Սամվել Կարապետյան (հուշարձանագետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Սամվել Կարապետյան
Սամվել Կարապետյան
Samvel Karapetyan 11.jpg
Հուշարձանագետ, պատմաբան
Ծննդավայր Հայաստան Հայաստան
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգություն հայ
Աշխատանք ՀՃՈւՀ-ի երևանյան գրասենյակի տնօրեն
Գործունեություն պատմիչ
Ծնողներ հայրը՝ Գևորգ Կարապետյան,
մայր՝ Սասնուհի Հովհաննիսյան
Երեխաներ որդիներ՝ Տիրան և Տրդատ
թոռ՝ Միհր

Սամվել Գևորգի Կարապետյան (ծնվ.՝ 1961 թ. հուլիսի 30), հայ անվանի հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի (ՀՃՈւՀ) երևանյան գրասենյակի նախագահ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1961 թ. հուլիսի 30-ին։ Արմատներով Արճեշ գավառի Բերդաղ գյուղից է։

1978 թ. ավարտելէ Երևանի թիվ 48 դպրոցը։

Սկսած 1975 թվականից ճամփորդել է Հայկական ԽՍՀ տարածքով բնությունը ուսումնասիրելու նպատակով, իսկ 1978 թվականից սկսած լուսանկարում, չափում և նկարագրում է հայկական հուշարձանները ամբողջ Պատմական Հայաստանի տարածքով։ Երեք տասնամյակի ընթացքում հետազոտում և ցուցակագրում է Պատմական Հայաստանի հայ ճարտարապետության հազարավոր նմուշներ։ [1]

Կարապետյանը հայտնի է որպես հարևան պետություններում հայկական հուշարձանների նկատմամբ վերաբերմունքի քննադատ։ Նա գտնում է, որ Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Վրաստանի իշխանությունները նպատակաուղղված կերպով իրականացնում են հայկական հուշարձանների ոչնչացման քաղաքականություն։ [2] Իր փաստերը 2007 թ. ներկայացրել է ԱՄՆ կոնգրեսին [3] և 2008 թ. Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանին։ [4]

Աշխատություններ[խմբագրել]

Հեղինակել է բազմաթիվ արժեքավոր գրքեր և աշխատություններ, այդ թվում՝

  • «Գետաշեն», 1992
  • «Ջավախքի խաչքարերը», 1995
  • Բուն Աղվանքի հայերեն վիմագրերը. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 1997 թ.
  • Վրաց Պետական Քաղաքականությունը և հայ մշակույթի հուշարձանները, 1988-1998. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 1998 թ.
  • «Հայ մշակութայինհուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում», 1999, նաև ռուսերեն, 2000, անգլերեն, 2001
  • Armenian Cultural Monuments in the Region of Karabakh. Trans. Anahit Martirossian. Yerevan։ Gitutiun Publishing, 2001.
  • Ջավախքի Պատմական Հուշարձանները. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2001
  • «Թիֆլիսի քաղաքագլուխները», հայերեն, ռուսերեն, 2003
  • Կովկասյան թանգարանի Հայկական հավաքածուն. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2004
  • Հյուսիսային Արցախ. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2004 (ԼՂՀ Եղիշեի անվան գրականության մրցանակ, 2004)
  • Հայերը Կախեթում. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2004

Համահեղինակ է «Հայ ճարտարապետության վավերագրեր» մատենաշարի` Միլանում 1988 թ. լույս տեսած 19-րդ «Ղարաբաղ» պրակի[5]։։

Հյուսիսային Արցախ[խմբագրել]

Գրքում տեղ են գտել հեղինակի կողմից Գարդմանքում (որը նա անվանում է Հյուսիսային Արցախ) իրականացված հետազոտությունները, որոնց շնորհիվ այսօր հնարավորինս մանրամասն և պատկերավոր կերպով հանրությանն է ներկայացվում այդ տարածաշրջանի պատմությունը ոչ միայն մշակույթի, այլ նաև ռազմա-քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, պատմա-աշխարհագրական, կրոնական, ծիսական և այլ տեսանկյուններից։

Մրցանակներ[խմբագրել]

  • 2007 թվականին արժանացել է ՀՀ նախագահի մրցանակին՝ հումանիտար գիտություններում ունեցած ներդրումների համար.[6]
  • 2004 ԼՂՀ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան
  • 2004 ԼՂՀ Եղիշեի անվան գրականության մրցանակ

Ընտանիք[խմբագրել]

  • Հայրը՝ Գևորգ Կարապետյան, որդիները՝ Տիրան և Տրդատ (ռեժիսորներ), Անի, թոռը՝ Կարապետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Armenian intellectuals blast barbaric destruction of Nakhichevan monuments (Անգլերեն)
  2. Tapan, Noyan (July 1, 2002), «Armenia accuses Turkey, Georgia, Azerbaijan of destroying historical monuments», BBC Monitoring Trans Caucasus Unit, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=10962&docNo=1 
  3. «US Congressmen presented facts of demolition of ancient Armenian khachkars in Old Jugha by Azeri troops», ARMINFO News Agency, November 28, 2007, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=7 
  4. «European Court for Human Rights notes a claim for recognizing Azerbaijan guilty in desecration of khachkars in Old Jugha», ARMINFO News Agency, November 26, 2008, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=21 
  5. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։ 
  6. «Annual awarding of Presidential Prize took place in Yerevan today», ARMINFO News Agency, June 18, 2007, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=22 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]