Սուրբ Թադևոսի վանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սուրբ Թադևոսի վանք
Վանքային համալիր

Վանքը

Տեղադրություն Վասպուրական, Մակու
Աշխարհ Վասպուրական
Կրոնադավանություն Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Ճարտարապետություն
Կարգավիճակ Կանգուն
Ակտիվ է Ոչ
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 7-րդ դար
Կառուցման ավարտ 19-րդ դար
##Սուրբ Թադևոսի վանք (Իրան)
Set01-church1.svg
##Սուրբ Թադևոսի վանք (Մեծ Հայք)
Set01-church1.svg
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում


Սուրբ Թադևոսի վանք*
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն

Northwestthaddes.jpg
Վանքը հյուսիս-արևելքից
Երկիր {{{2}}} Իրան
Տիպ Մշակութային
Չափանիշներ ii, iii, vi
Ցանկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ցանկ
Աշխարհամաս** Ասիա և Օվկիանիա
Կոորդինատներ 39°05′32″ հս. լ. 44°32′40″ ավ. ե. / 39.092222° հս. լ. 44.544444° աե. ե.
Ընդգրկման պատմություն
Ընդգրկում 2008  (32-րդ նստաշրջան)
Համար 1262
* Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում
** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման
Portal.svg
Համաշխարհային ժառանգություն

Սուրբ Թադևոս վանքը, հայկական վանքային համալիր է Իրանի հյուսիսում։

Պատմություն[խմբագրել]

Ս. Թադեոս (Թադե) Առաքեալի վանքը գտնուում է Չալդրանի Ղարաքիլիսա գիւղում, Թեհրան - Բազարգան ճանապարհի 60 կմ ի վրայ։ Կառուցման թուականը վերագրւում է 4-ից 6 րդ դարերին, իսկ ըստ աւանդութիւն' այն հիմնադրել է Թադէոս Առաքեալը 66թ-ին։ Քարին փորագրած գրութիւնը վկայում է, որ վանքը 1814թ. վերանորոգուել է Աբրաս Միրզայի հրամանով։ Ս. Թադեոս Առաքեալի վանքը մի քանի անգամ երկրաշարժից աւերւել է և կրկին վերանորոգուել։ 1946թ. վերանորոգւել է Թաւրիզի հայոց առաջնորդարանի ջանքերով, և 1954թ. առաջին հայ ուխտաւորները' 50-60 հնգանոց խմբով, Ս. Թադեոս Առաքեալի նահատակութեան օրը ուխտագնացութիւն կազմակերպեցին Թաւրիզից դէպի Ս. Թադեի վանք։ Այդ ժամանակ կառուցւեց 60կմ. ճանապարհ' Ղարազիաեյդինից մինչև վանք։ Վանքի գմբէթը բրգաձև է և բաղկացած է 12 մասից։ Արևելեան մասը սև քարից է, և 14-րդ դարի աւերիչ երկրաշարժից կանգուն մնացած միակ մասն է։ Իսկ կենտրոնական և արևմտեան հատւածները երկրաշարժից յետոյ կառուցապատուել են սպիտակ քարերով։ Վանքի առաստաղը և ներսի պատերը պարզունակ են, բայց դրսի պատերը պատւած են արծւի և կենդանիների քանդակներով, սրբաքանդակներով ու զարդաքանդակներով։ Զանգակատունը կառուցւած է չորս հսկայ սիւների վրայ, որոնք միացւած են կամարներով։

2008 թ. այն գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության համաշխարհային ժառանգության մեջ Ս.Ստեփանոս և Ձորձոր վանքերի հետ միասին, ‘‘Հայկական եկեղեցիները Իրանում’’ անվան տակ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]