Վանեվանի վանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վանեվանի վանք

##Վանեվանի վանք (Հայաստան)
Set01-church1.svg
Հիմնական տեղեկություններ
Տեղագրություն Հայաստան Հայաստան Գեղարքունիքի մարզ, Արծվանիստ
Կոորդինատներ 40°08′47.37″ հս. լ. 45°30′55.84″ ավ. ե. / 40.146494, 45.51551340°08′47.37″ հս. լ. 45°30′55.84″ ավ. ե. / 40.146494, 45.515513
Տարածք Հայաստան
Մարզ Գեղարքունիքի մարզ
Հոգևոր կարգավիճակ գործող
Ներկա վիճակ կանգուն
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապ. տիպ վանքային համալիր
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման ավարտ 903 թ
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում


Վանեվանի վանք, վանքային համալիր Հայաստանի հանրապետության Գեղարքունիքի մարզում, Արծվանիստ գյուղի արևելյան ծայրամասում։ Հիմնադրվել է վաղ միջնադարում։ Ըստ շինարարական արձանագրության, համալիրի գլխավոր՝ Ս.Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին՝ կառուցվել է 903 թ հայոց սպարապետ Շապուհ Բագրատունու կողմից, իր քրոջ՝ Սյունյաց իշխանուհի Մարիամի տեսչությամբ։ Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցված է կոպտատաշ բազալտից, իսկ կամարները և գմբեթը տուֆից են։ Ունի ներքուստ քառախորան, արևելքում զույգ ավանդատներով հորինվածք։ Պատին փորագրված արձանագրության տեղեկությամբ վանքում հաստատված վանական միաբանությանը սպարապետը չորս գյուղ ու ջրաղացներ է նվիրվել։

914 թ Վանեվանում է թաղվել արաբական արշավանքի արդյունքում զոհված հայոց թագավոր Սմբատ Ա Բագրատունին։

980-ական թթ վանքը նորոգել և գավիթ է կառուցել Աշոտ Գ Ողորմածի որդին՝ ապագա Գագիկ Ա Բագրատունի թագավորը։

Վանեվանը XIII-XIVդդ բազմաթիվ նվիրատվություններ է ստացել։ XVI դարում թուրքական ցեղերի արշավանքների այդյունքում գյուղը դատարկվում է, գյուղի հետ միասին լքվում է նաև վանքային համալիրը։

Վանքային համալրը նորից սկսում է գործել 19-րդ դարի երկրոդ կեսին, 1871-80թթ վանքի շինությունները նորոգվում են վանահայր Թեոդորոս Շիրակացու կողմից։

Պատկերներ[խմբագրել]