Գեղարքունիքի մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow.png  Տես նաև Գեղարքունիք (այլ կիրառումներ) 
Գեղարքունիք
Քարտեզ
դիրքը Հայաստանում
դիրքը Հայաստանում
Կառավարություն
Մարզկենտրոն Գավառ (քաղաք)
Մարզպետ Ռաֆիկ Գրիգորյան
Մարզի կազմավորման թիվը՝ ապրիլի 12, 1995[1]
Տարածաշրջանները Կամոյի անվան շրջան
Կրասնոսելսկի շրջան
Մարտունու շրջան
Սևանի շրջան
Վարդենիսի շրջան[1]
Քաղաքային համայնքների թիվ 5[1]
Գյուղական համայնքների թիվ 87[1]
Գյուղական բնակավայրերի թիվ 93[1]
ՎիՃակագրություն
Տարածք
 - Ընդհանուր

5,348[1] կմ²
Բնակչություն
 - (01.01.2002)
 - խտություն

278,600[1]
52.1/կմ² 
Հապավումներ
 - Փոստային ինդեքս
 - ISO 3166-2
 - FIPS 10-4

1201-1626
AM.GR
AM04
Կայք: gegharkunik.gov.am

Գեղարքունիք, մարզ Հայաստանում։ Մարզկենտրոնն է հանդիսանում Գավառ քաղաքը։ Տարածքով ՀՀ ամենամեծ մարզն է։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Տարածքի մեծությամբ այն առաջինն է ՀՀ-ում: Մարզն այնքան մեծ, որ նրանում հանգիստ կտեղավորվեն Արարատի, Արմավիրի և Կոտայքի մարզերն ամբողջությամբ: Ամբողջ տարածքի շուրջ 1/4-ը զբաղեցնում է Սևանա լիճը: Հյուսիսից սահմանակից է Տավուշի մարզին, արևելքից` Ադրբեջանին և ԼՂՀ-ին, արևմուտքից` Կոտայքի և Արարատի մարզերին, իսկ հարավից` Վայոց ձորի մարզին: Տրանսպորտա-աշխարհագրական դիրքը, ի տարբերություն ՀՀ այլ մարզերի, անբարենպաստ է: Գլխավոր ճանապարհներն են՝ Ճամբարակ-Բերդ, Մարտունի-Եղեգնաձոր, Երևան-Սևան-Սոթք երկաթուղին:

Տարածքում շատ են հրաբխային կոները, որոնցից հայտնի են հատկապես Արմաղանն ու Աժդահակը, որոնց խառնարաններում գտնվում են համանուն լճերը: Գլխավոր լեռնաշղթաներն են Գեղամա, Արեգունի, Սևանի, Արևելյան Սևանի, Վարդենիսի: Սևանի ավազանն արգավանդ հողերով հարուստ է, հատկապես կարևոր է Մասրիկի դաշտը` 1900-2200 մ բարձրություններում: Կլիման բարեխառն լեռնային է. ձմեռները ցուրտ են, առաջանում է կայուն ձնածածկույթ: Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը -5˚-10˚ է: Ամառները տաք են, արևոտ: Միջին ջերմաստիճանն հասնում է +18˚+20˚: Տեղումները քիչ են. 400-450 մմ, իսկ բարձրադիր շրջաններում` մինչև 1000 մմ: Օգտակար հանածոներից մեծ արժեք են ներկայացնում ոսկու (Սոթք), քրոմիտի (Շորժա), բնական շինանյութերի, հանքային ջրերի (Լիճք) և այլ պաշարները:

Սևանա լիճը ամբողջությամբ գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Ս.Հ. Հարությունյան (2003)։ Հայաստանի Հանրապետության Վարչատարածքային Բաժանումը (Առ 01.01.2003 թ.)։ Երևան: Տիգրան Մեծ հրատարակչություն։ ISBN 9994100009։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]