Հայրավանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայրավանք
Հայրավանքը Սևանա լճի ափին

##Հայրավանք (Հայաստան)
Set01-church1.svg
Հիմնական տեղեկություններ
Տեղագրություն Հայաստան Հայաստան Գեղարքունիքի մարզ, Հայրավանք գյուղ
Կոորդինատներ 40°25′57.82″ հս. լ. 45°06′28.32″ ավ. ե. / 40.432728, 45.10786940°25′57.82″ հս. լ. 45°06′28.32″ ավ. ե. / 40.432728, 45.107869
Նահանգ Սյունիք
Տարածք Հայաստան
Մարզ Գեղարքունիքի մարզ
Ներկա վիճակ Կանգուն
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 9-րդ դար
Կառուցման ավարտ 12-րդ դար
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում


Հայրավանք, Հայր Հովհաննու վանք, Մարդաղավնյաց վանք, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Հայրավանք գյուղի հյուսիս-արևելյան կողմում, Սևանա լճի ափին։

Պատմությունը[խմբագրել]

Հայրավանքի Սբ. Ստեփանոս եկեղեցին կառուցվել է 4-րդ դարում, ունի քառակոնք կենտրոնագմբեթ հորինվածք և համարվում է հայկական ճարտարապետության եզակի նմուշներից, կառուցված է բազալտից, իսկ կամարները, ութանիստ թմբուկով գմբեթը՝ սրբատաշ տուֆից։

1211-ին եղբայրներ Հովհաննես և Ներսես վարդապետները նորոգել են եկեղեցին ու կառուցել երկսյուն, երդիկավոր ութանիստ, շթաքարեզարդ գմբեթով գավիթ։ Հայրավանքի պարսպապատ փոքրիկ բակում կան XVI դ. տապանաքարեր ու խաչքարեր, իսկ պարսպից դուրս խցերի և տնտեսական շենքերի ավերակներն են։ Հայրավանքը գործել է մինչև XIX դ։ 1980-ական թթ. վանքը նորոգվել է, եկեղեցու գմբեթը՝ վերակառուցվել։

Ավանդությունը[խմբագրել]

Հայրավանքի «Մարդաղավնյաց» անունը կապված է կաթողիկոս Ղազար Ա Ջահկեցու գրի առած մի ավանդության հետ, ըստ որի, 1381-ին` Լենկթեմուրի արշավանքի ժամանակ, Հայրավանքի վանահայր Հովհանը Քրիստոսի Խաչափայտի մասունքով խաչի զորությամբ բռնակալի գերեվարած հազարավոր հայերի փոխակերպել է աղավնու և ազատ արձակել։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Ղ. Ջահկեցի, Գիրք Աստուածաբանական որ կոչի Դրախտ ցանկալի, Վաղպատ, 1734
  • Ղ. Ալիշան, Սիսական, Վենետիկ, 1893
  • Քրիստոնյա Հայաստան հանր., Երևան, 2002

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Պատկերներ[խմբագրել]