Մաքսիմ Գորկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մաքսիմ Գորկի
Maxim Gorky authographed portrait.jpg
գրող, քաղաքական ակտիվիստ
ԱԱՀ՝ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Պեշկով
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Մաքսիմ Գորկի
Ծննդյան օր՝ Մարտի 16, 1868
Ծննդավայր՝ Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսաստանի Կայսրություն
Վախճանի օր՝ Հունիսի 18, 1936
Վախճանի վայր՝ Մոսկվա, ԽՍՀՄ

Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Պեշկով (ռուսերեն՝ Алексей Максимович Пешков) կամ Մաքսիմ Գորկի (Максим Горький) (Մարտի 16, 1868 - Հունիսի 18, 1936), ռուս մեծ գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Գորկին ծնվել է Նիժնի Նովգորոդում։ Որբ է դարձել 10 տարեկանում։ Երկու տարի անց, 12 տարեկանում, Գորկին տնից փախչում է և փնտրում է իր տատիկին։ Գորկին դաստիրակվում է տատիկի կողմից։ Տատու մահը շատ է ազդում Գորկու վրա և 1887 թ-ի դեկտեմբերին ինքնասպանության փորձ անելուց հետո, ոտքով ճանապարհորդում է Ռուսական Կայսրության տարածքով, որի ընթացքում ստանում է բազմաթիվ տպավորություններ, որոնք նկարագրում է իր գրվածքներում։

Երբ աշխատում էր գավառական լրագրերում, նրա կեղծանունն էր Иегудиил Хламида։ Նա սկսեց օգտագործել «Գորկի» (բառացիորեն՝ դառը) կեղծանունը 1892 թ-ից, երբ աշխատում էր Թիֆլիսի «Кавказ» (Կովկաս) լրագրում։ Այդ անվանումը արտացոլում էր նրա աճող զայրույթը ռուսաստանյան կյանքից և դառը ճշմարտությունը խոսելու վճռականությունը։ Գորկու առաջին գիրքը, «Очерки и рассказы» (Էսսեներ և պատմվածքներ), 1898 թ–ին սենսացիոն հաջողություն ունեցավ և այդպիսով սկսվեց նրա գրողի կարիերան։ Նա անընդմեջ գրում էր՝ համարելով գրելը ոչ այնքան գեղագիտական զբաղմունք, որքան բարոյական և քաղաքական գործունեություն, որ կարող է փրկել աշխարհը։ Նա նկարագրում էր ամենացածր խավի, աղքատ մարդկանց կյանքը՝ բացահայտելով նրանց դժվարությունները, նրանց նսեմացումը և բիրտացումը, ինչպես նաև նրանց կողմից ցուցաբերվող մարդկայնության նշանները։

Գորկին հրապարակայնորեն հակադրվում էր ցարական վարչակարգին և դրա հետևանքով բազմիցս ձերբակալվել է։ Գորկին ընկերացել էր մեծ թվով հեղափոխականների հետ, Լենինի մոտիկ ընկեր դարձել 1902 թ-ին, երբ նրանք առաջին անգամ հանդիպել են։ 1902 թ-ին ընտրվել էր պատվավոր Գրականության Ակադեմիկոս, բայց Նիկոլայ II-ը այն չեղյալ հայտարարեց։ Ի նշան բողոքի, Անտոն Չեխովը և Վլադիմիր Կորոլենկոն լքեցին ակադեմիան։

Լև Տոլստոյը և Գորկին, 1900 թ.
Անտոն Չեխովը և Մաքսիմ Գորկին, 1900 թ., Յալթա
1931 թ. Վորոշիլովը, Գորկին և Ստալինը (ձախից աջ)
Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝
Wikiquote-logo-en.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են՝