Վրացերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Վրացերեն
ქართული ენა
John 3.16 in Georgian (Dowling, 1912).JPG
Վրացերեն գիր
Երկրներ Վրաստան Վրաստան
Ադրբեջան Ադրբեջան
Հարավային Օսիայի Հանրապետություն Հարավային Օսիա
Թուրքիա Թուրքիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Իրան Իրան
Պաշտոնական կարգավիճակ Վրաստան Վրաստան
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 5 մլն․-ից ավել
Դասակարգում
Կատեգորիա Կովկասի լեզուներ
Քարթվելական լեզուներ
Գրերի համակարգ վրացական գիր
Լեզվի կոդեր
ISO 639-1 ka
ISO 639-2 geo (B) kat (T)
ISO/DIS 639-3 kat
Քարտեզ
Վրացերեն խոսողների տարածվածությունը
Վրացերեն խոսողների տարածվածությունը

Վրացերեն (ինքնանվանում՝ ქართული ენა ― քարթուլի էնա), քարթվելական լեզվախմբին պատկանող լեզու։ Վրաստանի պաշտոնականն լեզուն և Կովկասի որոշ ազգությունների գրական լեզուն։

Վրացերեն խոսում է մոտավորապես 5 մլն. մարդ Վրաստանում և մի քանի հազարը՝ այլ երկրներում, հիմնականում Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Իրանում և Թուրքիայում։

Դասակարգումը[խմբագրել]

Վրացերենը Քարթվելական լեզվաընտանիքի առաջատար լեզուն է, որի մեջ են մտնում նաև սվաներենը, մեգրելերենը և լազերենը։

Պատմությունը[խմբագրել]

Հետազոտությունները հանգեցրել են այն ենթադրության, որ մ․ թ․ ա․ II հազարամյակի սկզբներին գոյություն է ունեցել մեկ ընդհանուր լեզու։ Վերջինս պայմանականորեն անվանում են նախաքարթվելական[1]։

Վրացերենի զարգացումը բաժանվում է հետևյալ ժամանակաշրջանների.

  • հին 5 - 11 դարերից,
  • միջին 12 - 18 դարերից
  • նոր 19 դարից։

Բարբառները[խմբագրել]

Վրացերենը ունի մի քանի բարբառներ, որոնց տարբերությունը շատ չնչին է.

  • քարթլիի
  • կախեթիի
  • իմերեթիի
  • գուրիայի
  • փշավի
  • ռաչինի
  • աջարիայի
  • խևսուրի
  • թուշիի և այլ։

Վրացերեն բարբառների թվին է պատկանում նաև հրեա-վրացական բարբառը, որով խոսում են վրաստանաբնակ հրեաները, նրանց այն մասը, որն այժմ բնակվում է Իսրայելում։ Ընդհանուր առմամբ՝ մոտավորապես 85.000 մարդ։

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հրաչիկ Բայրամյան, Վրաց լեզու, Երևան, 2010։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Wiktfavicon en.svg Ընթերցեք վրացերեն բացատրությունը հայերեն Վիքիբառարանում։