Մարքսիզմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կառլ Մարքս, Մարքսիզմի հիմնադիրներից մեկը։

Մարքսիզմ տեսություն և քաղաքական պրակտիկա է, որը ծագում է Կառլ Մարքսի և Ֆրիդրիխ Էնգելսի աշխատանքներից։ Ամեն քաղաքական պրակտիկա և տեսություն, որը հիմնվել է Մարքսի և Էնգելսի մեկնարանումների վրա, կարող է կոչվել Մարքսիզմ, որ բովանդակում է քաղաքական մտածողությունների տարբեր ձևեր՝ համայնավարության նման։

Մարքսիզմի պատմություն[խմբագրել]

Մարքսի ստեղծագործական կյանքում առանձնացվում է երկու ժամանակաշրջաններ.

  • Վաղ Մարքս՝ նրա ուշադրության կենտրոնում է օտարականացման խնդիրը և դրա հաղթահարման ճանապարհները հեղափոխական պրակտիկայի ընթացքում։ Օտարացումից ազատ հասարակությունը Մարքսը անվանում է կոմունիզմ։
  • Ուշ Մարքս՝ Ուշադրության կենտրոնում է համաշխարհային պատմության մեջ տնտեսական մեխանիզմների բացահայտումը («հիմք»), որոնց վրա կառուցվում է հասարակության հոգևոր կյանքը («գաղափարախոսություն»)։ Մարդը ընկալվում է որպես արտադրողական գործունեության ապրանք և որպես հասարակական հարաբերությունների համախումբ։

Վիքիլինքեր[խմբագրել]