Դասակարգային պայքար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Դասակարգային պայքար, հակամարտ դասակարգերի պայքար, որի հիմքում ընկած են դասակարգային շահևրը և ձգտումները։ Դասակարգերի և Դասակարգային պայքարի գիտական տեսությունը մշակել են մարքսիզմի հիմնադիրները։ Դասակարգային պայքարի արդյունք է դասակարգերի տնտեսական շահերի հակամարտության, որն անխուսափելիորեն հանգեցնում է սոցիալական բախումների։ «Ազատն ու ստրուկը, պատրիկն ու պլեբեյը, կալվածատերն ու ճորտը, վարպետն ու ենթավարպետը, կարճ՝ ճնշողն ու ճընշվողը հավիտենական հակամարտության մեջ են եղել իրար հետ, անընդհատ պայքար են մղել՝ մերթ թաքնված, մերթ բացահայտ պայքար, որը միշտ վերջացել է ամբողջ հասարակական շենքի հեղափոխական վերակառուցմամբ կամ պայքարող դասակարգերի ընդհանուր կործանմամբ»։ Սակայն այդ հեղափոխությունները մի դասակարգային հակամարտությունը փոխարինել են մեկ ուրիշով՝ մշտապես կատարելագործելով մարդու շահագործումը մարդու կողմից, սրելով անտագոնիստական հակասությունները, կատարելագործելով Դասակարգային պայքարը։ Պատմությանը հայտնի են և՛ ստրուկների հուժկու ապստամբություններ, և՝ մեծ մասշտաբի ու անընդմեջ գյուղացիական պատերազմներ, տևական սոցիալական շարժումներ, որոնք խարխլել են տիրող հասարակական կարգերի հիմքերը։ Սակայն միայն կապիտալիստական հասարակարգն է, որ իր զարգացման ընթացքում ստեղծում է ինչպես դասակարգերի, այնպես էլ Դասակարգային պայքարի և ընդհանրապես սոցիալական անտագոնիզմի վերացման նյութական ու հոգևոր պայմանները։

Վ. Ի. Լենինը նշում էր պրոլետարիատի դիկտատուրայի դարաշրջանին բնորոշ Դասակարգային պայքարի հինգ նոր ձև.

  • տապալված դասակարգերի դիմադրության ճնշում,
  • քաղաքացիական պատերազմ,
  • մանր բուրժուազիայի չեզոքա–ցում,
  • բուրժուազիայի և բուրժուական մասնագետների օգտագործում,
  • նոր կարգապահության դաստիարակում։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png