմբագրել] Պատմություն
Թբիլիսին հիմնադրել է Վախթանգ Գորգասալը 5-րդ դարի վերջում։ Սկսած 12-րդ դարից մինչև Հոկտեմբերյան Հեղափոխությունը Թբիլիսիի թվով 47 քաղաքապետերից 45-ը ազգությամբ հայեր են եղել և մինչև 1922թ բնակչության գերակշռող մասը հայեր են եղել, աոաջ լինելով վրացիներից, ռուսներից և այլ ազգերից[4]:
[խմբագրել] Հայտնի թբիլիսահայեր
- Արամ Խաչատրյան, երգահան
- Հակոբ Հակոբյան, գրող
- Նար-Դոս, գրող
- Սայաթ-Նովա, միջնադարյան հայ բանսատեղծ-աշուղ
- Սերգեյ Փարաջանով, ռեժիսոր
- Վիկտոր Համբարձումյան, աստղաֆիզիկոս
- Տիգրան Պետրոսյան, աշխարհի շախմատի նախկին չեմպիոն
- Ակիմ Թամիրով, ամերիկայում հանդես եկած հայտնի դերասան
[խմբագրել] Քույր քաղաքներ
Երևան, Հայաստան (եղբայր քաղաք)
Սաարբրյուկկեն, Գերմանիա
Նանտ, Ֆրանսիա
Լյուբլյանա, Սլովենիա
Ինսբրուք, Ավստրիա
Ատլանտա, ԱՄՆ
Սան Անտոնիո, ԱՄՆ
Պալերմո, Իտալիա
Բրիստոլ, Մեծ Բրիտանիա
Բիլբաո, Իսպանիա
Փարիզ, Ֆրանսիա
Կիև, Ուկրաինա
Աստանա, Ղազախստան
Բուխարեստ, Ռումինիա
Քիշնև, Մոլդովա
Տոմսկ, Ռուսաստան
[խմբագրել] Արտաքին հղումներ
- Թբիլիսիի նկարներ
- Ինֆո-Թբիլիսի
- Թբիլիսիի հյուրանոցները
- ”Тифлисъ и его окрестности” 1913 թվականի հրատարակում
- Weekend-ը Վրաստանում
[խմբագրել] Ծանոթագրություններ
- ↑ Population by municipalities for the beginning of the year
- ↑ Վրաստանի էթնիկկազմը ըստ 2002 թվականի մարդահամարի (անգլ.)
- ↑ http://www.statistics.ge/_files/english/census/2002/Ethnic%20groups.pdf
- ↑ «Թիֆլիսի(Թբիլիսի) քաղաքապետերը» գիտական հետազոտություն, գիրք 5, Սամվել Կարապետյան, Երևան-2003, «Գիտություն», ISBN 5-8080-0521-3(ռուս.)
|
|
||
|---|---|---|
| Մայրաքաղաք՝ Թբիլիսի | ||
| Աբխազիայի ԻՀ | Գագրա • Գալի • Գուդաութա • Նոր Աֆոն • Տղվարչելի • Սուխում • Օչամչիրա | |
| Աջարիայի ԻՀ | Բաթում • Քոբուլեթ | |
| Գուրիա | Լանչխութ • Օզուրգեթ | |
| Իմերեթ | Վանի • Զեստաֆոն • Քութայիս • Սամտրեդիա • Սաչխերե • Թերժոլա • Տղիբուլ • Խոնի • Ծղալտուբո • Ճիաթուրա | |
| Կախեթ | Ախմետա • Գուրջաան • Դեդոփլիս Ծղարո • Ղվարել • Լագոդեխ • Սագարեջո • Սղնախ • Թելավ • Ծնորի | |
| Քվեմո Քարթլի | Բոլնիս • Գարդաբան • Դմանիս • Մառնեուլ • Ռուսթավի • Թեթրի Ծղարո • Ծալկա | |
| Մցխեթա-Մթիանեթ | Դուշեթ • Մցխեթ | |
| Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ | Ամբրոլաուրի • Օնի • Ցագեր | |
| Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ | Աբաշա • Ջվարի • Զուգդիդ • Մառնեուլ • Մարտվիլ • Փոթի • Սենակ • Խոբի • Ծալենջիխա | |
| Սամցխե-Ջավախք | Ախալքալաք • Ախալցխա • Բորժոմ • Վալե • Նինոծմինդա | |
| Շիդա Քարթլի | Գորի • Քարել • Կասպի • Խաշուր • Ցխինվալի | |
| Պորտալ:Վրաստան | ||
|
|||||
|
|||||||||||||||||