Տրամաբանություն
Փիլիսոփայության մեջ, տրամաբանությունը (հունարենλογική logikē)[1] մտահանգումների իրավացիության և հստակ պատճառահետևանքային սկզբունքների ֆորմալ սիստեմատիկ ուսումնասիրություն է: Տրամաբանությունը օգտագործվում է մտավոր գործունեության մեծ մասում, բայց այն ի սկզբանե ուսումնասիրվել է փիլիսոփայության, մաթեմատիկայի, սեմանտիկայի և կոմպյուտերային գիտություն բնագավառներում: Փիլիսոփայությունում տրամաբանությունը կիրառվում է համարյա բոլոր բնագավառներում՝ անտոլոգիա, էպիստոմոլոգիա, էթիկա, մետաֆիզիկա. Մաթեմատիկայում ճշգրիտ մտահանգումների ուսումնասիրությունն է որոշ ֆորմալ լեզուներում: Տրամաբանությունը ուսումնասիրվում է նաև Հիմնավորման տեսությունում:[2] Տրամաբանությունը ուսումնասիրվում էր որոշ անտիկ քաղաքակրթություններում, այդ թվում Հնդկաստանում,[3] Չինաստանում[4] և Հունաստանում: Տրամաբանությունը որպես գիտության ճյուղ հիմնվել է Արիստոտելի կողմից, ով հիմնարար տեղ էր հատկացնում փոլիսոփայությանը: Տրամաբանության ուսուցումը դասական բազիսային կրթության մաս էր, որը ներառում էր քերականություն և հռետորություն:
Տրամաբանությունը հաճախ բաժանում են երկու մասի՝ ինդուկտիվ մտահանգում և դեդուկտիվ մտահանգում:
[խմբագրել] Ծանոթագրություններ
- ↑ "possessed of reason, intellectual, dialectical, argumentative", also related to λόγος (logos), "word, thought, idea, argument, account, reason, or principle" (Liddell & Scott 1999; Online Etymology Dictionary 2001).
- ↑ (1983) Advances in Argumentation Theory and Research. Southern Illinois University Press. ISBN 978-0809310500.
- ↑ For example, Nyaya (syllogistic recursion) dates back 1900 years.
- ↑ Mohists and the school of Names date back at 2200 years.
